Top 5 loại thảo mộc truyền thống nên dùng với Bếp Xông Bằng Gốm Bát Tràng vào dịp Tết

Ngày Tết là thời khắc mà gia đình người Việt thường tập trung lại, cùng nhau chuẩn bị những nghi lễ mang đậm bản sắc văn hoá. Trong số các phong tục, việc dùng bếp xông bằng gốm Bát Tràng để lan tỏa hương thơm của các loại thảo mộc truyền thống không chỉ tạo không gian ấm áp, mà còn gợi nhớ đến những ký ức tuổi thơ, những câu chuyện được truyền lại qua bao thế hệ. Bằng cách kết hợp những loại thảo mộc phù hợp, bếp xông không chỉ làm sạch không khí mà còn mang lại cảm giác thư giãn, tạo không gian đón năm mới tràn đầy may mắn.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ khám phá năm loại thảo mộc được ưa chuộng nhất khi sử dụng cùng bếp xông bằng gốm Bát Tràng trong dịp Tết. Mỗi loại thảo mộc đều có nguồn gốc và công dụng truyền thống riêng, đồng thời phù hợp với cách chế biến và hương vị đặc trưng của bếp xông. Bằng cách hiểu rõ hơn về những lựa chọn này, bạn có thể tự tin chuẩn bị một không gian đón Tết vừa đậm đà bản sắc, vừa phù hợp với phong cách sống hiện đại.

Thảo mộc thứ nhất: Ngải cứu (Artemisia argyi)

Công dụng truyền thống

Ngải cứu được xem là một trong những thảo mộc quan trọng trong lễ cúng và các nghi lễ Tết. Trong văn hoá dân gian, ngải cứu thường được dùng để “xua đuổi” những điều không may, đồng thời mang lại cảm giác sạch sẽ cho không gian sống. Khi được xông trong bếp gốm, hương thơm của ngải cứu lan tỏa nhẹ nhàng, tạo cảm giác thanh tịnh, phù hợp với không khí trong lành của mùa xuân.

Cách chuẩn bị

Để sử dụng ngải cứu trong bếp xông, bạn cần chuẩn bị khoảng 30‑50 gram lá ngải sạch, rửa qua nước lạnh để loại bỏ bụi bẩn. Sau đó, cắt nhỏ hoặc xé vụn để tăng diện tích bề mặt, giúp hương thơm phát tán nhanh hơn. Đặt ngải cứu vào khay hoặc lưới kim loại của bếp, đổ nước vừa đủ để ngải không ngập hoàn toàn, chỉ để hơi nước thấm qua lá.

Lưu ý khi sử dụng

Ngải cứu có mùi khá mạnh, vì vậy nên bắt đầu với lượng nhỏ, quan sát phản ứng của các thành viên trong gia đình, đặc biệt là trẻ em và người già. Nếu cảm thấy hương thơm quá nồng, có thể giảm lượng lá hoặc tăng thời gian xông để hương thơm lan tỏa nhẹ nhàng hơn.

Thảo mộc thứ hai: Hoa khô cúc La Mã (Chrysanthemum morifolium)

Công dụng truyền thống

Hoa cúc La Mã được sử dụng rộng rãi trong y học cổ truyền và các nghi lễ tết để “giải độc” không gian, đồng thời mang lại cảm giác dễ chịu cho mắt và hô hấp. Khi được xông, hương thơm nhẹ nhàng, hơi ngọt của hoa cúc có khả năng làm dịu bầu không khí, tạo nên một môi trường thư giãn cho cả gia đình.

Cách chuẩn bị

Chọn hoa cúc khô có màu vàng sáng, không bị ẩm mốc. Rửa sơ qua nước lạnh, để ráo. Bạn có thể dùng khoảng 20‑30 gram hoa cúc, đặt vào khay xông. Đối với những người muốn tăng độ đậm đà, có thể kết hợp thêm một ít lá bạc hà để tạo hương thơm hỗn hợp.

Lưu ý khi sử dụng

Hoa cúc La Mã có thể gây kích ứng nhẹ đối với những người có tiền sử dị ứng thực vật. Khi lần đầu tiên sử dụng, nên kiểm tra phản ứng của da và hô hấp bằng cách hít nhẹ một vài giây. Nếu không có dấu hiệu bất thường, bạn có thể tiếp tục sử dụng trong những lần sau.

Thảo mộc thứ ba: Quế chi (Cinnamomum cassia)

Công dụng truyền thống

Quế chi được xem là biểu tượng của sự ấm áp và thịnh vượng trong dịp Tết. Trong các nghi lễ, quế chi thường được dùng để “mời gọi” tài lộc, đồng thời tạo nên một không gian ấm cúng. Khi xông, hương quế mang lại cảm giác ấm áp, giúp giảm bớt cảm giác lạnh của mùa đông đầu năm.

Cách chuẩn bị

Thành phần chuẩn bị gồm 3‑5 thanh quế chi, mỗi thanh dài khoảng 5‑7 cm. Đặt quế chi vào khay xông cùng với một ít nước để tạo hơi nước mang hương thơm. Nếu muốn hương thơm kéo dài hơn, bạn có thể cắt quế thành những lát mỏng, tăng diện tích tiếp xúc với hơi nước.

Lưu ý khi sử dụng

Quế chi có mùi mạnh và dễ gây kích ứng mắt nếu hơi nước quá gần. Đảm bảo đặt khay xông ở vị trí không trực tiếp hướng về mặt người, và luôn giữ khoảng cách an toàn khi mở nắp bếp.

