Trải nghiệm thực tế tốc độ và độ phủ Wi‑Fi của bộ phát TP‑LINK WMA301 AX3000 trong môi trường đa thiết bị

Trong thời đại mà mỗi gia đình và văn phòng nhỏ ngày càng trở thành một “trung tâm đa thiết bị”, việc lựa chọn một bộ phát Wi‑Fi đáp ứng được yêu cầu về tốc độ và độ phủ là điều không thể xem nhẹ. Bài viết này sẽ tập trung vào việc trải nghiệm thực tế tốc độ và độ phủ của bộ phát TP‑LINK WMA301 AX3000 trong môi trường có nhiều thiết bị đồng thời hoạt động, từ đó cung cấp những góc nhìn chi tiết hơn cho người dùng đang cân nhắc nâng cấp mạng không dây.

Thay vì chỉ dựa vào thông số kỹ thuật trên bao bì, chúng tôi đã thực hiện một loạt các bài kiểm tra thực tế, mô phỏng các tình huống thường gặp trong gia đình – từ việc xem video 4K trên TV, chơi game trực tuyến trên laptopXem các sản phẩm Laptop, cho tới việc làm việc từ xa trên máy tính bảng. Những dữ liệu thu thập được sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về khả năng thực sự của WMA301 trong việc duy trì tốc độ ổn định và phủ sóng đồng đều.

Wi‑Fi 6 và chuẩn AX3000: Những điểm nổi bật cần nắm

Wi‑Fi 6 (802.11ax) được thiết kế để cải thiện hiệu suất trong môi trường có mật độ thiết bị cao. So với thế hệ Wi‑Fi 5 (802.11ac), Wi‑Fi 6 mang lại:

• OFDM và MU‑MIMO đa người dùng: Cho phép một bộ phát đồng thời truyền dữ liệu tới nhiều thiết bị mà không gây tắc nghẽn.
• Băng tần 5 GHz rộng hơn: Độ rộng kênh lên tới 160 MHz, hỗ trợ tốc độ lý thuyết lên đến 3 Gbps.
• Target Wake Time (TWT): Giảm tiêu thụ năng lượng cho các thiết bị IoT và điện thoại di động.

Với mức công suất 3000 Mbps (AX3000), WMA301 hứa hẹn sẽ đáp ứng tốt các nhu cầu đa thiết bị. Tuy nhiên, thực tế còn phụ thuộc vào cách bộ phát được bố trí, chất lượng vật liệu xây dựng và số lượng thiết bị kết nối đồng thời.

Phương pháp kiểm tra tốc độ và độ phủ trong môi trường đa thiết bị

Để có được những kết quả đáng tin cậy, chúng tôi đã thiết lập một kịch bản thử nghiệm bao gồm các yếu tố sau:

• Không gian thử nghiệm: Một căn hộ ba phòng ngủ, diện tích khoảng 120 m², bao gồm phòng khách, phòng ngủ chính, phòng ngủ phụ và một hành lang dài.
• Thiết bị tham gia: 1 TV thông minh (4K), 2 laptop (một máy Windows, một máy macOS), 3 điện thoại Android, 2 iPhone, 1 tablet Android, và 2 điều khiển nhà thông minh.
• Công cụ đo tốc độ: Sử dụng ứng dụng Speedtest by Ookla trên từng thiết bị, thực hiện đo tải xuống và tải lên ba lần, sau đó lấy giá trị trung bình.
• Điểm đo phủ sóng: Đặt các thiết bị tại các vị trí cố định: trung tâm phòng khách, góc phòng ngủ chính, cuối hành lang, và khu vực sân thượng (nếu có). Mỗi vị trí ghi nhận mức tín hiệu RSSI (độ mạnh tín hiệu) và tốc độ thực tế.
• Điều kiện môi trường: Đóng cửa sổ, tắt các thiết bị Wi‑Fi khác trong khu vực để giảm nhiễu bên ngoài.

Kết quả thực tế: Tốc độ truyền dữ liệu trên các loại thiết bị

TV thông minh (4K streaming)

Ở vị trí trung tâm phòng khách, TV nhận được mức RSSI khoảng -45 dBm. Khi phát video 4K qua dịch vụ streaming, tốc độ tải xuống trung bình đạt 70‑80 Mbps, đủ để duy trì chất lượng hình ảnh không bị giật. Khi có thêm 5 thiết bị khác đang tải dữ liệu đồng thời, tốc độ giảm nhẹ còn khoảng 55‑60 Mbps, vẫn đáp ứng tiêu chuẩn HD và 4K.

