Lắp đồng thời camera hành trình và camera lùi, tôi bất ngờ về góc quay và ánh sáng thực tế

Vào một buổi chiều cuối tuần, khi trời bắt đầu chuyển sang màu xám xịt và những chiếc xe dày đặc đang chật ních trên các con phố thành phố, tôi quyết định lắp đồng thời hai thiết bị thường thấy trong các xe hiện đại: camera hành trình và camera lùi. Động lực ban đầu chỉ đơn giản là muốn có một “mắt thần” ghi lại mọi khoảnh khắc trên đường và hỗ trợ khi lùi xe vào chỗ đỗ chật hẹp. Tuy nhiên, sau khi hoàn thiện việc lắp đặt và trải nghiệm trong vài tuần, tôi đã bất ngờ trước những khác biệt đáng kể về góc quay và cách ánh sáng ảnh hưởng đến chất lượng hình ảnh thực tế.

Trong bài viết này, tôi sẽ chia sẻ quá trình chuẩn bị, lắp đặt và cảm nhận sau khi sử dụng đồng thời hai loại camera này. Cấu trúc sẽ theo thứ tự thời gian: trước khi dùng, trong khi dùng và sau khi dùng, kèm theo các ví dụ thực tế và một góc nhìn lịch sử để người đọc có thể hình dung toàn bộ bức tranh.

Trước khi lắp đặt: chuẩn bị và mong đợi

Việc quyết định lắp đồng thời camera hành trình và camera lùi không chỉ là một quyết định kỹ thuật, mà còn là một quá trình cân nhắc về nhu cầu, không gian và thậm chí là thói quen lái xe. Trước khi cầm cáp điện và công cụ, tôi đã dành thời gian tìm hiểu một số khía cạnh quan trọng.

Lịch sử và sự phát triển của camera hành trình và camera lùi

Camera hành trình, hay còn gọi là dashcam, xuất hiện lần đầu ở châu Âu vào những năm 2000, khi các hãng bảo hiểm bắt đầu khuyến khích người lái xe lắp thiết bị ghi lại hình ảnh để làm bằng chứng trong các vụ tai nạn. Ban đầu, các mẫu đầu tiên chỉ có độ phân giải thấp và góc quay hẹp, chủ yếu hướng tới việc ghi lại phía trước xe. Đến năm 2010, công nghệ cảm biến CMOS và ống kính góc rộng đã đưa độ phân giải lên đến 1080p và mở rộng góc quay lên tới 170 độ, tạo ra một “cửa sổ” rộng hơn cho người lái.

Trong khi đó, camera lùi (rear‑view camera) được giới thiệu rộng rãi trên thị trường ô tô vào khoảng năm 2008, bắt nguồn từ các tiêu chuẩn an toàn tại châu Âu và Mỹ yêu cầu các xe tải, xe buýt phải có thiết bị hỗ trợ lùi. Ban đầu, các hệ thống này chỉ là camera đơn giản gắn ở phía sau và truyền hình ảnh tới một màn hình LCD trên bảng điều khiển. Theo thời gian, các nhà sản xuất đã cải tiến tính năng chống chói, khả năng tự động bật khi xe lùi, và tích hợp các thuật toán giảm tiếng ồn để hình ảnh rõ ràng hơn trong điều kiện ánh sáng yếu.

Sự đồng thời của hai công nghệ này trong một chiếc xe cá nhân trở nên khả thi khi các bo mạch điều khiển và phần mềm xử lý video ngày càng nhỏ gọn, cho phép lắp đặt nhiều camera mà không gây tải nặng cho hệ thống điện của xe.

Những yếu tố cần cân nhắc trước khi lắp đặt

• Vị trí gắn thiết bị: Camera hành trình thường được gắn ở trung tâm kính trước, trong khi camera lùi thường được lắp ở phía sau, gần logo hoặc đènXem các sản phẩm Đèn hậu.
• Hệ thống điện: Cần kiểm tra khả năng chịu tải của ổ cắm 12V, tránh việc tải quá mức gây hiện tượng sụt áp.
• Góc quay mong muốn: Đối với camera hành trình, người dùng thường muốn một góc rộng để bao quát toàn bộ phần trước xe và một phần của lề đường. Camera lùi thường cần góc rộng hơn 120 độ để quan sát các góc khuất khi lùi.
• Ánh sáng môi trường: Đối với camera hành trình, ánh sáng ban ngày thường ổn định, nhưng khi lái vào hầm hoặc trong mưa, cần có công nghệ WDR (Wide Dynamic Range). Camera lùi lại phải đối mặt với ánh sáng ngược (đèn pha xe phía sau) và ánh sáng yếu trong bãi đỗ.
• Phần mềm và lưu trữ: Khi đồng thời ghi lại hai luồng video, thẻ nhớ cần đủ tốc độ ghi và dung lượng để tránh mất khung hình.

Những yếu tố trên giúp tôi lập một danh sách kiểm tra chi tiết, giảm thiểu rủi ro trong quá trình lắp đặt và đảm bảo rằng các thiết bị sẽ hoạt động ổn định sau này.

