Thiếu canxi và bo kẽm khiến trái sầu riêng nứt nẻ, hoa rụng – điều mà nhiều người chưa nhận ra

Trong những năm gần đây, nhiều người trồng sầu riêng đã phản ánh hiện tượng trái sầu riêng nứt nẻ, hoa rụng sớm – những dấu hiệu thường khiến nông dân lo lắng vì ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và chất lượng quả. Khi xem xét lại nguyên nhân, ngoài các yếu tố môi trường như nhiệt độ, độ ẩm và sâu bệnh, thì thiếu hụt các nguyên tố vi lượng – đặc biệt là canxi và bo kẽm – lại là một nguyên nhân tiềm tàng mà nhiều người chưa nhận ra. Bài viết sẽ phân tích sâu về vai trò của canxi và bo kẽm trong việc phát triển trái sầu riêng, cách nhận biết dấu hiệu thiếu dinh dưỡng, và cung cấp một số biện pháp canh tác thực tiễn giúp giảm thiểu rủi ro.

Canxi và Bo kẽm: Hai “cầu trục” quan trọng trong phát triển trái sầu riêng

Vai trò của canxi trong cấu trúc tế bào và chất lượng quả

Canxi là một trong những nguyên tố vô dụng thiết yếu, không tham gia vào các phản ứng trao đổi chất trực tiếp nhưng lại đóng vai trò quyết định trong cấu trúc và độ bền của tế bào thực vật. Đối với sầu riêng, canxi góp phần vào:

• Tăng cường thành tế bào: Canxi giúp hình thành và ổn định mô trung bì của vỏ trái, làm cho lớp vỏ chịu lực tốt hơn, giảm thiểu nguy cơ nứt nẻ khi trái đạt độ chín.
• Điều hòa hoạt động enzym: Canxi tham gia vào các enzyme liên quan tới chuyển hoá carbohydrate, từ đó ảnh hưởng đến việc tích lũy đường và axit hữu cơ trong trái.
• Kiểm soát quá trình rụng hoa: Mức canxi đủ sẽ hỗ trợ cân bằng hormone thực vật, hạn chế hiện tượng rụng hoa sớm do stress dinh dưỡng.

Thực tế, các nghiên cứu thực địa cho thấy những vườn sầu riêng bị thiếu canxi thường xuất hiện các vết nứt hẹp dọc theo vỏ quả, đặc biệt là ở vùng tiếp xúc với ánh nắng mặt trời mạnh. Những vết nứt này không chỉ làm mất mỹ quan mà còn tạo điều kiện cho nấm mốc và sâu bệnh xâm nhập.

Bo kẽm và ảnh hưởng đến quá trình tạo hoa và phát triển quả

Bo kẽm là nguyên tố vi lượng quan trọng giúp cây duy trì quá trình sinh trưởng đều đặn. Đối với sầu riêng, bo kẽm có những tác dụng nổi bật sau:

• Ổn định quá trình photophosphorylation: Bo kẽm hỗ trợ hoạt động của enzyme carbonic anhydrase, tăng cường hấp thu CO₂ và quang hợp, từ đó cung cấp năng lượng cho việc phát triển hoa và trái.
• Điều chỉnh hormone thực vật: Bo kẽm ảnh hưởng đến việc tổng hợp hormone auxin và cytokinin, giúp các búp hoa phát triển đầy đủ và tránh hiện tượng rụng hoa sớm.
• Tăng cường đề kháng: Bo kẽm giúp cây tăng khả năng chống lại các tác nhân gây stress môi trường, giảm thiểu tình trạng “stress dinh dưỡng” dẫn đến rụng hoa và nứt trái.

Khi thiếu bo kẽm, cây sầu riêng dễ xuất hiện hiện tượng rụng hoa đột ngột, đặc biệt trong giai đoạn phát triển bắp hoa. Các búp hoa không nhận đủ dấu hiệu dinh dưỡng sẽ ngừng phát triển và rụng, khiến năng suất giảm mạnh.

Các dấu hiệu nhận biết thiếu canxi và bo kẽm trên vườn sầu riêng

Việc phát hiện sớm các dấu hiệu thiếu dinh dưỡng giúp người trồng có thời gian can thiệp kịp thời. Dưới đây là một số chỉ tiêu mà nông dân nên để ý:

• Trái nứt nẻ: Xuất hiện nứt hẹp hoặc vết nứt dày trên vỏ, thường ở vị trí tiếp xúc trực tiếp với ánh sáng.
• Hoa rụng sớm: Nhận thấy nhiều búp hoa rụng trước thời gian thu hoạch, nhất là trong những ngày nhiệt độ thay đổi mạnh.
• Lá xanh mờ, phát triển chậm: Khi canxi hoặc bo kẽm thiếu, lá thường có màu xanh xám xịt, không bóng và không đạt chiều dài tối đa.
• Rễ phát triển yếu: Hệ thống rễ trở nên mỏng và ít sợi búp hơn, gây khó khăn cho cây trong việc hấp thu các dưỡng chất khác.

