Câu hỏi thường gặp của người mới về cách bảo quản và hiệu chuẩn các dụng cụ đo lường trên công trường

Trong môi trường xây dựng, các dụng cụ đo lườngXem các sản phẩm Dụng cụ đo lường không chỉ là những công cụ hỗ trợ mà còn là yếu tố quyết định độ chính xác của mọi công việc. Khi một công nhân mới bước vào công trường, việc hiểu và thực hành đúng cách bảo quản, đồng thời thực hiện hiệu chuẩn định kỳ cho các thiết bị đo lường, sẽ giúp giảm thiểu sai sót và nâng cao hiệu suất làm việc. Bài viết dưới đây sẽ trả lời những câu hỏi thường gặp của người mới, đồng thời cung cấp các hướng dẫn thực tiễn, dễ áp dụng ngay trên thực địa.

Đối với nhiều người, “bảo quản” và “hiệu chuẩn” có thể nghe có vẻ giống nhau, nhưng thực tế chúng phục vụ hai mục đích khác nhau: bảo quản tập trung vào việc duy trì môi trường và trạng thái vật lý của dụng cụ, trong khi hiệu chuẩn nhằm xác nhận và điều chỉnh độ chính xác của chúng so với tiêu chuẩn. Khi hiểu rõ sự khác biệt này, người mới sẽ dễ dàng xây dựng thói quen làm việc có hệ thống và tránh những rủi ro không đáng có.

Tại sao việc bảo quản và hiệu chuẩn dụng cụ đo lường lại quan trọng trên công trường

Ảnh hưởng đến độ chính xác và an toàn

Một thước đo, một máy đo laser hay một thiết bị đo độ ẩm không được bảo quản đúng cách có thể mất độ chính xác trong thời gian ngắn. Khi độ đo sai lệch, các công đoạn thi công có thể bị thực hiện không đúng kích thước, gây ra lỗi kết cấu hoặc thậm chí ảnh hưởng đến an toàn của công trình. Ví dụ, nếu một máy đo độ cao không được hiệu chuẩn, việc xác định mức nền có thể sai lệch, dẫn đến việc nền móng không đồng đều và tiềm ẩn nguy cơ sập đổ.

Ảnh hưởng đến chi phí và thời gian

Những sai sót do dụng cụ đo lường không chính xác thường kéo theo việc phải sửa chữa, tái thi công hoặc thậm chí phá bỏ phần đã hoàn thành. Điều này không chỉ làm tăng chi phí vật liệu mà còn kéo dài thời gian thi công, ảnh hưởng đến tiến độ dự án. Ngược lại, việc duy trì một quy trình bảo quản và hiệu chuẩn chặt chẽ sẽ giảm thiểu những chi phí phát sinh không cần thiết và giúp dự án hoàn thành đúng thời hạn.

Các nguyên tắc cơ bản trong việc bảo quản dụng cụ đo lường

Lưu trữ đúng môi trường

Đa số các dụng cụ đo lường yêu cầu môi trường khô ráo, nhiệt độ ổn định và tránh ánh sáng mặt trời trực tiếp. Đối với các thiết bị điện tử như máy đo laser, việc bảo quản trong hộp chống sốc và có khả năng chống tĩnh điện là rất cần thiết. Khi lưu trữ, nên sắp xếp các dụng cụ sao cho không gây va chạm lẫn nhau, tránh làm trầy xước hoặc biến dạng bề mặt đo.

Vệ sinh và bảo dưỡng định kỳ

Trước khi đưa dụng cụ vào quá trình đo, việc kiểm tra và làm sạch bề mặt đo là bước không thể bỏ qua. Bụi bẩn, dầu mỡ hay các chất bám dính khác có thể làm sai lệch kết quả đo. Đối với thước dây, nên lau sạch bằng vải mềm ẩm và để khô tự nhiên trước khi cuộn lại. Đối với các cảm biến điện tử, việc thay pinXem các sản phẩm Pin đúng thời gian và kiểm tra các kết nối điện cũng là một phần quan trọng của bảo dưỡng.

