Tác động của biến động giá dầu Brent 2026 lên giá xăng trong nước Đông Nam Á: Phân tích chi tiết

Giá dầu Brent luôn được xem là thước đo quan trọng cho toàn bộ chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, và những biến động của nó trong năm 2026 đã để lại dấu ấn sâu sắc lên giá xăng trong các quốc gia Đông Nam Á. Khi giá Brent dao động mạnh do căng thẳng địa chính trị, chi phí nhập khẩu, và các yếu tố thị trường tài chính, mỗi quốc gia trong khu vực phải đối mặt với những thách thức riêng để bảo vệ người tiêu dùng và duy trì ổn định kinh tế. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết cách mà biến động giá dầu Brent 2026 ảnh hưởng đến giá xăng nội địa, đồng thời so sánh mức giá giữa các nước ASEAN, đưa ra những nhận định và đề xuất chính sách thực tiễn.

Tác động trực tiếp của giá dầu Brent 2026 lên giá xăng trong nước

Trong suốt năm 2026, giá dầu Brent đã dao động trong khoảng 78‑85 USD/thùng, với các đợt tăng đột biến khi căng thẳng tại eo biển Hormuz và các cuộc đàm phán thương mại giữa các nền kinh tế lớn. Đối với các quốc gia nhập khẩu dầu thô như Việt Nam, Indonesia và Philippines, mức tăng này ngay lập tức làm tăng chi phí nhập khẩu, kéo theo mức giá bán lẻ xăng và diesel. Các yếu tố phụ trợ như chiết khấu nội địa, thuế môi trường và cơ chế Quỹ bình ổn giá quyết định mức độ truyền tải chi phí này tới người tiêu dùng cuối cùng.

Ở Việt Nam, mức giá Brent duy trì trên 80 USD/thùng đã khiến giá bán lẻ xăng RON92 dao động trong khoảng 1.500‑1.600 đồng/lít và diesel vượt mức 2.400 đồng/lít. Điều này phản ánh ba yếu tố cốt lõi: (1) chi phí nhập khẩu cao do không có nguồn cung nội địa; (2) giảm chiết khấu bán lẻ xuống mức 0 đồng/lít; (3) Quỹ bình ổn giá chưa kịp can thiệp kịp thời. Các nước khác trong khu vực có mức độ phụ thuộc vào Brent tương tự, nhưng cách thức điều chỉnh nội địa lại khác nhau, tạo nên sự đa dạng về giá cuối cùng.

So sánh mức giá xăng RON92/RON95 các nước ASEAN năm 2026

Việt Nam

Giá bán lẻ xăng RON92 ở Việt Nam dao động 1.500‑1.600 đồng/lít, trong khi RON95 thường cao hơn 50‑80 đồng/lít do áp dụng mức thuế môi trường và thuế tiêu thụ đặc biệt cao hơn. Như đã phân tích trong bài viết “Giá xăng RON92 và diesel 2026: Các yếu tố ảnh hưởng giá tại Việt Nam và các nước ASEAN”, mức giá này phản ánh áp lực từ giá Brent và thiếu cơ chế chiết khấu nội địa hiệu quả.

Thái Lan

Thái Lan áp dụng mô hình “tax‑plus‑margin” với thuế giá trị gia tăng và thuế môi trường chiếm khoảng 30 % tổng giá bán. Giá xăng RON95 (tiêu chuẩn so sánh) dao động 29‑31 baht/lít, tương đương 1.400‑1.500 đồng/lít. Nhờ duy trì chiết khấu nội địa 30‑40 đồng/lít, giá bán lẻ thường thấp hơn so với Việt Nam.

Indonesia

Indonesia đã giảm thuế nhập khẩu xăng trong năm 2025, giúp giá RON95 giảm xuống 8.500‑9.000 rupiah/lít (khoảng 1.300‑1.380 đồng/lít). Tuy nhiên, diesel vẫn cao hơn do thuế môi trường và chi phí vận chuyển nội địa. Thông tin chi tiết về mức thuế và chiết khấu có thể tham khảo trong bài viết “So sánh mức thuế và chiết khấu xăng dầu giữa Việt Nam, Thái Lan và Indonesia năm 2026”.

