Vị trí đặt sách thiết kế trong phòng khách: Khi ánh sáng tự nhiên mở ra chiều sâu nội dung

Trong không gian phòng khách, việc bố trí sách không chỉ là một vấn đề về thẩm mỹ mà còn là một cách tạo ra chiều sâu nội dung cho cả căn nhà. Khi ánh sáng tự nhiên chiếu vào, vị trí đặt sách có thể biến đổi cảm nhận, làm nổi bật các yếu tố thiết kế và thậm chí ảnh hưởng đến cách mọi người tương tác với không gian. Bài viết này sẽ khám phá những quan niệm sai lầm phổ biến, đồng thời đưa ra các giải thích thực tế dựa trên cơ chế ánh sáng và nhu cầu của từng nhóm người dùng.

Những hiểu lầm thường gặp về vị trí đặt sách trong phòng khách

1. “Sách nên để ở góc tối để không bị chói mắt”

Rất nhiều người cho rằng việc đặt sách ở góc tối sẽ giúp giảm ánh sáng phản chiếu và bảo vệ bìa sáchXem các sản phẩm Bìa Sách. Thực tế, góc tối thường làm cho sách trở nên khó nhìn, giảm khả năng thu hút ánh mắt của khách. Khi ánh sáng tự nhiên chiếu vào, một góc sáng nhẹ sẽ làm cho các bìa sách nổi bật hơn, đồng thời tạo cảm giác mở rộng không gian. Điều này không chỉ giúp sách trở thành một phần của câu chuyện nội thất mà còn khuyến khích người xem dừng lại, khám phá.

2. “Cần đặt kệ sách ngay dưới cửa sổ để tận dụng ánh sáng tối đa”

Người dùng thường nghĩ rằng đặt kệ sách ngay dưới cửa sổ sẽ nhận được ánh sáng mạnh nhất, nhưng thực tế ánh sáng trực tiếp có thể gây chói và làm phai màu bìa sách theo thời gian. Ngoài ra, vị trí quá gần cửa sổ còn tạo ra vùng bóng đổ lên các cuốn sách, gây khó chịu cho mắt. Thay vào đó, đặt kệ sách cách cửa sổ một khoảng vừa phải, để ánh sáng lan tỏa nhẹ nhàng qua không gian, sẽ giữ được độ sáng đồng đều và bảo vệ sách tốt hơn.

3. “Chiều cao kệ sách không quan trọng vì mắt người sẽ tự điều chỉnh”

Thực tế, chiều cao của kệ sách ảnh hưởng trực tiếp đến tầm nhìn và cảm nhận không gian. Nếu kệ quá cao, người xem sẽ phải cúi xuống, làm giảm cảm giác thoải mái và có thể khiến không gian trở nên chật hẹp. Ngược lại, kệ quá thấp sẽ khiến mắt phải hướng lên, tạo cảm giác rối mắt và làm mất đi sự cân bằng thị giác. Đặt kệ ở độ cao trung bình, vừa đủ để mắt người nhìn thoải mái, đồng thời cân nhắc độ cao của các tầng kệ để tối ưu ánh sáng tự nhiên.

Ánh sáng tự nhiên và cách nó mở ra chiều sâu nội dung

Cơ chế phản chiếu và tán xạ ánh sáng trong không gian nội thất

Ánh sáng tự nhiên khi vào phòng khách sẽ gặp các bề mặt phản chiếu (gương, kính) và tán xạ (tường, trần). Khi sách được đặt gần các bề mặt này, ánh sáng sẽ phản chiếu nhẹ, tạo ra một lớp sáng mờ trên bìa sách, làm cho chúng trở nên “sống động” hơn. Ngược lại, nếu sách được đặt trong khu vực không có vật phản chiếu, ánh sáng sẽ giảm dần và tạo ra cảm giác “bị ẩn” trong không gian, làm giảm khả năng thu hút sự chú ý.

Hướng ánh sáng và vị trí đặt sách

Ở các khu vực có ánh sáng mặt trời chiếu từ phía Đông, sách nên được đặt phía tây hoặc phía nam của phòng để tránh ánh sáng trực tiếp vào mắt người ngồi. Ở những nơi có ánh sáng mạnh từ phía Tây, việc đặt sách ở phía Đông sẽ giúp ánh sáng lan tỏa một cách mềm mại hơn. Khi ánh sáng chiếu từ phía Bắc (đối với bán cầu Bắc), sách sẽ nhận được ánh sáng đồng đều, giảm tối đa hiện tượng bóng đổ và tạo ra một nền sáng nhẹ nhàng cho các bìa sách.

Tác động đến cảm nhận không gian

Ánh sáng tự nhiên không chỉ chiếu sáng sách mà còn tạo ra các mảng sáng và tối, giúp phân chia không gian một cách tự nhiên. Khi sách được đặt ở các vị trí tạo ra “điểm nhấn” ánh sáng, người nhìn sẽ cảm nhận được chiều sâu và sự phong phú của không gian. Ngược lại, nếu sách được sắp xếp một cách đồng nhất trong vùng ánh sáng yếu, không gian sẽ trở nên phẳng và thiếu điểm nhấn, gây cảm giác nhàm chán.

Những nhu cầu khác nhau của các nhóm người dùng

Gia đình có trẻ nhỏ

Đối với các gia đình, việc đặt sách ở vị trí dễ tiếp cận và tránh ánh sáng trực tiếp là ưu tiên. Trẻ em thường thích ngồi trên sàn hoặc ghế nhỏ, vì vậy kệ sách nên được bố trí ở mức cao vừa phải, gần một góc sáng nhẹ để trẻ có thể tự lấy sách mà không gặp nguy cơ ánh sáng chói mắt. Ngoài ra, việc sử dụng kệ mở giúp giám sát sách dễ dàng và giảm nguy cơ va đập.

