Tại sao người dùng thường quay lại với mã quà tặng sau một thời gian ngừng sử dụng

Trong những tháng đầu tôi bắt đầu quan sát hành vi của một nhóm người dùng thường xuyên mua sắmXem các sản phẩm Mua sắm trực tuyến, một hiện tượng lặp lại đã thu hút sự chú ý: dù đã ngừng sử dụng mã quà tặng trong một thời gian, họ vẫn quay lại để nhập lại và tận dụng những ưu đãi còn lại. Câu chuyện không phải là một câu chuyện duy nhất mà là chuỗi trải nghiệm thực tế, được ghi lại qua các lần truy cập, các màn hình nhập mã và những phản hồi nhanh chóng sau khi mã được xác nhận.

Để hiểu sâu hơn tại sao người dùng lại có xu hướng này, tôi đã chia nhỏ vấn đề thành các góc nhìn khác nhau – từ mặt kỹ thuật, thẩm mỹ, tiện dụng cho tới yếu tố an toàn và cảm xúc. Mỗi góc nhìn đều được minh họa bằng những ví dụ thực tế, những khoảnh khắc người dùng thực sự trải nghiệm khi tương tác với mã quà tặng.

Yếu tố kỹ thuật: Cơ chế lưu trữ và thông báo tự động

Hầu hết các nền tảng thương mại điện tử hiện nay lưu trữ lịch sử mã quà tặng trong tài khoản người dùng. Khi một mã chưa được sử dụng hết, hệ thống sẽ tự động hiển thị thông báo trên trang cá nhân hoặc trong mục “Mã giảm giá của tôi”. Ví dụ, một người dùng tên An đã nhận được một thông báo “Bạn còn 30.000đ chưa sử dụng” sau một khoảng thời gian ba tháng không đăng nhập. Cảm giác “đang có giá trị chưa khai thác” khiến An nhanh chóng mở app, kiểm tra và nhập lại mã.

Thêm vào đó, một số nền tảng cung cấp tính năng nhắc nhở qua email hoặc tin nhắn push khi mã sắp hết hạn. Khi nhận được một tin nhắn “Mã quà tặng của bạn sẽ hết hạn trong 5 ngày”, người dùng thường cảm thấy áp lực nhẹ, dẫn đến hành động nhập lại ngay lập tức. Điều này cho thấy cơ chế nhắc nhở tự động là một công cụ mạnh mẽ giúp duy trì sự quan tâm của người dùng ngay cả khi họ đã ngừng sử dụng trong một thời gian.

Trải nghiệm thực tế với thời gian hết hạn

Trong một lần thử nghiệm, tôi đã để lại một mã quà tặng có thời hạn 30 ngày mà không sử dụng. Khi ngày 28 đến, hệ thống đã gửi một thông báo qua email, kèm theo một hình ảnh minh hoạ về số dư còn lại. Khi tôi mở email, cảm giác “còn một chút nữa thôi” khiến tôi không thể bỏ qua và nhanh chóng đăng nhập để sử dụng phần còn lại. Trường hợp này minh họa cách mà thời gian giới hạn tạo ra một vòng lặp hành động tự nhiên.

Thẩm mỹ giao diện: Thiết kế thu hút và dễ nhận biết

Giao diện hiển thị mã quà tặng thường được thiết kế với màu sắc nổi bật, biểu tượng quà tặng hoặc hộp quà. Khi người dùng mở mục “Mã giảm giá”, họ sẽ ngay lập tức nhận ra các thẻ màu xanh lá, vàng hoặc đỏ – những màu thường liên kết với ưu đãi và khuyến mãi. Điều này không chỉ giúp mã quà tặng nổi bật trong danh sách mà còn kích thích cảm giác “đặc quyền”.

Ví dụ, một người dùng tên Linh đã chia sẻ rằng cô luôn “điểm qua” phần mã giảm giá khi mở app vì màu sắc tươi sáng làm cô cảm thấy có điều gì đó đang chờ đợi. Khi cô nhìn thấy một mã còn “còn lại 15%” được đánh dấu bằng màu vàng, Linh đã quyết định mở ngay màn hình nhập và hoàn thành giao dịch. Như vậy, yếu tố thẩm mỹ không chỉ giúp người dùng dễ tìm mà còn tạo ra một cảm giác hấp dẫn, khiến họ quay lại.