Malaysia

Malaysia sử dụng cơ chế “price‑adjustment mechanism” dựa trên giá Brent. Năm 2026, giá trung bình RON95 dao động 2.10‑2.20 MYR/lít (1.500‑1.560 đồng/lít). Mức chiết khấu nội địa duy trì 20‑30 đồng/lít, giúp giá bán lẻ không tăng mạnh.

Philippines

Philippines áp dụng thuế nhập khẩu cao hơn, khiến giá RON95 đạt 60‑65 PHP/lít (1.350‑1.460 đồng/lít). Mức chiết khấu nội địa thấp và các chương trình hỗ trợ giá cho người tiêu dùng giúp duy trì mức giá ổn định.

Singapore

Singapore không có thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, giá RON95 dao động 2.00‑2.10 SGD/lít (1.550‑1.630 đồng/lít). Mặc dù giá trung bình cao hơn một chút, nhưng biến động ít hơn nhờ thị trường nội địa ổn định và không có chiết khấu giảm sâu.

So sánh mức giá diesel các nước ASEAN năm 2026

Thái Lan

Diesel ở Thái Lan dao động 28‑30 baht/lít (1.350‑1.450 đồng/lít), nhờ thuế môi trường thấp và chiết khấu nội địa ổn định.

Indonesia

Indonesia duy trì diesel ở mức 9.500‑10.000 rupiah/lít (1.460‑1.540 đồng/lít), do chi phí vận chuyển và thuế môi trường cao hơn so với xăng.

Malaysia

Diesel ở Malaysia thường cao hơn xăng, dao động 2.30‑2.40 MYR/lít (1.650‑1.720 đồng/lít), phản ánh thuế môi trường và phí bảo trì hạ tầng giao thông.

Philippines

Diesel tại Philippines dao động 62‑66 PHP/lít (1.390‑1.470 đồng/lít), tương đương mức giá xăng nhờ chính sách hỗ trợ ngành vận tải.

Singapore

Singapore có diesel cao nhất trong khu vực, dao động 2.40‑2.50 SGD/lít (1.860‑1.940 đồng/lít), do không có chiết khấu và thuế môi trường cao.

Yếu tố quyết định mức giá khác nhau

Chiến lược thuế và chiết khấu

Hầu hết các nước ASEAN duy trì mức chiết khấu nội địa nhất định, giảm áp lực lên giá bán lẻ. Ngược lại, Việt Nam đã giảm chiết khấu xuống 0 đồng/lít, làm tăng giá cuối cùng cho người tiêu dùng. Đánh giá chi tiết về tác động của chiết khấu đã được trình bày trong bài viết “Chiết khấu xăng dầu 0 đồng: Tác động tới người tiêu dùng và đề xuất cải cách”.

Quỹ bình ổn giá

Quỹ bình ổn giá là công cụ quan trọng để giảm bớt áp lực khi giá quốc tế tăng mạnh. Thái Lan và Malaysia đã sử dụng quỹ này linh hoạt, trong khi Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm và chưa đưa ra các biện pháp bù trừ đủ mạnh.

Chi phí vận chuyển và cơ sở hạ tầng

Chi phí vận chuyển nội địa và chất lượng hạ tầng ảnh hưởng trực tiếp đến giá diesel. Singapore và Malaysia, với mạng lưới giao thông hiện đại, có chi phí vận chuyển thấp hơn so với Indonesia, nơi địa hình đa dạng và đường biển nội địa dài.

Biến động giá dầu thô quốc tế

Giá Brent và WTI vẫn là yếu tố quyết định lớn nhất. Khi giá Brent duy trì trên 78‑80 USD/thùng, các nước nhập khẩu dầu thô sẽ chịu áp lực tăng chi phí. Mức độ truyền tải chi phí này tới người tiêu dùng phụ thuộc vào chính sách nội địa, bao gồm thuế, chiết khấu và mức hỗ trợ của Quỹ bình ổn.

Đánh giá tổng quan: Ai có giá rẻ nhất trong khu vực?

