Đánh giá chi tiết 25 đề trong sách ôn thi ĐGNL HCM 2025: Nội dung và yêu cầu đề thi

Trong bối cảnh kỳ thi Đánh giá năng lực (ĐGNL) năm 2025 đang tới gần, việc nắm bắt chi tiết nội dung và yêu cầu của từng đề thi là một bước quan trọng để học sinh chuẩn bị một cách hiệu quả. Sách ôn thi ĐGNL HCM 2025 – 25 đề của ĐHQG TP.HCM cung cấp một bộ đề phong phú, phản ánh đa dạng các dạng câu hỏi và kỹ năng cần thiết. Bài viết dưới đây sẽ phân tích sâu từng đề, đồng thời đưa ra những gợi ý về cách tiếp cận và chuẩn bị cho người học.

Cấu trúc tổng quan của đề thi Đánh giá năng lực

Đánh giá năng lực được thiết kế để đo lường khả năng tư duy, đọc hiểu, viết và giải quyết vấn đề của thí sinh trong môi trường thực tiễn. Mỗi đề thi thường bao gồm ba phần chính: Đọc hiểu (Reading), Viết (Writing) và Tư duy phản biện (Critical Thinking). Các câu hỏi được sắp xếp theo mức độ khó tăng dần, giúp thí sinh thể hiện năng lực một cách tuần tự.

Phần Đọc hiểu

Phần này tập trung vào việc khai thác thông tin từ các đoạn văn ngắn, văn bản đa dạng về chủ đề xã hội, khoa học, văn học. Thí sinh cần xác định ý chính, suy luận ngầm, và phân tích cấu trúc của văn bản. Độ dài mỗi đoạn thường từ 150 đến 250 từ, với các câu hỏi dạng trắc nghiệm hoặc điền từ.

Phần Viết

Trong phần viết, thí sinh được yêu cầu soạn một bài luận ngắn (khoảng 150‑200 từ) hoặc trả lời các câu hỏi mở dựa trên một tình huống thực tế. Mục tiêu là đánh giá khả năng tổ chức ý tưởng, sử dụng ngôn ngữ chính xác và thể hiện quan điểm một cách logic.

Phần Tư duy phản biện

Phần này bao gồm các câu hỏi yêu cầu thí sinh phân tích, so sánh, đưa ra giải pháp cho các vấn đề xã hội hoặc khoa học. Thường có dạng câu hỏi mở, yêu cầu viết câu trả lời ngắn gọn nhưng đầy đủ lập luận.

Phân tích chi tiết 25 đề trong sách ôn thi

Sách cung cấp 25 đề, mỗi đề gồm ba phần như đã nêu trên. Dưới đây là cách sắp xếp các đề theo nhóm nội dung, kèm theo một số ví dụ minh họa để người học có thể hình dung rõ hơn về yêu cầu thực tế.

Đề 1‑5: Đọc hiểu văn bản xã hội

Nhóm này tập trung vào các đoạn văn mô tả các hiện tượng xã hội như di cư, biến đổi môi trường đô thị, và xu hướng tiêu dùng. Các câu hỏi thường yêu cầu thí sinh xác định quan điểm của tác giả, tìm ý chính, và nhận diện các chi tiết hỗ trợ.

• Ví dụ: Đoạn văn mô tả xu hướng người trẻ di chuyển từ các thành phố lớn ra các khu vực ngoại ô vì chi phí sinh hoạt. Câu hỏi có thể là: “Theo đoạn văn, nguyên nhân chính khiến người trẻ chọn sống ở ngoại ô là gì?”
• Yêu cầu: Đọc kỹ từng câu, chú ý tới các từ khóa như “do”, “vì”, “điều này cho thấy”.

Đề 6‑10: Đọc hiểu văn bản khoa học

Những đề này đưa ra các đoạn trích từ báo cáo khoa học, nghiên cứu môi trường, hoặc mô tả công nghệ mới. Thí sinh cần nắm bắt các khái niệm chuyên ngành cơ bản và khả năng suy luận từ dữ liệu được cung cấp.

• Ví dụ: Đoạn văn trình bày kết quả thí nghiệm về việc giảm lượng khí CO₂ bằng cách trồng cây xanh trong khu đô thị. Câu hỏi có thể yêu cầu liệt kê ba lợi ích chính được nêu trong đoạn.
• Lưu ý: Không cần phải hiểu sâu về thuật ngữ chuyên môn, nhưng phải nhận ra mối quan hệ nguyên nhân‑kết quả.

Đề 11‑15: Viết luận ngắn gọn

Trong nhóm này, thí sinh phải viết một đoạn văn ngắn phản hồi một tình huống thực tế. Các đề thường đưa ra một vấn đề xã hội (ví dụ: “Mối quan hệ giữa học sinh và công nghệ trong thời kỳ đại dịch”) và yêu cầu thí sinh đưa ra quan điểm cá nhân, kèm bằng chứng hỗ trợ.

• Cấu trúc đề xuất: Giới thiệu ngắn (1‑2 câu), nêu quan điểm (1 câu), đưa ra lý do và ví dụ (2‑3 câu), kết luận (1 câu).
• Ví dụ: “Bạn nghĩ sao về việc sử dụng điện thoại thông minh trong lớp học? Hãy nêu ít nhất hai lợi ích và một khó khăn.”