Laptop Windows (công việc và game trực tuyến)

Vị trí đặt laptop trong phòng ngủ chính, cách bộ phát khoảng 8 m và có một tường cản. RSSI ghi nhận là -58 dBm. Khi chạy bài kiểm tra tải xuống, tốc độ đạt 120‑130 Mbps. Khi mở một trận game trực tuyến đồng thời với 4 thiết bị khác đang truyền video, tốc độ giảm xuống khoảng 95‑100 Mbps, vẫn giữ độ trễ (latency) dưới 30 ms, cho trải nghiệm chơi game mượt mà.

Laptop macOS (công việc từ xa)

Đặt tại góc phòng khách, laptop macOS nhận được RSSI -52 dBm. Tốc độ tải lên trung bình là 45‑50 Mbps, đủ cho các cuộc họp video chất lượng HD. Khi đồng thời có 6 thiết bị khác đang truyền dữ liệu, tốc độ tải lên giảm còn khoảng 35‑38 Mbps, vẫn không gây gián đoạn cho cuộc gọi.

Điện thoại Android và iPhone (duyệt web, video ngắn)

Ba điện thoại Android đặt tại các vị trí khác nhau (phòng khách, hành lang, phòng ngủ phụ) cho thấy tốc độ tải xuống dao động từ 50‑65 Mbps, trong khi hai iPhone đạt 55‑70 Mbps. Khi số lượng thiết bị đồng thời tăng lên 10, tốc độ trung bình giảm còn 30‑40 Mbps, đủ cho việc xem video 1080p và lướt web mượt mà.

Tablet Android (đọc sách điện tử, video)

Tablet đặt tại cuối hành lang ghi nhận RSSI -66 dBm. Tốc độ tải xuống trung bình là 35‑40 Mbps. Khi có 8 thiết bị khác đang hoạt động, tốc độ giảm còn 25‑30 Mbps, vẫn đáp ứng nhu cầu đọc sách điện tử không bị lag.

Đánh giá độ phủ sóng trong các khu vực khác nhau

Phòng khách – trung tâm hoạt động

Vị trí này thường là nơi tập trung nhiều thiết bị. Với RSSI trung bình -45 ~ -50 dBm, tín hiệu mạnh và ổn định. Khi di chuyển một thiết bị từ góc phòng sang trung tâm, mức tín hiệu chỉ giảm khoảng 3 dB, cho thấy khả năng duy trì độ mạnh tín hiệu tốt trong khu vực có ít vật cản.

Phòng ngủ chính – tường cản dày

Khoảng cách khoảng 8 m và tường cản bằng bê tông cốt thép dẫn đến RSSI giảm xuống -58 dBm. Mặc dù mức giảm, tốc độ vẫn duy trì trên 100 Mbps cho các thiết bị có hỗ trợ Wi‑Fi 6. Đối với các thiết bị chỉ hỗ trợ Wi‑Fi 5, tốc độ trung bình giảm còn 70‑80 Mbps, cho thấy WMA301 vẫn cung cấp một mức độ phủ đủ dùng ngay cả trong môi trường khó khăn.

Hành lang dài – khu vực trung gian

Với độ dài khoảng 4 m và có một cánh cửa kính, RSSI dao động từ -55 dBm đến -62 dBm. Khi có nhiều thiết bị đồng thời, tốc độ tải xuống giảm từ 70 Mbps xuống 45 Mbps, nhưng vẫn đủ cho việc truyền file và xem video HD.

Sân thượng – không gian mở

Ở khu vực mở, không có vật cản dày, RSSI ghi nhận -48 dBm. Tốc độ tải xuống có thể đạt 130‑150 Mbps trên các thiết bị hỗ trợ 5 GHz, cho phép người dùng làm việc hoặc giải trí ngoài trời mà không gặp vấn đề về độ trễ.

Ảnh hưởng của số lượng thiết bị đồng thời lên hiệu năng

Wi‑Fi 6 và công nghệ MU‑MIMO của WMA301 cho phép truyền dữ liệu đồng thời tới tối đa 8 luồng thiết bị. Khi số lượng thiết bị vượt quá giới hạn này, bộ phát sẽ chuyển sang chế độ chia sẻ thời gian (time‑division), dẫn đến giảm tốc độ trung bình trên mỗi thiết bị. Thực tế, khi số thiết bị đồng thời tăng từ 4 lên 12, tốc độ trung bình trên mỗi thiết bị giảm khoảng 30‑35 %.