Trong quá trình lắp đặt và sử dụng ban đầu

Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ, tôi bắt đầu quá trình lắp đặt. Mặc dù các hướng dẫn trên bao bì khá chi tiết, nhưng thực tế vẫn có những điểm không được đề cập trong tài liệu, nhất là khi muốn lắp đồng thời hai loại camera mà không làm ảnh hưởng lẫn nhau.

Cách lắp đặt đồng thời và những khó khăn thực tế

Đầu tiên, tôi gắn camera hành trình vào vị trí trung tâm kính trước bằng keo dán 3M. Việc này đòi hỏi phải làm sạch bề mặt kính thật kỹ, tránh để lại bất kỳ bụi bẩn nào vì chúng có thể gây mờ ảnh. Tiếp theo, tôi chạy cáp nguồn từ ổ cắm 12V phía dưới bảng điều khiển tới camera hành trình, đồng thời chia sẻ nguồn này cho camera lùi thông qua một bộ chuyển đổi 12V‑5V.

Trong quá trình này, một vấn đề thường gặp là nhiễu điện gây ra hiện tượng ảnh chập trên màn hình. Để khắc phục, tôi sử dụng một bộ lọc nhiễu (Ferrite bead) trên cáp nguồn và cố định cáp sao cho không chạm vào dây điện cao áp trong xe. Ngoài ra, việc bố trí cáp phải tránh làm cản trở các công tắc, cần gắn cáp dưới nắp vô-lăng và dán keo bảo vệ để giảm rung động.

Đối với camera lùi, việc gắn ở phía sau xe đòi hỏi phải tháo một phần nắp bảo vệ đèn hậu. Khi mở ra, tôi chú ý không làm hỏng các cảm biến đèn hậu và cẩn thận gắn camera sao cho góc nhìn không bị che khuất bởi các bộ phận kim loại. Sau khi gắn, tôi kết nối cáp video vào màn hình trung tâm của xe, đồng thời thiết lập chế độ tự động bật khi xe lùi.

Quá trình lắp đặt kéo dài khoảng ba tiếng, nhưng nhờ việc chuẩn bị danh sách kiểm tra và sử dụng các công cụ chuyên dụng (bộ tua vít, kìm cắt), tôi đã hoàn thành mà không gặp phải sự cố lớn.

Góc quay thực tế: so sánh mong đợi và thực tế

Trước khi lắp, tôi dựa vào thông số kỹ thuật của nhà sản xuất, mong muốn camera hành trình có góc quay 170 độ và camera lùi có góc quay 140 độ. Khi bật các thiết bị lên, tôi nhận thấy một số điểm khác biệt đáng chú ý:

• Camera hành trình: Mặc dù góc quay thực tế gần 170 độ, nhưng phần rìa góc vẫn có hiện tượng biến dạng (distortion) khiến các vật thể ở mép ảnh bị kéo dài. Khi di chuyển qua các khu vực có cột điện hoặc biển báo gần lề đường, hình ảnh các vật thể này thường bị mờ và mất chi tiết.
• Camera lùi: Góc quay thực tế chỉ đạt khoảng 125 độ, ít hơn so với thông số quảng cáo. Nguyên nhân chủ yếu là do việc gắn camera gần bề mặt kim loại của xe, làm giảm khả năng mở rộng góc quét. Ngoài ra, góc nhìn phía dưới (khoảng 20 độ so với mặt đất) không đủ để thấy được các vật cản thấp như cọc bê tông hoặc vạch kẻ đường.

Để khắc phục, tôi đã thử điều chỉnh vị trí gắn của camera lùi lên một chút, nhưng lại gặp vấn đề mới là góc nhìn phía trên bị che khuất. Cuối cùng, tôi quyết định sử dụng một miếng gối cao su mỏng để nâng nhẹ camera lên 2‑3 mm, tạo ra khoảng cách đủ để mở rộng góc quay mà không làm mất khả năng quan sát phần phía dưới.

Ánh sáng và chất lượng hình ảnh trong các tình huống

Ánh sáng luôn là yếu tố quyết định chất lượng video, và trong thực tế, tôi đã trải qua ba tình huống ánh sáng tiêu biểu:

• Ngày nắng gắt: Khi lái xe trên các con đường cao tốc, ánh sáng mạnh chiếu trực tiếp vào ống kính gây hiện tượng flare. Camera hành trình có chế độ chống chói, nhưng vẫn xuất hiện những vệt sáng trên bầu trời, làm giảm độ tương phản của các chi tiết phía xa.
• Đêm có đèn pha đối diện: Khi di chuyển vào các đoạn đường có đèn pha xe đối diện, camera lùi (đang ghi lại khi xe lùi vào bãi đỗ) gặp hiện tượng halo quanh đèn pha, khiến các vật thể phía trước đèn bị mờ. Camera lùi có chế độ hồng ngoại (IR), nhưng trong điều kiện ánh sáng yếu, hình ảnh vẫn có độ nhiễu cao.
• Mưa và sương mù: Khi trời mưa, kính chắn gió bị giọt nước, làm giảm khả năng truyền sáng tới camera hành trình. Kết quả là hình ảnh xuất hiện các vệt trắng và mất chi tiết. Đối với camera lùi, việc lùi vào bãi đỗ trong thời tiết sương mù gây hiện tượng “bóng mờ” trên màn hình, khiến việc xác định khoảng cách trở nên khó khăn.