Những dấu hiệu này có thể xuất hiện đồng thời hoặc riêng lẻ, tùy thuộc vào mức độ thiếu hụt và các yếu tố môi trường khác. Đánh giá toàn diện bằng cách quan sát thực tế và, nếu có điều kiện, thực hiện xét nghiệm mẫu đất và lá sẽ cho kết quả chính xác hơn.

Phân tích nguyên nhân thiếu canxi và bo kẽm trong thực tiễn

Nguyên nhân gây ra sự thiếu hụt canxi và bo kẽm thường không chỉ đơn thuần là “không bón đủ”, mà còn liên quan đến cách bón, thời điểm, và các yếu tố môi trường. Sau đây là một số nguyên nhân phổ biến:

1. Độ pH đất không phù hợp

Canxi và bo kẽm có khả năng hấp thu tốt nhất khi đất có pH trong khoảng 6,0‑6,5. Khi pH cao hơn (đất kiềm), canxi thường tồn tại dưới dạng CaCO₃ khó hòa tan, gây khó cung cấp cho rễ. Ngược lại, khi pH quá thấp (đất axit mạnh), bo kẽm có xu hướng bị rò rỉ vào môi trường, làm giảm khả năng bám dính vào bề mặt rễ.

2. Cạnh tranh hấp thu với các nguyên tố khác

Trong đất giàu phốtpho hoặc magie, canxi và bo kẽm có thể bị các ion này “cạnh tranh” hút vào các kênh vận chuyển trên bề mặt rễ, dẫn đến hấp thu giảm. Việc điều chỉnh tỉ lệ các nguyên tố trong công thức phân bónXem các sản phẩm Phân bón là một cách giải quyết hiệu quả.

3. Thiếu áp dụng biện pháp bón che phủ (foliar spraying)

Khi điều kiện đất không thuận lợi, bón lá là một phương pháp hỗ trợ hấp thu nhanh, giúp cây tiếp nhận canxi và bo kẽm ngay lập tức. Tuy nhiên, việc bón lá cần được thực hiện vào sáng sớm hoặc chiều mát để tránh bay hơi và đảm bảo độ thẩm thấu tối đa.

4. Cơ cấu hệ thống tưới nước không đồng đều

Hệ thống tưới không đều gây ra khu vực “ngập nước” hoặc “khô hạn” khiến rễ cây chịu áp lực, giảm khả năng hấp thụ dưỡng chất. Đặc biệt, vùng đất ngập úng có xu hướng làm giảm sự oxy hoá của canxi, ảnh hưởng tới khả năng hấp thu của rễ.

Sản phẩm bạn nên cân nhắc mua

PILARZOX 25SC – THUỐC TRỪ NỨT THÂN XÌ MỦ, NỨT TRÁI, THỐI RỄ CÂY SẦU RIÊNG

Giá gốc: 220.000 đ - Giá bán: 170.000 đ (Tiết kiệm: 50.000 đ)

Combo Canxi Bo Kẽm 5 chai – Phân bón vi lượng chống rụng hoa, chống nứt trái – Dùng cho sầu riêng, xoài, cam, rau màu

Giá gốc: 452.600 đ - Giá bán: 365.000 đ (Tiết kiệm: 87.600 đ)

Siêu Canxi Bò Kẽm 500ml - Hỗ trợ hoa đậu trái sầu riêng, thanh long, dâu tây - 79.000

Giá gốc: 94.800 đ - Giá bán: 79.000 đ (Tiết kiệm: 15.800 đ)

Phân Bón Rước Mắt Cua Sầu Riêng Thụy Sỹ, Kích Mắt Cua Nứt Mạnh, Kéo Bông Mạnh, Ra Hoa Đồng Loạt - Chai 500ml

Giá gốc: 165.000 đ - Giá bán: 126.000 đ (Tiết kiệm: 39.000 đ)

Biện pháp canh tác và bón phân hợp lý để ngăn ngừa nứt trái, rụng hoa

Để khắc phục thiếu canxi và bo kẽm, người trồng cần thực hiện một chuỗi các biện pháp đa dạng, bao gồm:

• Đánh giá và điều chỉnh độ pH đất: Sử dụng các loại chất bù pH (vôi nông nghiệp) để nâng pH nếu quá thấp, hoặc áp dụng lưu huỳnh nếu đất quá kiềm.
• Lựa chọn phân bón có tỷ lệ canxi và bo kẽm phù hợp: Nên chọn các công thức đã cân đối giữa CaO và ZnSO₄ để tránh tình trạng “đánh nhau” của các ion.
• Sử dụng biện pháp bón lá định kỳ: Đánh rửa lá và phun dung dịch chứa canxi và bo kẽm từ 2‑3 lần mỗi tháng trong giai đoạn nở hoa và phát triển trái.
• Tối ưu hoá hệ thống tưới tiêu: Đảm bảo cung cấp đủ nước đều khắp khu vực, tránh ngập úng và tình trạng khô hạn.
• Cải thiện cấu trúc đất: Thêm chất hữu cơ như phân xanh, vi sinh vật có lợi để tăng khả năng giữ nước và cải thiện môi trường sinh học cho rễ.

