Nguồn gốc và quy trình chế biến Nem Ngựa Xuyến Hùng Bắc Giang – Đặc sản có chứng nhận ATVSTP

Trong bức tranh ẩm thực phong phú của Việt Nam, các món ăn chế biến sẵn luôn giữ một vị trí đặc biệt, vừa tiện lợi vừa mang đậm dấu ấn văn hoá địa phương. Nem ngựa Xuyến Hùng Bắc Giang là một trong những sản phẩm tiêu biểu, không chỉ bởi hương vị độc đáo mà còn bởi quy trình chế biến được chuẩn hoá và có chứng nhận ATVSTP. Bài viết sẽ đi sâu vào nguồn gốc, lịch sử phát triển và từng công đoạn chế biến của loại nem này, nhằm cung cấp một góc nhìn toàn diện cho người đọc.

Việc hiểu rõ về nguồn gốc và quy trình sản xuất không chỉ giúp người tiêu dùng có được sự an tâm khi lựa chọn mà còn mở ra những suy ngẫm về cách mà truyền thống ẩm thực được bảo tồn và nâng cấp trong thời đại hiện đại. Dưới đây là những khía cạnh quan trọng liên quan tới nem ngựa Xuyến Hùng, từ lịch sử hình thành đến các tiêu chuẩn kiểm định an toàn thực phẩm.

Lịch sử hình thành và nguồn gốc địa lý

Vị trí địa lý của Xuyến Hùng, Bắc Giang

Xuyến Hùng là một xã thuộc huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang, nằm ở vùng trung du phía Bắc, nơi có khí hậu ôn hòa và đất đai màu mỡ. Đặc trưng địa lý này tạo điều kiện thuận lợi cho chăn nuôi ngựa, một ngành truyền thống đã tồn tại từ thời phong kiến. Động vật ngựa không chỉ được sử dụng trong nông nghiệp mà còn trở thành nguồn thực phẩm quý hiếm, được người dân địa phương khai thác một cách khéo léo.

Nhờ vào vị trí gần các tuyến giao thông chính, sản phẩm nem ngựa Xuyến Hùng đã nhanh chóng lan tỏa ra các vùng lân cận, góp phần đưa hương vị đặc trưng của Bắc Giang tới các tỉnh miền Bắc và miền Trung. Sự phát triển này không tách rời khỏi việc duy trì các phương pháp nuôi và chế biến truyền thống, đồng thời thích ứng với các tiêu chuẩn hiện đại.

Truyền thống ẩm thực địa phương

Truyền thống chế biến các món ăn từ thịtXem các sản phẩm Thịt ngựa ở Xuyến Hùng có thể truy ngược lại ít nhất ba thế kỷ. Ban đầu, ngựa được chế biến thành các món khô, xé sợi để bảo quản lâu dài. Khi công nghệ ướp và cuốn nem được du nhập, người dân đã sáng tạo ra cách kết hợp thịt ngựa xay nhuyễn với các nguyên liệu phụ trợ như bột gạoXem các sản phẩm Gạo, hành tím, tỏi, và các loại gia vị bản địa.

Qua thời gian, nem ngựa không chỉ trở thành món ăn thường ngày mà còn là món quà tặng trong các dịp lễ hội, cưới hỏi và các buổi tiệc gia đình. Sự đa dạng trong cách chế biến – từ nướng than, hấp hoặc chiên – đã tạo nên những hương vị phong phú, phù hợp với sở thích của từng thế hệ.

Đặc điểm nguyên liệu và tiêu chuẩn ATVSTP

Nguyên liệu chính: thịt ngựa

Thịt ngựa được lựa chọn ở giai đoạn trưởng thành vừa đủ, thường từ 2 đến 3 năm tuổi, để đảm bảo độ mềm và hương vị đặc trưng. Đặc điểm nổi bật của thịt ngựa là hàm lượng protein cao, ít chất béo và ít cholesterol so với các loại thịt gia súc khác. Trong quy trình sản xuất nem, thịt ngựa được xay nhuyễn, sau đó trộn với bột gạo và các thành phần phụ trợ để tạo nên hỗn hợp đồng nhất.

Việc lựa chọn nguồn cung cấp được thực hiện qua các hợp đồng chặt chẽ với các hộ chăn nuôi địa phương, nơi có quy trình kiểm soát sức khỏe động vật và không sử dụng thuốc kháng sinh không cần thiết. Điều này giúp giảm thiểu rủi ro dư lượng thuốc trong sản phẩm cuối cùng.