Đề 16‑20: Tư duy phản biện – Giải quyết vấn đề

Nhóm này đặt ra các tình huống phức tạp, yêu cầu thí sinh đưa ra giải pháp khả thi. Các câu hỏi thường yêu cầu so sánh các phương án, phân tích ưu nhược điểm và đề xuất hướng đi cụ thể.

• Ví dụ: “Một trường trung học muốn giảm lượng rác thải nhựa trong khuôn viên. Hãy đề xuất ba biện pháp khả thi và nêu lợi ích của mỗi biện pháp.”
• Chiến lược: Xác định vấn đề cốt lõi, liệt kê các giải pháp đã biết, sau đó phân tích dựa trên tiêu chí thực tiễn (chi phí, hiệu quả, khả năng thực hiện).

Đề 21‑25: Đánh giá tổng hợp – Kết hợp các kỹ năng

Những đề cuối cùng là dạng “tổng hợp” nơi thí sinh phải áp dụng đồng thời các kỹ năng đọc, viết và tư duy phản biện. Thường có một đoạn văn dài hơn, kèm theo một câu hỏi mở yêu cầu thí sinh tóm tắt nội dung và đưa ra quan điểm cá nhân.

• Ví dụ: Đoạn văn mô tả tác động của biến đổi khí hậu đối với nông nghiệp miền Trung, sau đó yêu cầu thí sinh trả lời: “Bạn đánh giá thế nào về mức độ ảnh hưởng và đề xuất một giải pháp khả thi cho nông dân địa phương.”
• Điểm mạnh: Đòi hỏi khả năng tổng hợp thông tin nhanh, sắp xếp ý tưởng logic và viết ngắn gọn.

Yêu cầu kỹ năng và chiến lược làm bài

Để đạt điểm cao trong các đề trên, thí sinh cần tập trung vào một số kỹ năng cốt lõi và áp dụng các chiến lược cụ thể.

1. Kỹ năng đọc nhanh và hiểu sâu

Đọc nhanh giúp tiết kiệm thời gian, nhưng không được bỏ qua việc “đọc lại” các đoạn quan trọng. Thực hành đọc các đoạn văn có độ dài tương tự đề thi, sau đó tự kiểm tra bằng cách trả lời các câu hỏi mẫu.

2. Phân tích cấu trúc câu và từ khóa

Trong mỗi câu hỏi, thường có các từ khóa như “đúng nhất”, “không đúng”, “có thể”, “không thể”. Nhận diện chúng giúp xác định mục tiêu câu hỏi và loại bỏ các lựa chọn sai lầm.

3. Viết ngắn gọn, logic

Trong phần viết, không cần viết dài dòng. Thay vào đó, tập trung vào việc truyền đạt ý tưởng một cách rõ ràng, sử dụng các liên từ (ví dụ: “do đó”, “vì vậy”) để kết nối các luận điểm.

4. Lập kế hoạch trả lời cho các câu hỏi mở

Trước khi viết, thí sinh nên ghi lại nhanh ba điểm chính muốn đề cập. Sau đó, sắp xếp chúng theo thứ tự hợp lý, đảm bảo mỗi đoạn văn chỉ tập trung vào một ý.

5. Quản lý thời gian

Thí sinh nên chia thời gian làm bài thành ba phần: 30% cho đọc hiểu, 30% cho viết, 40% cho tư duy phản biện. Nếu gặp câu hỏi khó, nên ghi lại và quay lại sau khi hoàn thành các câu dễ hơn.

Một số lưu ý khi luyện tập với sách ôn thi 25 đề

Việc sử dụng sách ôn thi một cách hiệu quả không chỉ dừng lại ở việc đọc qua các đề, mà còn cần có một quy trình luyện tập có hệ thống.

Luyện tập có mục tiêu

Mỗi buổi học nên tập trung vào một nhóm đề (ví dụ: Đề 1‑5) và hoàn thành đầy đủ ba phần của đề. Sau khi hoàn thành, tự kiểm tra đáp án, ghi chú những lỗi thường gặp và tìm cách khắc phục.

Phản hồi và cải thiện

Việc tự chấm điểm chỉ dựa trên đáp án mẫu có thể không đủ. Thí sinh nên trao đổi với bạn học hoặc giáo viên để nhận xét chi tiết hơn, đặc biệt ở phần viết và tư duy phản biện.

Thực hành viết trong thời gian giới hạn

Đặt đồng hồ và viết một đoạn văn trong vòng 15‑20 phút, sau đó so sánh với mẫu đáp án. Điều này giúp cải thiện tốc độ và chất lượng viết dưới áp lực thời gian.

Đọc thêm tài liệu liên quan

Mặc dù sách đã bao gồm đa dạng nội dung, việc đọc thêm các bài báo, báo cáo khoa học hay các câu chuyện xã hội thực tế sẽ giúp mở rộng vốn từ vựng và tăng khả năng nhận diện ngữ cảnh.

Kiểm tra lại kiến thức ngữ pháp

Ngữ pháp chuẩn là yếu tố quan trọng trong phần viết. Thí sinh nên ôn lại các cấu trúc câu phức, cách sử dụng liên từ, và các lỗi thường gặp như sai thời hiện tại, sai chia động từ.

Cuối cùng, việc tiếp cận 25 đề một cách có hệ thống, kết hợp với các chiến lược học tập trên sẽ giúp học sinh nâng cao khả năng phản xạ ngôn ngữ, tư duy phản biện và kỹ năng viết – ba yếu tố then chốt của kỳ thi Đánh giá năng lực 2025.