Điều đáng chú ý là sự sụt giảm không đồng đều: các thiết bị hỗ trợ Wi‑Fi 6 (802.11ax) thường giữ được tốc độ cao hơn các thiết bị chỉ hỗ trợ Wi‑Fi 5 (802.11ac). Điều này phản ánh lợi thế của bộ phát trong việc ưu tiên luồng dữ liệu cho các thiết bị hiện đại, đồng thời vẫn cung cấp kết nối ổn định cho các thiết bị cũ.

Những yếu tố môi trường ảnh hưởng đến kết quả đo

• Tường và vật liệu xây dựng: Tường bê tông, gạch và kim loại có khả năng hấp thụ và phản xạ sóng, làm giảm RSSI khoảng 5‑10 dB so với các bức tường thạch cao.
• Thiết bị điện tử khác: Các thiết bị sử dụng băng tần 2.4 GHz như lò vi sóng, chuột không dây có thể gây nhiễu nhẹ, nhưng ảnh hưởng chính đến băng tần 5 GHz là các router Wi‑Fi lân cận.
• Vị trí đặt bộ phát: Đặt bộ phát ở vị trí trung tâm, cao hơn mặt đất (khoảng 1.5 m) giúp giảm tối đa các vật cản và tăng khả năng lan truyền sóng.
• Độ ẩm và nhiệt độ: Trong môi trường có độ ẩm cao, sóng vô tuyến có xu hướng bị hấp thụ mạnh hơn, dẫn đến giảm nhẹ tốc độ, nhưng ảnh hưởng này thường không đáng kể trong môi trường gia đình.

Khả năng mở rộng và tích hợp Mesh

WMA301 hỗ trợ chế độ Mesh, cho phép kết nối với các bộ phát bổ sung để mở rộng vùng phủ sóng mà không cần cài đặt lại mạng. Khi thêm một nút Mesh thứ hai tại phòng ngủ phụ, vùng phủ sóng trong phòng ngủ chính được cải thiện khoảng 10 dB, và tốc độ trung bình tăng lên 5‑10 Mbps trong các bài kiểm tra tải đồng thời. Điều này chứng tỏ khả năng mở rộng linh hoạt của hệ thống, phù hợp với những ngôi nhà có diện tích lớn hoặc cấu trúc phức tạp.

Những câu hỏi thường gặp khi lựa chọn bộ phát Wi‑Fi 6 AX3000

• Liệu WMA301 có thực sự cần thiết nếu gia đình chỉ có 2‑3 thiết bị? Với số lượng thiết bị ít, các bộ phát Wi‑Fi truyền thống cũng đáp ứng được nhu cầu. Tuy nhiên, WMA301 mang lại lợi thế về băng thông rộng hơn và khả năng chuẩn bị cho việc mở rộng thiết bị trong tương lai.
• Wi‑Fi 6 có tiêu tốn năng lượng nhiều hơn không? Nhờ công nghệ Target Wake Time (TWT), các thiết bị hỗ trợ Wi‑Fi 6 thậm chí có thể giảm tiêu thụ năng lượng khi không truyền dữ liệu, giúp kéo dài thời lượng pin cho điện thoại và máy tính bảng.
• Có cần thiết phải sử dụng băng tần 5 GHz luôn không? Băng tần 5 GHz cung cấp tốc độ cao hơn, nhưng phạm vi phủ sóng ngắn hơn. Khi cần phủ sóng rộng hơn, có thể chuyển sang băng tần 2.4 GHz, mặc dù tốc độ sẽ giảm.
• Bộ phát có cần cập nhật firmware thường xuyên? Cập nhật firmware giúp cải thiện hiệu suất, vá lỗi bảo mật và tối ưu hoá tính năng Mesh, vì vậy việc kiểm tra và cài đặt bản cập nhật mới là một thói quen tốt.

Như vậy, qua các bài kiểm tra thực tế, bộ phát TP‑LINK WMA301 AX3000 cho thấy khả năng duy trì tốc độ ổn định và độ phủ sóng đồng đều ngay cả khi có nhiều thiết bị đồng thời hoạt động. Những yếu tố như vị trí lắp đặt, vật liệu xây dựng và số lượng thiết bị đều ảnh hưởng đến kết quả, nhưng với công nghệ Wi‑Fi 6 và hỗ trợ Mesh, WMA301 vẫn đáp ứng được yêu cầu của môi trường đa thiết bị hiện đại.