Tiếng ồn bất ngờ từ tủ lạnh lớn: tại sao vị trí đặt lại ảnh hưởng tới mức độ tiếng ầm và cách khắc phục

Trong những ngôi nhà có tủ lạnhXem các sản phẩm Tủ lạnh kích thước lớn, tiếng ầm ầm phát ra từ máy lạnh thường là một vấn đề khiến người dùng không ít lần phải bứt rứt. Đôi khi tiếng ồn chỉ xuất hiện khi máy khởi động, nhưng cũng có những lúc âm thanh liên tục, không ngừng, làm giảm đi sự yên tĩnh của không gian sinh hoạt. Nguyên nhân không chỉ nằm ở thiết kế bên trong của tủ lạnh mà còn phụ thuộc đáng kể vào cách chúng ta bố trí thiết bị trong căn bếp hoặc phòng ăn. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các yếu tố ảnh hưởng tới mức độ tiếng ầm, đồng thời đề xuất những biện pháp khắc phục thực tiễn, giúp bạn giảm thiểu tiếng ồn mà không cần thay mới thiết bị.

Trước khi đi sâu vào các giải pháp, việc hiểu rõ cơ chế hoạt động của tủ lạnh và nguồn phát sinh tiếng ồn là bước đầu tiên quan trọng. Khi bạn nắm bắt được nguyên lý này, việc lựa chọn vị trí đặt, cách lắp đặt và bảo trì sẽ trở nên dễ dàng hơn, đồng thời kéo dài tuổi thọ của thiết bị.

Nguyên nhân gây tiếng ồn trong tủ lạnh lớn

1. Máy nén và quạt gió

Máy nén là trái tim của mọi tủ lạnh, chịu trách nhiệm nén gas lạnh để tạo ra nhiệt độ thấp. Khi hoạt động, máy nén sinh ra rung động và âm thanh cơ học. Đối với các mẫu tủ lạnh lớn, máy nén thường có công suất mạnh hơn, do đó tiếng ồn cũng tương đối cao. Bên cạnh đó, quạtXem các sản phẩm Quạt gió dùng để lưu thông không khí bên trong và tản nhiệt cho máy nén cũng là nguồn phát sinh âm thanh, nhất là khi cánh quạt bị bám bẩn hoặc lệch vị trí.

2. Hệ thống ống dẫn gas và bình chứa

Trong quá trình làm lạnh, gas di chuyển qua các ống dẫn và bình chứa áp suất. Khi các ống không được gắn chặt hoặc có độ cong quá lớn, chúng có thể gây ra tiếng kêu “cạch” mỗi khi máy nén bật tắt. Đối với tủ lạnh khổng lồ, độ dài ống kéo dài hơn, tăng khả năng xuất hiện hiện tượng này.

3. Rung động của khung và nền tủ

Khung kim loại hoặc nhựa của tủ lạnh khi chịu tải trọng lớn sẽ truyền rung động ra môi trường xung quanh. Nếu tủ được đặt trên bề mặt không bằng, rung động sẽ khuếch đại và tạo ra tiếng ầm liên tục. Một số mẫu tủ lạnh còn có bộ giảm rung tích hợp, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào việc lắp đặt đúng cách.

4. Cửa tủ chưa kín hoặc không cân bằng

Khi cửa tủ không đóng chặt, không khí lạnh sẽ thoát ra, buộc máy nén phải làm việc liên tục hơn, kéo theo tiếng ồn tăng lên. Ngoài ra, nếu cửa bị lệch hoặc bám dính vào khung, khi đóng mở sẽ phát ra tiếng kêu “cạch” khó chịu.

Cách vị trí đặt tủ lạnh ảnh hưởng tới mức độ tiếng ầm

1. Khoảng cách tới tường và các vật cản

Đặt tủ lạnh quá sát tường, đặc biệt là tường gạch hoặc tường bê tông dày, sẽ làm giảm khả năng hấp thụ âm thanh. Thay vào đó, âm thanh phản xạ lại vào không gian phòng, khiến người nghe cảm nhận tiếng ầm mạnh hơn. Khoảng cách tối thiểu 5 cm giữa tủ và tường thường được khuyến nghị để không khí lưu thông tự nhiên và giảm tiếng ồn phản xạ.