Kiểm tra trước khi sử dụng

Mỗi khi lấy một dụng cụ ra khỏi kho, người dùng nên thực hiện kiểm tra nhanh: kiểm tra xem có dấu hiệu hư hỏng, nứt gãy, hoặc mất độ chính xác nào không. Nếu phát hiện bất kỳ bất thường nào, dụng cụ nên được đưa vào quy trình hiệu chuẩn hoặc bảo trì ngay lập tức thay vì tiếp tục sử dụng. Thói quen này giúp ngăn ngừa việc lan truyền lỗi đo lường trong toàn bộ quy trình thi công.

Phương pháp lưu trữ cho các loại dụng cụ phổ biến

Thước dây, thước kẹp, thước cuộn

Những dụng cụ này thường được làm bằng kim loại hoặc hợp kim, do đó chúng dễ bị rỉ sét nếu tiếp xúc với độ ẩm cao. Lưu trữ trong tủ kim loại có lớp lót nhựa hoặc trong hộp nhựa kín là lựa chọn an toàn. Khi không sử dụng, nên cuộn thước dây một cách đều đặn, tránh gập mạnh để không làm biến dạng dải đo.

Thước đo góc, thước côn, thước điện tử

Đối với thước đo góc và thước côn, việc bảo quản trong bao bì mềm bảo vệ góc độ và bề mặt kim loại là cần thiết. Đối với các thước điện tử, nên đặt chúng trong túi chống tĩnh điện và tránh để gần các nguồn điện mạnh có thể gây nhiễu. Pin của các thiết bị này nên được tháo ra khi không sử dụng trong thời gian dài để ngăn ngừa rò rỉ điện và giảm nguy cơ hỏng pin.

Máy đo laser, máy đo độ ẩm, máy đo áp suất

Máy đo laser thường có ống kính nhạy cảm, do đó việc bảo quản trong hộp cứng có lớp đệm là tối ưu. Máy đo độ ẩm và máy đo áp suất thường có cảm biến cần được bảo vệ khỏi bụi và chất lỏng; nên để chúng trong ngăn riêng biệt, tránh tiếp xúc trực tiếp với môi trường ẩm ướt. Khi không sử dụng, nên tháo pin và để trong ngăn mát, khô.

Quy trình hiệu chuẩn định kỳ

Khi nào cần hiệu chuẩn

Hiệu chuẩn nên được thực hiện theo lịch trình dựa trên tần suất sử dụng và yêu cầu độ chính xác của dự án. Đối với các dụng cụ đo lường có độ chính xác cao như máy đo laser, việc hiệu chuẩn mỗi 3–6 tháng là tiêu chuẩn. Các dụng cụ cơ học như thước dây có thể được kiểm tra và hiệu chuẩn ít thường xuyên hơn, nhưng vẫn nên thực hiện ít nhất một lần mỗi năm hoặc khi có dấu hiệu mất độ chính xác.

Các bước thực hiện hiệu chuẩn cơ bản

• Chuẩn bị thiết bị tham chiếu: Sử dụng các tiêu chuẩn đo lường được chứng nhận, ví dụ như thước chuẩn quốc tế hoặc máy đo chuẩn.
• Kiểm tra môi trường: Đảm bảo phòng hiệu chuẩn có nhiệt độ và độ ẩm ổn định, tránh ảnh hưởng đến kết quả.
• Thực hiện đo so sánh: Đặt dụng cụ cần hiệu chuẩn cạnh thiết bị chuẩn, ghi lại sự chênh lệch.
• Điều chỉnh: Nếu có chức năng điều chỉnh, thực hiện việc bù trừ sai số dựa trên kết quả so sánh.
• Xác nhận lại: Lặp lại quá trình đo sau khi điều chỉnh để xác nhận độ chính xác đã đạt yêu cầu.

Ghi chép và lưu trữ kết quả hiệu chuẩn

Mỗi lần hiệu chuẩn nên được ghi lại chi tiết bao gồm ngày thực hiện, người thực hiện, thiết bị chuẩn đã dùng, kết quả đo và các điều chỉnh đã thực hiện. Các bản ghi này nên được lưu trữ trong một sổ tay hoặc hệ thống điện tử có thể truy cập nhanh, giúp người quản lý dễ dàng theo dõi lịch hiệu chuẩn và phát hiện xu hướng giảm dần độ chính xác theo thời gian.