Người yêu sách nghệ thuật và thiết kế

Những người này thường coi sách như một phần của bộ sưu tập nghệ thuật. Họ ưu tiên vị trí đặt sách sao cho bìa sách được chiếu sáng một cách tinh tế, làm nổi bật màu sắc và họa tiết. Thông thường, họ sẽ chọn vị trí gần cửa sổ nhưng không trực tiếp dưới ánh sáng mạnh, kết hợp với đèn chiếu sáng phụ để tạo ra ánh sáng nền mềm mại. Việc sắp xếp sách theo màu sắc hoặc chủ đề cũng giúp tạo ra một “bức tranh” thị giác, tăng thêm chiều sâu nội dung cho phòng khách.

Người làm việc tại nhà

Đối với những người dùng phòng khách như một không gian làm việc tạm thời, sách thường đóng vai trò là nguồn cảm hứng. Họ cần một vị trí mà ánh sáng tự nhiên có thể chiếu vào mặt bàn làm việc mà không gây chói. Đặt kệ sách phía đối diện cửa sổ, với một khoảng cách vừa đủ để ánh sáng lan tỏa, sẽ giúp mắt không bị mệt mỏi và đồng thời tạo ra một bối cảnh truyền cảm hứng cho công việc.

Khách mời thường xuyên

Khi phòng khách thường xuyên đón tiếp khách, sách trở thành một công cụ giao tiếp. Đặt sách ở vị trí dễ thấy, chẳng hạn như bên cạnh ghế sofa hoặc trên bàn trà, sẽ tạo cơ hội cho khách khám phá. Ánh sáng tự nhiên chiếu nhẹ vào các cuốn sách này sẽ làm chúng trở thành “đối tượng” thu hút, giúp tạo ra những cuộc trò chuyện tự nhiên về nội dung sách.

Thực tiễn bố trí sách trong phòng khách

Lựa chọn vị trí dựa trên tầm nhìn

Đầu tiên, hãy xác định các “điểm nhìn” chính trong phòng khách – khu vực ghế sofa, bàn trà, và các góc ngồi. Đặt sách sao cho chúng nằm trong tầm mắt tự nhiên khi người ngồi thoải mái. Khi ánh sáng tự nhiên chiếu vào, các cuốn sách sẽ nhận được sự chú ý ngay lập tức, tạo ra một lớp “lớp phủ” thị giác nhẹ nhàng.

Kết hợp với nội thất hiện có

Thay vì xem sách là một yếu tố riêng biệt, hãy tích hợp chúng vào các yếu tố nội thất như kệ tivi, tủ trưng bày hoặc thậm chí là trên tường. Khi đặt sách trên tường, việc sử dụng giá đỡ chịu lực và ánh sáng nền sẽ giúp chúng nổi bật mà không chiếm diện tích sàn. Đối với kệ tivi, việc bố trí sách ở hai bên hoặc trên kệ sẽ tạo ra một “đối xứng” thị giác, giúp không gian trở nên cân bằng.

Độ cao và khoảng cách giữa các tầng kệ

Độ cao chuẩn thường nằm trong khoảng 150-180 cm từ sàn, phù hợp với tầm mắt người đứng hoặc ngồi. Khoảng cách giữa các tầng kệ nên được giữ ở mức 30-35 cm để sách không bị chồng chất, đồng thời cho phép ánh sáng lan tỏa qua các tầng một cách tự nhiên. Khi khoảng cách quá chật, ánh sáng sẽ bị chặn và tạo ra các vùng tối, làm mất đi sự đồng nhất của không gian.

Sử dụng kệ mở hoặc kệ đóng

Kệ mở cho phép ánh sáng tự nhiên xuyên qua, tạo cảm giác rộng rãi và thoáng đãng. Đây là lựa chọn tốt cho những phòng khách có cửa sổ lớn và ánh sáng mạnh. Ngược lại, kệ đóng bảo vệ sách khỏi bụi và ánh sáng mạnh, phù hợp với những không gian có ánh sáng yếu hoặc nơi cần bảo quản sách lâu dài. Việc lựa chọn giữa hai kiểu này phụ thuộc vào mức độ ánh sáng và mục đích sử dụng.

Những yếu tố cần cân nhắc khi bố trí

• Hướng cửa sổ và thời gian chiếu sáng trong ngày.
• Chất liệu bề mặt kệ (gỗ, kim loại, kính) và khả năng phản chiếu.
• Độ cao tầm mắt trung bình của người sử dụng.
• Khoảng cách giữa các tầng kệ để ánh sáng lan tỏa.
• Phối màu bìa sách với tông màu nội thất để tạo điểm nhấn.

Thử nghiệm và điều chỉnh

Không có công thức cố định cho mọi không gian. Việc thử nghiệm vị trí đặt sách trong một thời gian ngắn, quan sát cách ánh sáng thay đổi qua các giờ trong ngày, và lắng nghe phản hồi của người dùng là cách tốt nhất để tối ưu hoá. Khi phát hiện một góc nào đó bị chói hoặc quá tối, chỉ cần di chuyển kệ một vài bước hoặc thay đổi hướng của rèm cửa để đạt được sự cân bằng.

Cuối cùng, việc bố trí sách trong phòng khách không chỉ là một quyết định thẩm mỹ mà còn là một quá trình cân nhắc sâu sắc về ánh sáng, nhu cầu người dùng và cách tạo ra chiều sâu nội dung. Khi ánh sáng tự nhiên được khai thác một cách khéo léo, mỗi cuốn sách không chỉ là một vật thể mà còn trở thành một phần của câu chuyện không gian, mời gọi người ta dừng lại, suy ngẫm và khám phá.