Thảo mộc thứ tư: Trà xanh (Camellia sinensis)

Công dụng truyền thống

Trà xanh không chỉ là một loại đồ uống phổ biến mà còn được dùng trong các nghi lễ để “tinh khiết” không gian. Hương thơm thanh mát của lá trà xanh khi xông giúp tạo cảm giác tươi mới, đồng thời gợi nhớ đến những buổi sáng tĩnh lặng.

Cách chuẩn bị

Chọn lá trà xanh khô, không bị ẩm mốc. Cân khoảng 20‑30 gram, rửa qua nước lạnh và để ráo. Đặt lá trà vào khay xông, đổ một lượng nước vừa đủ để tạo hơi nước. Khi lá trà tiếp xúc với hơi, hương thơm sẽ lan tỏa nhẹ nhàng, không gây khó chịu.

Lưu ý khi sử dụng

Trà xanh có thể làm tăng độ ẩm trong không gian, vì vậy khi xông trong thời gian dài, cần chú ý kiểm soát lượng nước để tránh ẩm ướt quá mức, đặc biệt trong những căn nhà có hệ thống thông gió kém.

Thảo mộc thứ năm: Hương nhu (Osmanthus fragrans)

Công dụng truyền thống

Hương nhu, hay còn gọi là hoa ngọc lan, được ưa chuộng trong các lễ hội mùa xuân vì hương thơm ngọt ngào, tinh tế. Trong phong tục Tết, hương nhu được dùng để “gửi gắm” lời chúc phúc, mong muốn một năm mới ngọt ngào và đầy may mắn.

Cách chuẩn bị

Thu hoạch hoa hương nhu khô, lọc bỏ những bông héo. Bạn có thể dùng khoảng 15‑20 gram hoa, đặt vào khay xông. Để hương thơm lan tỏa tốt, có thể kết hợp với một ít lá trầm hương để tăng độ sâu của mùi.

Lưu ý khi sử dụng

Hương nhu có hương thơm mạnh, nên không nên dùng quá nhiều trong một không gian nhỏ. Đối với những người nhạy cảm với mùi hương, nên bắt đầu với lượng ít và tăng dần nếu cảm thấy phù hợp.

Cách sử dụng Bếp Xông Bằng Gốm Bát Tràng trong ngày Tết

Bếp xông bằng gốm Bát Tràng được thiết kế với lớp gốm dày dặn, giữ nhiệt và truyền hơi nước một cách đồng đều. Khi kết hợp với các loại thảo mộc truyền thống, bếp xông không chỉ giúp lan tỏa hương thơm mà còn tạo ra một không gian “sạch sẽ” theo quan niệm truyền thống. Dưới đây là một số lưu ý để tối ưu hoá trải nghiệm xông thảo mộc trong ngày Tết.

• Đặt bếp ở vị trí trung tâm: Việc đặt bếp xông ở nơi trung tâm phòng khách hoặc phòng khách sạn giúp hương thơm lan tỏa đều khắp không gian, đồng thời tạo điểm nhấn cho lễ cúng.
• Kiểm soát lượng nước: Đối với mỗi loại thảo mộc, lượng nước cần điều chỉnh sao cho không quá nhiều, tránh gây ẩm ướt quá mức cho nội thất.
• Sắp xếp thảo mộc hợp lý: Khi muốn kết hợp nhiều loại thảo mộc, nên sắp xếp chúng thành các lớp, từ dưới lên trên, để mỗi loại có thể phát huy hương thơm riêng mà không bị lấn át.
• Thời gian xông phù hợp: Thông thường, thời gian xông từ 15‑30 phút là đủ để hương thơm lan tỏa. Nếu muốn hương thơm kéo dài hơn, có thể lặp lại quá trình xông sau mỗi 2‑3 giờ.
• Vệ sinh bếp sau khi sử dụng: Khi kết thúc, hãy để bếp nguội, sau đó lau sạch khay và lưới kim loại bằng khăn ẩm, tránh để lại cặn thảo mộc có thể gây mùi khó chịu trong những lần sử dụng tiếp theo.

Giá trị văn hoá và tinh thần khi xông thảo mộc trong ngày Tết

Việc sử dụng bếp xông bằng gốm Bát Tràng kết hợp với thảo mộc truyền thống không chỉ là một hành động “làm sạch” không gian, mà còn mang trong mình những giá trị văn hoá sâu sắc. Đối với nhiều gia đình, hương thơm của ngải cứu, hoa cúc, hay quế chi gợi nhớ đến những kỷ niệm ngày Tết xưa, khi ông bà, cha mẹ cùng nhau chuẩn bị mâm cỗ, cúng bái và chia sẻ những câu chuyện về truyền thống.

Hơn nữa, việc lựa chọn và chuẩn bị thảo mộc cũng là một cách để thế hệ trẻ hiểu hơn về nguồn gốc, ý nghĩa của các loại cây thuốc trong đời sống người Việt. Khi các thành viên trong gia đình cùng nhau tham gia vào quá trình chuẩn bị, họ không chỉ học được cách chăm sóc không gian sống mà còn được truyền cảm hứng để giữ gìn và phát huy các giá trị truyền thống.

Cuối cùng, bếp xông bằng gốm Bát Tràng, với thiết kế tinh tế và khả năng giữ nhiệt tốt, đã trở thành một phần không thể thiếu trong không gian đón Tết hiện đại. Khi được sử dụng đúng cách, nó không chỉ mang lại không gian thơm mát, mà còn là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giúp mỗi gia đình cảm nhận được sự ấm áp, may mắn và hy vọng cho một năm mới tràn đầy tài lộc.