Dựa trên các mức giá trung bình đã nêu, có thể rút ra một số nhận định chung:

• Giá xăng RON92/RON95: Indonesia và Philippines thường cung cấp mức giá thấp nhất (khoảng 1.300‑1.460 đồng/lít), nhờ chính sách thuế và chiết khấu ưu đãi.
• Giá diesel: Thái Lan và Philippines có mức diesel thấp hơn, dao động khoảng 1.350‑1.470 đồng/lít, phản ánh chi phí vận chuyển và thuế môi trường hợp lý.
• Giá cao nhất: Singapore có mức diesel và xăng cao hơn so với các nước ASEAN khác, do không áp dụng chiết khấu và mức thuế môi trường cao.

Với giá xăng RON92 tại Việt Nam hiện đang ở mức 1.500‑1.600 đồng/lít, nước này nằm ở vị trí trung bình so với các nước láng giềng. Đối với diesel, mức trên 2.400 đồng/lít khiến Việt Nam đứng ở mức cao hơn hầu hết các nước ASEAN, ngoại trừ Singapore.

Chiến lược cải thiện giá xăng dầu trong tương lai

Tăng cường cơ chế chiết khấu

Thiết lập mức chiết khấu tối thiểu và công khai sẽ giúp giảm bất ổn giá bán lẻ. Đề xuất cải cách này đã được nêu trong bài viết “Chiết khấu xăng dầu 0 đồng: Tác động tới người tiêu dùng và đề xuất cải cách”, trong đó nhấn mạnh việc quy định mức chiết khấu tối thiểu và minh bạch hoá cơ chế tính toán.

Đẩy mạnh Quỹ bình ổn giá

Quỹ bình ổn cần được cấp nguồn tài chính ổn định, đồng thời mở rộng phạm vi hỗ trợ để giảm áp lực lên người tiêu dùng trong các đợt tăng giá ngắn hạn.

Đa dạng hoá nguồn cung

Đầu tư vào các nguồn năng lượng thay thế như LNG, dầu khí ngoài khu vực Hormuz, và phát triển năng lượng tái tạo sẽ giảm phụ thuộc vào một tuyến đường vận chuyển duy nhất, từ đó giảm biến động giá.

Hợp tác khu vực ASEAN

Chia sẻ thông tin thị trường và đồng bộ hoá các chính sách thuế, chiết khấu giữa các nước ASEAN có thể tạo ra một môi trường giá năng lượng ổn định hơn, giúp các quốc gia giảm thiểu tác động từ các cú sốc địa chính trị.

Dự báo ngắn hạn và dài hạn cho giá xăng dầu Việt Nam

Ngắn hạn (đến cuối Q2/2026)

Nếu căng thẳng tại Hormuz không được giải quyết và giá Brent duy trì trên 78 USD/thùng, giá xăng trong nước có khả năng duy trì trên 1.500 đồng/lít, trong khi diesel có thể duy trì trên 2.400 đồng/lít. Ngược lại, nếu các cuộc đàm phán hạt nhân giữa Mỹ‑Iran đạt tiến triển, giá dầu thế giới có thể giảm 2‑3 %, tạo điều kiện cho Quỹ bình ổn giảm áp lực lên người tiêu dùng.

Dài hạn (2027‑2030)

Trong dài hạn, việc OPEC+ duy trì tăng sản lượng một cách có kiểm soát, cùng với việc đa dạng hoá nguồn cung (đầu tư LNG, khai thác ngoài Hormuz) sẽ giảm phụ thuộc vào một tuyến đường duy nhất. Đồng thời, cải thiện cơ chế chiết khấu và mở rộng Quỹ bình ổn sẽ tạo một môi trường thị trường năng lượng ổn định hơn, giảm thiểu các cú sốc giá đột ngột.

Như vậy, biến động giá dầu Brent năm 2026 đã tạo ra những áp lực đáng kể lên giá xăng trong nước các quốc gia Đông Nam Á. Việc hiểu rõ cơ chế truyền tải chi phí, so sánh mức giá giữa các nước và đề xuất các giải pháp cải cách chính sách sẽ giúp các nhà hoạch định chính sách và người tiêu dùng đưa ra quyết định sáng suốt, hướng tới một thị trường năng lượng bền vững và ổn định hơn trong những năm tới.