Trải nghiệm thực tế: Bếp Xông Gốm Bát Tràng mang lại không khí ấm cúng cho gia đình vào dịp đầu năm

Đầu năm mới luôn là thời khắc mà nhiều gia đình Việt Nam tìm cách tạo nên không gian ấm áp, đầy ý nghĩa. Khi những bông pháo nở rực rỡ và tiếng pháo hoa vang lên, không ít người lại hướng tới những vật dụng truyền thống để làm phong phú thêm không khí gia đình. Trong số đó, Bếp Xông Gốm Bát Tràng đang dần trở thành một lựa chọn được ưa chuộng, không chỉ bởi vẻ đẹp thẩm mỹ của gốm sứ, mà còn bởi khả năng tạo ra một môi trường “xông thảo” nhẹ nhàng, giúp xua đuổi khí xấu và đón nhận tài lộc trong những ngày đầu năm.

Những câu chuyện về việc dùng bếp xông để “xông thảo mộc đón Tết” đã được truyền miệng qua nhiều thế hệ. Khi đặt bếp xông gốm vào góc phòng khách hay khu vực bếp, người ta thường khởi động một quy trình đơn giản: đun sôi nước, cho các loại thảo mộc tươi hoặc khô vào nồi, rồi để hơi thảo mộc lan tỏa khắp không gian. Hơi thơm dịu nhẹ không chỉ kích thích các giác quan mà còn tạo nên một không gian yên bình, gắn kết các thành viên trong gia đình lại gần hơn.

Vẻ đẹp truyền thống và giá trị văn hoá của Bếp Xông Gốm Bát Tràng

Gốm Bát Tràng, một trong những danh lam thắng cảnh của nghệ thuật gốm sứ Việt Nam, nổi tiếng với màu sắc trang nhã và độ bền cao. Khi được chế tác thành một chiếc bếp xông, những chiếc bình gốm này không chỉ là dụng cụ nấu nướng mà còn là một tác phẩm nghệ thuật, mang trong mình câu chuyện của làng gốm cổ xưa.

Thiết kế của bếp xông thường gồm ba phần chính: thân bếp (được làm từ gốm nung), nắp đậy và khay đựng thảo mộc. Các họa tiết trên bề mặt có thể là những họa tiết truyền thống như rồng, phượng, hoặc các họa tiết đơn giản mang lại cảm giác thanh lịch. Sự kết hợp giữa chất liệu gốm và chức năng xông thảo tạo nên một sản phẩm vừa có tính thẩm mỹ, vừa thực tiễn, phù hợp với không gian nội thất hiện đại mà không mất đi bản sắc dân tộc.

Cách Bếp Xông Gốm Bát Tràng mang lại không khí ấm cúng trong ngày đầu năm

Hơi thảo mộc lan tỏa

Ngay khi nước sôi trong bếp, những cành cây, lá và rễ thảo mộc như cỏ ngọt, trầm hương, hương thảo được cho vào nồi. Khi hơi nước mang theo tinh chất của các thảo mộc bốc lên, chúng sẽ lan tỏa khắp căn phòng, tạo nên một mùi hương tự nhiên, không gắt gao. Hương thơm này không chỉ làm dịu không khí mà còn kích thích cảm giác thư giãn, giúp các thành viên trong gia đình cảm nhận được sự yên bình trong những khoảnh khắc đầu năm.

Ánh sáng ấm áp từ ngọn lửa

Ngọn lửa nhẹ nhàng dưới bếp xông tạo ra một ánh sáng ấm áp, giống như những ngọn đèn lồng truyền thống. Khi ánh sáng chiếu lên bề mặt gốm, màu sắc của bếp trở nên rực rỡ hơn, làm tăng cảm giác ấm cúng và gần gũi. Điều này đặc biệt hữu ích trong những ngày thời tiết se lạnh, khi mọi người thường muốn tụ tập quanh bếp để chia sẻ những câu chuyện, những kỷ niệm năm cũ.