2. Bề mặt đặt tủ

Một sàn bê tông cứng sẽ truyền rung động tốt hơn so với sàn gỗ hoặc thảm dày. Khi tủ lạnh đặt trực tiếp lên sàn bê tông, mọi rung động từ máy nén sẽ lan tỏa ra môi trường, tạo cảm giác tiếng ầm to hơn. Ngược lại, sàn gỗ có độ đàn hồi nhất định, giúp hấp thụ một phần năng lượng rung, giảm tiếng ồn.

3. Độ cao và vị trí trung tâm

Vị trí trung tâm của tủ lạnh trong phòng ảnh hưởng đến cách âm thanh lan truyền. Khi tủ được đặt gần góc phòng hoặc gần các bề mặt phản chiếu như cửa sổ lớn, âm thanh có xu hướng phản xạ và tăng cường. Đặt tủ ở vị trí trung tâm, tránh góc tường, sẽ giúp âm thanh lan tỏa đều và giảm cảm giác “đập dồn” vào một phía.

4. Tác động của các thiết bị lân cận

Nếu tủ lạnh nằm gần các thiết bị điện tử khác như máy giặt, máy rửa bát hoặc máy lạnh, các dao động cơ học có thể cộng hưởng, làm tăng độ ầm. Hơn nữa, các thiết bị này thường có quạt hoạt động, tạo ra môi trường âm thanh tổng hợp, khiến tiếng ồn của tủ lạnh trở nên khó chịu hơn.

Những sai lầm thường gặp khi bố trí tủ lạnh lớn

• Đặt quá sát tường hoặc không để lại khoảng trống cho ống dẫn khí. Khi không có không gian cho khí lưu thông, máy nén sẽ làm việc liên tục và tiếng ồn tăng lên.
• Đặt trên bề mặt không bằng. Rãnh, gờ hoặc độ dốc nhẹ trên sàn sẽ khiến tủ lạnh không ổn định, gây rung động và tiếng kêu khi máy nén bật tắt.
• Không cân chỉnh cửa. Cửa bị lệch hoặc không khít sẽ gây ra tiếng kêu “cạch” mỗi khi đóng mở, đồng thời làm máy nén phải hoạt động lâu hơn để duy trì nhiệt độ.
• Bỏ qua việc kiểm tra độ bám dính của ống dẫn. Ống dẫn bị lỏng hoặc không được cố định chắc chắn sẽ gây tiếng kêu “cạch” và có thể dẫn tới rò rỉ gas.
• Đặt tủ lạnh trong không gian kín, không có thông gió. Khi không khí không lưu thông, máy nén sẽ quá tải, tăng nhiệt độ hoạt động và tiếng ồn.

Biện pháp khắc phục và giảm tiếng ồn hiệu quả

1. Đảm bảo mặt nền bằng và ổn định

Trước khi đưa tủ lạnh vào vị trí cuối cùng, hãy dùng thước dây hoặc mức nước để kiểm tra độ bằng của sàn. Nếu phát hiện chênh lệch, có thể sử dụng miếng đệm cao su hoặc tấm gỗ mỏng để điều chỉnh. Đối với sàn bê tông, việc đặt một tấm đệm nhựa giảm rung dưới chân tủ sẽ giúp hấp thụ phần lớn năng lượng rung.

2. Đặt khoảng cách hợp lý với tường

Khoảng cách 5–10 cm là mức tối thiểu để không khí lưu thông và giảm tiếng ồn phản xạ. Nếu không gian cho phép, bạn có thể để khoảng cách lớn hơn, đồng thời lắp một tấm vải thấm âm hoặc tấm cách âm mỏng phía sau tủ để giảm phản xạ âm thanh.

3. Kiểm tra và cân chỉnh cửa

Đóng cửa tủ lạnh và quan sát xem có khe hở nào không. Nếu có, hãy điều chỉnh các bản lề hoặc con lắc cân bằng (nếu có) cho đến khi cửa khít hoàn toàn. Đôi khi chỉ cần siết chặt lại ốc vít của bản lề là đủ để giảm tiếng kêu khi đóng mở.

4. Vệ sinh quạt và ống dẫn

Quạt gió bên trong và bên ngoài thường bám bụi, mỡ thực phẩm hoặc mảnh vụn. Khi bụi bám vào cánh quạt, cân bằng của quạt sẽ bị phá vỡ, tạo ra tiếng kêu “rì rầm”. Tháo rời quạt (theo hướng dẫn của nhà sản xuất), dùng cọ mềm và dung dịch xà phòng nhẹ để làm sạch, sau đó lắp lại cẩn thận. Đối với ống dẫn, kiểm tra xem có chỗ nào lỏng, gập quá mức hay không, và siết chặt hoặc thay thế nếu cần.