Giải pháp dinh dưỡng thực tiễn: Combo Canxi Bo Kẽm 5 chai

Trong quá trình lựa chọn sản phẩm bổ sung canxi và bo kẽm, việc tìm một giải pháp vừa tiện lợi, vừa có tỷ lệ cân đối giữa hai nguyên tố là yếu tố then chốt. Combo Canxi Bo Kẽm 5 chai – Phân bón vi lượng chống rụng hoa, chống nứt trái được thiết kế đặc biệt để đáp ứng nhu cầu của cây sầu riêng, đồng thời cũng phù hợp cho các cây ăn trái như xoài, cam và cả rau màu.

Sản phẩm chứa các dạng canxi và bo kẽm dễ hấp thu qua rễ và lá, hỗ trợ xây dựng thành tế bào vững chắc, đồng thời giảm thiểu hiện tượng rụng hoa do stress dinh dưỡng. Mỗi chai được định lượng vừa phải cho một diện tích trồng trung bình, giúp người nông dân dễ dàng tính toán liều dùng và thực hiện bón lá định kỳ.

Với mức giá ưu đãi (365,000 VND cho gói 5 chai, giảm so với giá gốc 452,600 VND), sản phẩm này có thể trở thành một phần trong kế hoạch quản lý dinh dưỡng của vườn, hỗ trợ cải thiện sức khỏe cây trồng một cách ổn định. Người dùng có thể mua trực tuyến qua liên kết đây để nhận được dịch vụ giao hàng nhanh và hướng dẫn sử dụng chi tiết.

Điều quan trọng khi sử dụng sản phẩm là tuân thủ đúng liều lượng khuyến cáo, kết hợp với các biện pháp đã nêu ở phần trước (điều chỉnh pH, bón lá đều đặn, tưới tiêu hợp lý) để đạt được hiệu quả tốt nhất.

So sánh các loại phân bón vi lượng thường gặp trên thị trường

Mặc dù có nhiều loại phân bón chứa canxi và bo kẽm, nhưng mỗi sản phẩm lại có đặc tính và mục đích sử dụng riêng. Dưới đây là bảng so sánh ngắn gọn giữa một số sản phẩm phổ biến:

Việc lựa chọn phù hợp phụ thuộc vào mục tiêu cụ thể của vườn cây và các yếu tố môi trường. Nếu muốn đồng thời giải quyết nứt trái và rụng hoa, việc sử dụng một sản phẩm đa năng như Combo Canxi Bo Kẽm là một hướng đi hợp lý.

Mẹo thực tiễn: Kiểm soát và tối ưu hoá dinh dưỡng trong từng giai đoạn phát triển

Để duy trì sức khỏe cây sầu riêng suốt vòng đời, người trồng cần có một kế hoạch dinh dưỡng linh hoạt, phù hợp với các giai đoạn sinh trưởng chính:

• Giai đoạn sinh trưởng vegetative (cây non, rễ phát triển): Tập trung vào cung cấp canxi để xây dựng hệ thống rễ mạnh, đồng thời bổ sung bo kẽm để kích thích quang hợp.
• Giai đoạn ra hoa: Tăng cường bón lá bo kẽm để giảm rụng hoa, kết hợp bón canxi dưới dạng dung dịch nhẹ để bảo vệ các mô tế bào đang phát triển.
• Giai đoạn phát triển trái: Tăng lượng canxi để hỗ trợ thành vỏ quả chắc, duy trì bo kẽm ở mức độ vừa phải để ngăn chặn stress dinh dưỡng.
• Giai đoạn thu hoạch và hậu thu hoạch: Áp dụng bón lá nhẹ để cải thiện chất lượng vỏ và giảm nguy cơ nứt trong quá trình vận chuyển.

Những mẹo trên khi được áp dụng đồng bộ sẽ tạo ra một môi trường dinh dưỡng cân bằng, giúp cây sầu riêng phát triển khỏe mạnh và giảm thiểu các vấn đề như nứt trái, rụng hoa.

Tham khảo nguồn tài liệu và nguồn dữ liệu thực địa

Để có được kiến thức cập nhật, người trồng có thể tham khảo một số tài liệu sau:

• Cẩm nang dinh dưỡng cây ăn trái của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn.
• Hội thảo “Quản lý canxi và bo kẽm cho cây sầu riêng” do Trung tâm Nghiên cứu cây ăn trái tổ chức.
• Nguyên tắc phân bón hữu cơ kết hợp với khoáng cho cây ăn trái, công bố trên tạp chí Nông nghiệp hiện đại.

Việc liên tục cập nhật kiến thức và áp dụng các phương pháp thực tiễn sẽ giúp người trồng nâng cao hiệu suất vườn và giảm thiểu rủi ro tài chính do hư hại trái và mất hoa.