Để cải thiện, tôi đã lắp một lớp phủXem các sản phẩm Lớp phủ chống phản chiếu lên kính chắn gió, giảm thiểu hiện tượng gợn nước. Đối với camera lùi, tôi bật chế độ hồng ngoại và tăng độ sáng trong cài đặt, giúp hình ảnh trong bãi đỗ tối trở nên sáng hơn, mặc dù vẫn có một chút nhiễu.

Sau khi đã sử dụng: cảm nhận và điều chỉnh

Sau một tháng sử dụng đồng thời hai camera, tôi đã thu thập được những phản hồi thực tế không chỉ từ bản thân mà còn từ những người bạn cùng lái xe. Những quan sát này giúp tôi hiểu rõ hơn về lợi ích và những thách thức còn tồn tại.

Ảnh hưởng đến thói quen lái xe

Việc có một camera hành trình luôn ghi lại mọi hành trình khiến tôi cảm thấy “có mắt” hơn khi lái xe trên các tuyến đường đông đúc. Đặc biệt, trong những lúc giao thông hỗn loạn, tôi thường kiểm tra lại video để xác định xem có xảy ra va chạm nhẹ nào không, giúp giảm bớt lo lắng khi có người khác chỉ trích cách lái của mình.

Camera lùi, với khả năng hiển thị hình ảnh khi lùi, đã thay đổi cách tôi thực hiện việc đỗ xe. Trước đây, tôi thường dựa vào gương chiếu hậu và cảm giác, nhưng sau khi lắp camera, tôi học được cách quan sát các góc khuất một cách chính xác hơn. Kết quả là tỉ lệ va chạm nhẹ khi đỗ xe giảm đáng kể.

Bảo trì và cải thiện góc quay, ánh sáng

Để duy trì chất lượng hình ảnh, tôi thực hiện một số biện pháp bảo trì định kỳ:

• Vệ sinh ống kính bằng khăn mềm và dung dịch làm sạch không chứa cồn, tránh để lại vết bám trên kính.
• Kiểm tra cáp nguồn và cáp video mỗi tháng một lần, đảm bảo không có chỗ lỏng hoặc đứt.
• Thường xuyên cập nhật phần mềm firmware của cả hai camera, vì nhà sản xuất thường cải thiện thuật toán giảm nhiễu và cân bằng trắng trong các bản cập nhật.
• Đối với vấn đề góc quay, tôi đã lắp thêm một khung kim loại mỏng quanh camera lùi, giúp ổn định góc nhìn và giảm hiện tượng lệch góc khi va đập nhẹ.

Những biện pháp này giúp giảm thiểu hiện tượng mờ, biến dạng và giữ cho hình ảnh luôn sắc nét, ngay cả trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.

Những bài học rút ra và hướng đi tương lai

Qua quá trình sử dụng, tôi nhận ra một số điểm quan trọng mà người dùng mới nên lưu ý:

• Không nên chỉ dựa vào thông số kỹ thuật trên bao bì. Thực tế góc quay và độ sáng có thể bị ảnh hưởng bởi vị trí lắp đặt và môi trường xe.
• Việc cân bằng giữa góc quay rộng và độ biến dạng ảnh. Một góc quay quá rộng sẽ tạo ra hiện tượng méo ảnh, gây khó khăn trong việc nhận dạng biển báo hoặc vật cản.
• Ánh sáng môi trường luôn biến đổi. Sử dụng các phụ kiện hỗ trợ như lớp phủ chống phản chiếu, đèn LED chiếu sáng bổ sung có thể nâng cao chất lượng video.
• Đồng bộ nguồn và cáp. Khi hai thiết bị cùng chia sẻ một nguồn điện, cần kiểm tra tải và sử dụng các bộ lọc nhiễu để tránh hiện tượng ảnh chập.

Một xu hướng đang nổi lên là tích hợp cả hai chức năng (hành trình và lùi) trong một thiết bị duy nhất, sử dụng cảm biến đa hướng và phần mềm phân tách video. Điều này sẽ giảm thiểu việc lắp đặt phức tạp, đồng thời cải thiện tính đồng nhất của góc quay và chất lượng ánh sáng. Tuy nhiên, hiện tại công nghệ này vẫn còn trong giai đoạn thử nghiệm và chưa phổ biến trên thị trường tiêu dùng.

Nhìn lại hành trình lắp đặt và trải nghiệm, tôi cảm thấy việc đồng thời sử dụng camera hành trình và camera lùi không chỉ mang lại lợi ích an toàn mà còn mở ra một cách nhìn mới về cách chúng ta tương tác với không gian xung quanh xe. Khi hiểu rõ hơn về những yếu tố ảnh hưởng đến góc quay và ánh sáng, người dùng có thể tối ưu hoá thiết bị sao cho phù hợp với môi trường lái xe thực tế, từ đó nâng cao trải nghiệm lái xe một cách bền vững.