5. Sử dụng vật liệu giảm rung

Các tấm giảm rung bằng cao su hoặc silicone có thể được đặt dưới mỗi chân tủ. Chúng không chỉ giúp cân bằng mà còn hấp thụ phần lớn năng lượng rung truyền ra môi trường. Nếu tủ lạnh có khung kim loại, bạn cũng có thể dán các miếng giảm rung lên khung để giảm âm thanh truyền qua cấu trúc.

6. Đảm bảo thông gió đầy đủ

Đặt tủ lạnh ở vị trí có không gian mở phía sau và bên hông, tránh đặt ngay trong góc tường hay gần các vật dụng cản trở luồng không khí. Đối với những căn bếp nhỏ, bạn có thể lắp thêm lưới thông gió hoặc cánh quạt phụ để tăng lưu lượng không khí, giúp máy nén không phải làm việc quá tải.

7. Kiểm tra mức độ cân bằng của máy nén

Trong một số mẫu tủ lạnh lớn, máy nén được gắn trên khung kim loại có thể bị lỏng sau thời gian sử dụng. Khi máy nén rung lỏng, tiếng ầm sẽ tăng lên đáng kể. Đối với người không có kinh nghiệm, việc mở nắp tủ để kiểm tra nên được thực hiện bởi kỹ thuật viên. Tuy nhiên, bạn có thể cảm nhận được mức độ rung bằng cách chạm nhẹ vào mặt tủ khi máy nén hoạt động; nếu cảm thấy rung mạnh, có thể cần điều chỉnh hoặc thay bộ giảm rung.

8. Tránh đặt tủ lạnh gần các thiết bị gây rung

Nếu có thể, hãy sắp xếp lại bố trí nội thất sao cho tủ lạnh không nằm ngay cạnh máy giặt, máy rửa bát hoặc máy lạnh. Khoảng cách tối thiểu 30 cm sẽ giảm khả năng cộng hưởng rung, đồng thời giảm tiếng ồn tổng hợp trong không gian.

9. Thực hiện bảo trì định kỳ

Việc bảo trì định kỳ không chỉ giúp tủ lạnh hoạt động hiệu quả mà còn giảm tiếng ồn. Lịch bảo trì nên bao gồm: làm sạch cuộn dây dàn lạnh, kiểm tra độ căng của dây đai (nếu có), kiểm tra các bộ phận giảm rung và thay thế các phụ kiện mòn. Khi thực hiện đúng chu kỳ, bạn sẽ phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và xử lý kịp thời.

Khi nào nên gọi thợ chuyên nghiệp?

Trong quá trình tự kiểm tra và khắc phục, nếu bạn gặp phải các tình huống sau, việc nhờ đến kỹ thuật viên có kinh nghiệm sẽ an toàn hơn:

• Tiếng ồn kéo dài, không giảm dù đã thực hiện các biện pháp giảm rung và cân chỉnh.
• Nghe thấy tiếng kêu “cạch” mạnh, có thể kèm theo mùi gas hoặc mùi lạ.
• Máy nén hoạt động liên tục mà không có thời gian nghỉ ngơi, dẫn đến nhiệt độ bề mặt tủ tăng cao.
• Phát hiện ống dẫn gas bị rò rỉ hoặc hỏng, điều này không chỉ gây tiếng ồn mà còn ảnh hưởng đến hiệu suất làm lạnh.
• Không thể mở nắp tủ để kiểm tra máy nén vì các bộ phận bảo vệ an toàn.

Khi gọi thợ, hãy mô tả chi tiết các triệu chứng, thời gian xuất hiện và các biện pháp bạn đã thực hiện. Điều này giúp kỹ thuật viên chuẩn bị công cụ và phụ tùng cần thiết, giảm thời gian sửa chữa và tối ưu chi phí.

Tiếng ồn từ tủ lạnh lớn không phải là điều không thể kiểm soát. Thông qua việc hiểu rõ nguồn gốc âm thanh, lựa chọn vị trí đặt hợp lý, và thực hiện các bước bảo trì đúng quy trình, bạn có thể giảm đáng kể mức độ ầm ỹ. Đôi khi chỉ cần một vài điều chỉnh nhỏ như đặt miếng giảm rung dưới chân tủ, hoặc tạo khoảng cách hợp lý với tường cũng đủ để mang lại môi trường yên tĩnh hơn trong căn bếp của mình.