Các lỗi thường gặp khi bảo quản và cách khắc phục

Dịch chuyển, va đập gây biến dạng

Trong quá trình di chuyển trên công trường, các dụng cụ thường bị va chạm hoặc rơi rớt, dẫn đến biến dạng hoặc mất độ thẳng. Để giảm thiểu, nên sử dụng các hộp đựng chuyên dụng có lớp đệm, và luôn gắn nhãn “Cẩn thận – Không để rơi” trên các thùng chứa. Khi phát hiện biến dạng, ngay lập tức đưa dụng cụ vào quy trình hiệu chuẩn hoặc thay thế nếu không thể khôi phục.

Ẩm ướt, rỉ sét, ăn mòn

Độ ẩm cao là nguyên nhân chính gây rỉ sét cho các dụng cụ kim loại. Việc bảo quản trong ngăn kín, sử dụng chất hút ẩm (silica gel) trong các hộp lưu trữ sẽ giúp kiểm soát độ ẩm. Đối với các dụng cụ đã bị rỉ, nên làm sạch bằng giấy nhám mịn và bôi một lớp bảo vệ chống rỉ để kéo dài tuổi thọ.

Đánh mất độ chính xác do pin yếu hoặc lỗi điện tử

Đối với các thiết bị đo điện tử, pin yếu không chỉ làm giảm thời gian hoạt động mà còn có thể gây sai số đo. Thay pin đúng thời gian và sử dụng loại pin khuyến cáo của nhà sản xuất là cách phòng ngừa hiệu quả. Khi gặp lỗi hiển thị hoặc mất tín hiệu, nên kiểm tra kết nối, vệ sinh các cổng kết nối và nếu cần, đưa thiết bị vào quy trình bảo trì chuyên sâu.

Lời khuyên thực tiễn cho người mới

Xây dựng quy trình nội bộ

Một quy trình rõ ràng về việc bảo quản và hiệu chuẩn sẽ giúp mọi nhân viên hiểu rõ trách nhiệm của mình. Quy trình nên bao gồm các bước: kiểm tra trước khi sử dụng, ghi chép sau khi sử dụng, lưu trữ đúng cách và lịch hiệu chuẩn định kỳ. Khi quy trình được tiêu chuẩn hoá, nguy cơ sai sót sẽ giảm đáng kể.

Đào tạo nhân viên

Đào tạo không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu các thiết bị mà còn cần hướng dẫn cách bảo quản, cách nhận biết dấu hiệu hỏng hóc và cách thực hiện hiệu chuẩn cơ bản. Các buổi đào tạo ngắn gọn, có minh hoạ thực tế sẽ giúp nhân viên nhớ lâu và áp dụng ngay trong công việc hàng ngày.

Sử dụng công cụ hỗ trợ ghi chép

Trong thời đại số, việc sử dụng ứng dụng di động hoặc phần mềm quản lý tài sản để ghi lại thông tin bảo quản và hiệu chuẩn là một giải pháp hiệu quả. Nhân viên có thể nhanh chóng quét mã QR trên mỗi dụng cụ, nhập ngày sử dụng, kết quả kiểm tra và nhận thông báo khi đến thời gian hiệu chuẩn tiếp theo.

Cuối cùng, việc duy trì một thói quen bảo quản và hiệu chuẩn nghiêm ngặt không chỉ giúp duy trì độ chính xác của các dụng cụ đo lường mà còn góp phần nâng cao chất lượng toàn bộ dự án xây dựng. Khi mỗi thành viên trong đội ngũ đều ý thức được tầm quan trọng của việc này, công trường sẽ hoạt động một cách trơn tru, giảm thiểu rủi ro và tối ưu hoá nguồn lực. Hãy bắt đầu áp dụng những nguyên tắc trên ngay hôm nay để trải nghiệm sự khác biệt trong quá trình thi công.