Không gian giao lưu gia đình

Việc cùng nhau chuẩn bị các loại thảo mộc, cắt nhỏ, sắp xếp trong nồi, và chờ đợi hơi thảo mộc lan tỏa tạo ra một hoạt động chung. Đây là cơ hội để các thành viên, từ trẻ em đến người lớn, cùng nhau tham gia, trao đổi và tạo ra những kỷ niệm đáng nhớ. Thậm chí, trong một số gia đình, việc chọn loại thảo mộc nào để xông cũng trở thành một trò chơi nhẹ nhàng, khơi gợi sự sáng tạo và tinh thần hợp tác.

Quy trình thực tế khi sử dụng Bếp Xông Gốm Bát Tràng trong dịp đầu năm

• Bước 1: Chuẩn bị thảo mộc – Các loại thảo mộc phổ biến như lá dứa, cỏ ngọt, hương thảo, cây kim ngân hoặc thảo dược khô có thể được mua sẵn hoặc tự thu hoạch từ vườn nhà. Việc lựa chọn thảo mộc nên dựa trên sở thích cá nhân và hương thơm mong muốn.
• Bước 2: Đổ nước và đun sôi – Đổ nước sạch vào nồi đặt trong bếp xông, bật bếp lên và đợi nước sôi. Khi nước bắt đầu sôi, người dùng có thể hạ lửa xuống mức vừa phải để duy trì nhiệt độ ổn định.
• Bước 3: Thêm thảo mộc vào nồi – Khi nước sôi, cho thảo mộc đã chuẩn bị vào nồi. Để lại khoảng không gian cho hơi nước tiếp xúc với thảo mộc, giúp tinh chất được giải phóng tốt nhất.
• Bước 4: Đậy nắp và để hơi lan tỏa – Đậy nắp bếp xông lại, tạo một không gian kín để hơi thảo mộc không thoát ra quá nhanh. Thời gian xông thường từ 10 đến 20 phút, tùy vào độ mạnh của hương thơm mong muốn.
• Bước 5: Thưởng thức và chia sẻ – Khi hơi thảo mộc đã lan tỏa, mọi người có thể ngồi lại, nhâm nhi một tách trà hoặc một ly nước ấm, cảm nhận không khí trong lành và chia sẻ những suy nghĩ, lời chúc cho năm mới.

Những cảm nhận thực tế từ các gia đình đã trải nghiệm

Trong một buổi gặp gỡ gia đình ở Hà Nội, ông bà Hai đã quyết định dùng bếp xông gốm Bát Tràng để “xông thảo mộc đón Tết”. Khi hơi thảo mộc lan tỏa, các thành viên nhận thấy không chỉ mùi thơm dịu nhẹ mà còn có cảm giác không khí trong nhà “sạch hơn”. Bà Lan, một thành viên trong gia đình, chia sẻ rằng: “Mùi hương của lá dứa và hương thảo khiến tôi nhớ lại những ngày thơ ấu khi mẹ luôn để bếp xông trong nhà. Lần này, khi ngồi cùng con cháu, tôi cảm thấy thời gian như chậm lại, mọi lo toan dường như được gạt bỏ.”

Ở một gia đình khác ở Đà Nẵng, anh Minh và vợ anh đã thử nghiệm với các loại thảo mộc khô như cỏ ngọt và hoa cúc. Khi ngồi quanh bếp xông, họ nhận ra rằng hơi thảo mộc không chỉ giúp “làm sạch” không gian mà còn tạo ra một không gian “giao tiếp” tự nhiên, khiến các cuộc trò chuyện trở nên dễ dàng hơn. Anh Minh cho biết: “Thay vì chỉ ngồi im lặng, chúng tôi thường thảo luận về kế hoạch cho năm mới, về công việc, và cả những dự định cá nhân. Bếp xông dường như là một “cầu nối” giúp chúng tôi mở lòng hơn.”

Những lưu ý khi bảo quản và sử dụng Bếp Xông Gốm Bát Tràng

Vệ sinh định kỳ

Để duy trì độ bền và giữ được hương thơm tự nhiên, bếp xông cần được vệ sinh sau mỗi lần sử dụng. Việc rửa sạch nồi, khay và thảo mộc còn lại bằng nước ấm và một ít xà phòng nhẹ là đủ. Tránh dùng các chất tẩy mạnh có thể làm hỏng lớp men của gốm.