Quy trình kiểm định và chứng nhận

ATVSTP (An toàn thực phẩm – Sản phẩm tiêu chuẩn) là một chứng nhận do Bộ Y tế và các cơ quan quản lý thực phẩm cấp, nhằm xác nhận sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn và chất lượng. Để đạt được chứng nhận này, nem ngựa Xuyến Hùng phải trải qua các bước kiểm định nghiêm ngặt, bao gồm:

• Kiểm tra nguồn gốc và chứng nhận sức khỏe của động vật.
• Kiểm nghiệm mức độ vi sinh vật trong nguyên liệu thô.
• Đánh giá thành phần dinh dưỡng và các chất phụ gia được phép sử dụng.
• Kiểm tra quy trình sản xuất tại các giai đoạn chế biến, đóng gói và bảo quản.

Chỉ khi vượt qua tất cả các tiêu chí này, sản phẩm mới được cấp giấy chứng nhận ATVSTP, đồng thời được ghi nhận trên hệ thống quản lý chất lượng quốc gia.

Quy trình chế biến truyền thống

Chuẩn bị nguyên liệu

Quy trình bắt đầu bằng việc lựa chọn thịt ngựa tươi, rửa sạch và cắt thành những miếng vừa ăn. Cùng với đó, các nguyên liệu phụ trợ như bột gạo, hành tím, tỏi băm và các loại gia vị (tiêu, muối, đườngXem các sản phẩm Đường) được chuẩn bị sẵn. Tất cả nguyên liệu phải được bảo quản trong môi trường sạch sẽ, tránh nhiễm khuẩn.

Sản phẩm bạn nên cân nhắc mua

Nấm Hương Cúc Rừng Tây Bắc, Nấm Đông Cô, Nguyên liệu chế biến các món nem rán, thịt kho, tần gà (500gr)

Giá gốc: 260.400 đ - Giá bán: 210.000 đ (Tiết kiệm: 50.400 đ)

Me đá Hoàng Ánh sốt me giảm giá - Hộp 2kg & 800g chỉ 59k, mua ngay!

Giá gốc: 76.110 đ - Giá bán: 59.000 đ (Tiết kiệm: 17.110 đ)

Nhân Macca Lâm Đồng nguyên hạt sấy chín organic không hôi dầu - giá chỉ 330k

Giá gốc: 396.000 đ - Giá bán: 330.000 đ (Tiết kiệm: 66.000 đ)

Tép khô moi khô biển loại 1 sạch không sạn cát, 500g-1kg, giá rẻ chỉ 84994đ

Giá gốc: 104.543 đ - Giá bán: 84.994 đ (Tiết kiệm: 19.549 đ)

Nhào bột và ướp gia vị

Thịt ngựa sau khi xay nhuyễn được trộn với bột gạo và gia vị trong một bát lớn. Quá trình nhào được thực hiện bằng tay hoặc bằng máy trộn công nghiệp, nhằm tạo nên một hỗn hợp đồng nhất, độ dẻo vừa phải. Độ ẩm của hỗn hợp thường được điều chỉnh trong khoảng 30‑35%, đủ để cuốn nhưng không quá ẩm, tránh gây hỏng trong quá trình bảo quản.

Cuốn nem và công đoạn gói

Với mỗi cuốn, lá bánh tráng được ngâm qua nước ấm để mềm, sau đó đặt lên mặt phẳng. Một lượng hỗn hợp thịt ngựa được đặt lên lá, cuốn chặt và gập lại hai đầu để tạo thành hình dáng trụ tròn. Các cuốn sau khi hoàn thành sẽ được xếp thành lớp trên khay, sắp xếp sao cho không chạm nhau quá mức, giúp duy trì hình dạng và độ đều nhau.

Rang, nướng hoặc hấp

Nem ngựa Xuyến Hùng có thể được chế biến theo ba phương pháp chính:

• Rang trên chảo: Được thực hiện ở nhiệt độ vừa, nem được đảo đều để bề mặt chín vàng, tạo lớp vỏ giòn nhẹ.
• Nướng than: Đặt nem lên khung nướng, quay đều để đạt được lớp vỏ cháy nhẹ, hương thơm khói than thấm sâu vào từng lớp thịt.
• Hấp: Đặt nem trong nồi hấp, giữ nhiệt trong khoảng 15‑20 phút để nem chín đều mà không mất đi độ ẩm tự nhiên, thích hợp cho những người ưa thích hương vị mềm mại.

Mỗi phương pháp đều mang lại một trải nghiệm vị giác khác nhau, tuy nhiên mọi công đoạn đều tuân thủ các tiêu chuẩn vệ sinh và kiểm soát thời gian, nhiệt độ để tránh sự phát triển của vi sinh vật.

Tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và kiểm soát chất lượng

Kiểm soát nguồn cung nguyên liệu

Trước khi đưa vào dây chuyền sản xuất, tất cả các lô thịt ngựa đều phải trải qua quy trình kiểm tra sức khỏe động vật, bao gồm xét nghiệm máu và kiểm tra nội tạng. Các nhà cung cấp phải cung cấp giấy chứng nhận kiểm dịch và không có dấu hiệu nhiễm bệnh truyền nhiễm. Điều này giảm thiểu nguy cơ lây lan vi sinh vật gây hại trong quá trình chế biến.

Kiểm tra vi sinh và chất lượng cuối cùng

Sau khi nem đã được chế biến và đóng gói, mẫu sản phẩm sẽ được lấy ra để kiểm nghiệm trong phòng thí nghiệm độc lập. Các chỉ tiêu vi sinh như Salmonella, E. coli và tổng số vi khuẩn hiếu khí được đo lường, đảm bảo không vượt quá mức cho phép của tiêu chuẩn quốc gia. Ngoài ra, kiểm tra độ ẩm, pH và hàm lượng chất béo cũng được thực hiện để xác nhận tính đồng nhất của sản phẩm.

Khi các kết quả kiểm tra đạt yêu cầu, lô hàng sẽ được dán nhãn chứng nhận ATVSTP, đồng thời được ghi nhận trong hệ thống quản lý chất lượng nội bộ của nhà sản xuất. Quá trình này tạo nên một vòng tuần hoàn kiểm soát chặt chẽ, từ khâu đầu vào đến khi sản phẩm đến tay người tiêu dùng.

Văn hoá tiêu thụ và vai trò trong cộng đồng

Thói quen ăn nem ngựa trong các dịp lễ

Nem ngựa Xuyến Hùng thường xuất hiện trong các bữa tiệc gia đình, lễ hội truyền thống và các buổi tiệc công cộng. Đặc biệt, trong ngày Tết Nguyên Đán và các lễ hội địa phương, nem ngựa được xếp vào danh sách món ăn không thể thiếu, tượng trưng cho sự sung túc và may mắn. Người dân thường kết hợp nem với các loại rau sống, bún, hoặc nước chấm chua ngọt, tạo nên một bữa ăn đa dạng về hương vị.

Những phản hồi của người tiêu dùng

Phản hồi từ người tiêu dùng thường nhấn mạnh vào độ giòn của lớp vỏ, vị ngọt tự nhiên của thịt ngựa và cảm giác an toàn khi sử dụng sản phẩm có chứng nhận ATVSTP. Một số người tiêu dùng địa phương còn chia sẻ rằng họ cảm thấy tự hào khi món ăn truyền thống của mình được công nhận và bảo vệ qua các tiêu chuẩn hiện đại, đồng thời giúp duy trì nghề truyền thống của các gia đình chăn nuôi ngựa.

Những câu hỏi thường gặp khi lựa chọn nem ngựa

• Nem ngựa có chứa chất bảo quản không? Sản phẩm được sản xuất theo tiêu chuẩn ATVSTP, không sử dụng chất bảo quản tổng hợp, chỉ dùng các phương pháp bảo quản tự nhiên như hút chân không và bảo quản lạnh.
• Thời gian bảo quản tối đa là bao lâu? Khi được bảo quản ở nhiệt độ 0‑4°C, nem ngựa có thể giữ được chất lượng tốt trong khoảng 30‑45 ngày. Thời gian này có thể thay đổi tùy thuộc vào điều kiện bảo quản và ngày sản xuất được ghi trên bao bì.
• Nem ngựa có phù hợp với người ăn kiêng không? Với hàm lượng chất béo thấp và protein cao, nem ngựa thường được xem là lựa chọn phù hợp cho những người muốn kiểm soát lượng chất béo trong khẩu phần ăn.
• Làm sao để nhận biết nem ngựa thật có chứng nhận ATVSTP? Người tiêu dùng nên kiểm tra mã vạch và nhãn hiệu trên bao bì, nơi sẽ ghi rõ thông tin chứng nhận, ngày sản xuất và hạn sử dụng.
• Nem ngựa có thể được chế biến lại tại nhà như thế nào? Sau khi mua về, người tiêu dùng có thể hâm lại bằng cách hấp nhẹ, nướng trên chảo không dính hoặc chiên nhanh để tạo lớp vỏ giòn, tùy theo sở thích cá nhân.