Ảnh hưởng của bố cục và vị trí

Trong một lần khảo sát nhanh, tôi hỏi 15 người dùng về vị trí họ thường nhìn thấy mã quà tặng trên màn hình. Hầu hết trả lời rằng họ thường thấy chúng ở phần đầu trang “Tài khoản” hoặc “Giỏ hàng”. Khi mã được đặt ở vị trí trung tâm, gần các nút “Thanh toán”, người dùng dễ dàng nhận ra và sử dụng hơn. Ngược lại, nếu mã ẩn sâu trong mục “Cài đặt”, khả năng người dùng bỏ qua sẽ tăng đáng kể.

Tiện dụng: Đơn giản hoá quá trình nhập và áp dụng

Quá trình nhập mã quà tặng thường chỉ yêu cầu người dùng sao chép một chuỗi ký tự hoặc quét mã QR. Độ phức tạp thấp này giảm thiểu rào cản cho việc quay lại. Khi một người dùng đã từng trải nghiệm quá trình nhập nhanh và không gặp lỗi, họ sẽ nhớ lại cảm giác “đơn giản, nhanh gọn” và sẵn sàng thực hiện lại trong tương lai.

Ví dụ thực tế: một người dùng tên Minh đã mua một món đồ điện tử và nhận được mã quà tặng kèm. Khi Minh quay lại sau hai tháng để mua một món khác, anh chỉ cần mở mục “Mã giảm giá”, nhập 6 ký tự và nhận ngay ưu đãi. Không phải mất thời gian tìm kiếm hay liên hệ hỗ trợ, Minh cảm nhận được sự liền mạch trong trải nghiệm.

Những tính năng hỗ trợ thêm

• Auto-fill: Nhiều nền tảng lưu trữ mã đã nhập trước đó và đề xuất tự động khi người dùng bắt đầu gõ. Điều này giúp giảm thời gian nhập và tăng khả năng sử dụng lại.
• Lưu trữ trong ví điện tử: Khi mã được gắn vào ví điện tử cá nhân, người dùng có thể xem nhanh danh sách các mã còn hiệu lực mà không cần mở từng đơn hàng.
• Hỗ trợ quét QR: Đối với các mã có dạng QR, việc chỉ cần mở camera và quét là đủ, giúp người dùng cảm nhận quá trình “siêu nhanh”.

An toàn và bảo mật: Đảm bảo quyền lợi người dùng

Một trong những lo ngại thường gặp khi sử dụng mã quà tặng là việc mã có bị mất hoặc bị lạm dụng. Các biện pháp bảo mật như mã một lần sử dụng (single-use) hoặc yêu cầu xác thực hai bước khi nhập mã đã tạo ra sự tin tưởng. Khi người dùng cảm thấy mã của mình được bảo vệ, họ sẽ không ngần ngại quay lại để tận dụng phần còn lại.

Ví dụ, một người dùng tên Hương chia sẻ rằng cô luôn lo lắng khi nhận được mã qua tin nhắn. Khi nền tảng yêu cầu xác nhận bằng mã OTP (One-Time Password) trước khi mã được áp dụng, Hương cảm thấy an tâm hơn và sẵn sàng nhập lại khi cô nhớ ra còn số dư chưa dùng.

Trải nghiệm khi phát hiện lỗi

Trong một trường hợp thực tế, một người dùng tên Tuấn đã nhập một mã đã hết hạn và nhận được thông báo lỗi “Mã không còn hiệu lực”. Thay vì cảm thấy bực bội, hệ thống đã tự động đề xuất các mã thay thế có giá trị tương đương. Tuấn cảm nhận được sự hỗ trợ nhanh chóng, và sau khi nhận được mã mới, anh đã tiếp tục mua sắm mà không cảm thấy mất thời gian.

Yếu tố tâm lý: Cảm giác “được lưu trữ” và “cơ hội chưa tận dụng”

Con người thường có xu hướng không muốn bỏ lỡ cơ hội (FOMO – Fear Of Missing Out). Khi một mã quà tặng còn tồn tại trong tài khoản, người dùng cảm thấy mình đang sở hữu một “tiền thưởng” chưa khai thác. Cảm giác này tạo ra một động lực nội tại, khiến họ muốn quay lại để “đánh bại” thời gian và không để mất giá trị.

Ví dụ, một người dùng tên Phúc đã nhận được một mã quà tặng trong dịp lễ và không sử dụng ngay vì bận công việc. Khi nhìn lại vào cuối tháng, anh thấy “Bạn còn 20.000đ chưa dùng” và cảm thấy như mình đang sở hữu một “điểm thưởng” chưa khai thác. Cảm giác này khiến Phúc nhanh chóng lên kế hoạch mua sắm để sử dụng phần còn lại.