Tránh va đập mạnh

Gốm Bát Tràng có độ bền cao nhưng vẫn có thể bị nứt nếu va đập mạnh. Khi di chuyển bếp xông, nên đặt lên bề mặt phẳng, tránh để rơi hoặc đập vào các vật cứng.

Đặt bếp ở vị trí phù hợp

Đối với những gia đình có trẻ nhỏ hoặc thú cưng, nên đặt bếp xông ở nơi cao hơn, tránh để trẻ em chạm vào bếp khi đang hoạt động. Điều này không chỉ bảo vệ an toàn cho người dùng mà còn giúp duy trì sự ổn định của bếp khi đang đun sôi.

Làm sao để lựa chọn loại thảo mộc phù hợp cho không khí gia đình?

Việc lựa chọn thảo mộc không chỉ dựa vào mùi hương mà còn phụ thuộc vào sở thích cá nhân và mục đích sử dụng. Dưới đây là một số gợi ý:

• Thảo mộc tươi: Lá dứa, lá chanh, lá bạc hà – mang lại hương thơm tươi mát, thích hợp cho không gian muốn cảm giác “sảng khoái”.
• Thảo mộc khô: Cỏ ngọt, hương thảo, hoa cúc khô – hương thơm nhẹ nhàng, bền lâu hơn, thường được dùng trong những buổi xông kéo dài.
• Thảo dược kết hợp: Kết hợp lá dứa với cỏ ngọt hoặc hương thảo với hoa cúc có thể tạo ra một hỗn hợp hương thơm đa chiều, giúp không gian trở nên phong phú hơn.

Người dùng cũng có thể thử nghiệm với các loại thảo mộc địa phương, tạo nên một “phong cách” riêng cho mỗi gia đình.

Những câu hỏi thường gặp khi dùng Bếp Xông Gốm Bát Tràng

Bếp xông có ảnh hưởng đến sức khỏe không?

Hơi thảo mộc tự nhiên được cho là không gây hại khi sử dụng trong không gian gia đình, miễn là thảo mộc được lựa chọn sạch, không có chất bảo quản độc hại. Tuy nhiên, nếu có người trong gia đình có dị ứng với một loại thảo mộc nào đó, nên tránh sử dụng loại thảo mộc đó.

Có cần phải dùng loại nước đặc biệt nào không?

Vì mục đích chính là tạo hơi nước, nước sạch từ vòi hoặc nước lọc đều phù hợp. Nếu muốn tăng độ trong suốt của hơi nước, có thể lọc qua vải mỏng trước khi đổ vào nồi.

Thời gian xông tối ưu là bao lâu?

Thời gian xông thường dao động từ 10 đến 20 phút, tùy vào lượng thảo mộc và độ mạnh của hương thơm mong muốn. Đối với những không gian rộng hơn, có thể kéo dài thời gian lên tới 30 phút, nhưng không nên để bếp hoạt động quá lâu để tránh làm khô nồi.

Nhìn nhận tổng quan về vai trò của Bếp Xông Gốm Bát Tràng trong không gian gia đình đầu năm

Những trải nghiệm thực tế cho thấy, bếp xông không chỉ là một công cụ để “xông thảo mộc”, mà còn là một phần của nghi lễ gia đình, góp phần tạo nên không khí ấm cúng, thân thiện và gắn kết. Khi hương thảo mộc lan tỏa, không gian sống trở nên “được làm mới”, đồng thời mang lại cảm giác yên bình, giúp mọi người cảm nhận được sự hiện diện của nhau trong những khoảnh khắc đầu năm.

Trong bối cảnh hiện đại, khi công nghệ và cuộc sống hối hả chiếm ưu thế, việc duy trì những truyền thống như sử dụng bếp xông gốm Bát Tràng có thể được xem là một cách “điều chỉnh nhịp sống”, giúp các thành viên trong gia đình tìm lại sự cân bằng, đồng thời giữ gìn những giá trị văn hoá truyền thống. Khi đặt bếp xông trong không gian sống, chúng ta không chỉ đang “đốt” một ngọn lửa, mà còn đang “thắp” lên những kỷ niệm, những hy vọng và những lời chúc tốt đẹp cho năm mới.