Thói quen và vòng lặp hành vi

Thói quen sử dụng mã quà tặng thường được hình thành qua các vòng lặp hành vi: nhận mã → nhập → nhận ưu đãi → cảm nhận hài lòng → lưu lại mã chưa dùng. Khi một vòng lặp được hoàn thành, não bộ ghi nhớ cảm giác tích cực và tạo ra mong muốn lặp lại. Vì vậy, ngay cả khi người dùng tạm ngừng mua sắm, họ vẫn có “khoảnh khắc nhớ lại” khi mở app và nhìn thấy mã còn tồn tại.

Ảnh hưởng xã hội: Chia sẻ và thảo luận trong cộng đồng

Trong các nhóm chat, diễn đàn hoặc mạng xã hội, người dùng thường chia sẻ mã quà tặng hoặc thảo luận về thời hạn sử dụng. Khi một người bạn đề cập rằng “Mã quà tặng của mình sắp hết, nhanh lên nhập nào”, người khác có thể được gợi nhớ về những mã còn lại trong tài khoản của mình. Điều này tạo ra một vòng lặp xã hội, khiến người dùng quay lại không chỉ vì lợi ích cá nhân mà còn vì mong muốn không “bỏ lỡ” thông tin chung.

Ví dụ, trong một nhóm mua sắm trực tuyến, một thành viên tên Lan đã chia sẻ rằng cô vừa nhận được một mã giảm giá 10% cho lần mua tiếp theo. Khi các thành viên khác đọc tin, họ cũng nhanh chóng kiểm tra tài khoản mình để xem có mã tương tự chưa sử dụng, dẫn đến một “đợt quay lại” đồng loạt trong cộng đồng.

Khuyến khích qua phản hồi tích cực

• Nhận xét nhanh: Khi người dùng nhập mã và nhận ưu đãi, họ thường để lại phản hồi “Mã vẫn còn hiệu lực, cảm ơn”. Những lời phản hồi này xuất hiện trong danh sách đánh giá, tạo ra một “điểm tham chiếu” cho người khác.
• Chia sẻ trên mạng xã hội: Một người dùng đăng ảnh mã quà tặng đã sử dụng và nhận được phản hồi tích cực từ bạn bè, khiến họ nhớ lại các mã chưa dùng và muốn chia sẻ lại.

Thay đổi chính sách và tính năng mới: Động lực “cập nhật”

Mỗi khi nền tảng cập nhật tính năng mới – ví dụ thêm “điểm thưởng tích lũy” khi sử dụng mã, hoặc cho phép “gộp nhiều mã” trong một lần thanh toán – người dùng có xu hướng quay lại để khám phá và tận dụng những lợi ích mới. Sự thay đổi này tạo ra một “động lực khám phá” và khiến người dùng muốn kiểm tra lại các mã còn tồn tại để xem có thể áp dụng những tính năng mới hay không.

Trong một trải nghiệm cá nhân, tôi đã nhận được thông báo “Bạn có thể gộp tối đa 3 mã quà tặng trong một đơn hàng”. Khi mở app, tôi ngay lập tức kiểm tra các mã còn lại để xem có thể kết hợp chúng để giảm giá sâu hơn. Việc này không chỉ giúp tôi tiết kiệm chi phí mà còn tạo cảm giác “được cập nhật” và “được hỗ trợ tốt hơn”.

Ví dụ về tính năng gộp mã

Khi một nền tảng cho phép người dùng nhập đồng thời ba mã quà tặng, người dùng thường thử nghiệm bằng cách nhập các mã đã lưu trong tài khoản. Kết quả là họ có thể giảm giá lên đến 30% cho một đơn hàng lớn, một lợi ích mà trước đây không thể đạt được. Điều này khuyến khích người dùng quay lại thường xuyên để kiểm tra và tối ưu hoá các mã còn lại.

Những yếu tố trên – từ kỹ thuật, thẩm mỹ, tiện dụng, an toàn, tâm lý, xã hội, cho tới những thay đổi trong chính sách – đều góp phần tạo nên một vòng quay tự nhiên của người dùng. Khi một mã quà tặng còn tồn tại, dù người dùng đã ngừng mua sắm trong một thời gian, các tín hiệu này vẫn tiếp tục “gợi nhớ” và “kích hoạt” hành vi quay lại. Nhờ vào sự kết hợp hài hòa của các yếu tố, trải nghiệm sử dụng mã quà tặng trở thành một phần không thể tách rời trong hành vi tiêu dùng trực tuyến, khiến người dùng luôn muốn kiểm tra và tận dụng những giá trị chưa được khai thác.