Thang nhôm sau 5 năm sử dụng: các dấu hiệu hao mòn và mất độ bám cần kiểm tra để duy trì an toàn

Bạn đang đứng trước chiếc thangXem các sản phẩm Thang nhôm đã đồng hành cùng mình suốt năm năm qua, vừa muốn leo lên để sửa chữa một chỗ hỏng, vừa lo lắng không biết còn đủ an toàn để sử dụng hay không. Cảm giác ấy không hề lạ – nhiều người trong chúng ta đã từng trải qua khoảnh khắc phải quyết định: nên tiếp tục dùng thang hiện tại hay đầu tư một chiếc mới? Trước khi đưa ra quyết định, việc hiểu rõ những dấu hiệu hao mòn và mất độ bám trên thang nhôm là bước quan trọng giúp bảo vệ bản thân và những người xung quanh.

Thang nhôm sau năm năm sử dụng thường gặp những thay đổi gì?

Trong suốt thời gian dài, thang nhôm không chỉ chịu tải trọng mà còn phải đối mặt với môi trường xung quanh: độ ẩm, nhiệt độ, ánh nắng, thậm chí là các chất hoá học trong công trình. Những yếu tố này sẽ tác động dần dần lên bề mặt và cấu trúc của thang, tạo ra các dấu hiệu mà người dùng không thể bỏ qua.

Ví dụ, khi tôi mới mua thang nhôm cho dự án xây nhà, sau ba năm sử dụng tôi bắt đầu nhận thấy các vết nứt mảnh trên khung. Ban đầu tôi nghĩ chỉ là vết xước nhẹ, nhưng khi kiểm tra kỹ hơn, những vết nứt ấy đã lan rộng thành các kẻ rãnh sâu hơn, làm giảm độ cứng của khung. Đây là một trong những minh chứng rõ ràng cho việc vật liệu nhôm bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ và độ ẩm liên tục.

Làm sao để nhận diện các vết nứt và rạn trên khung?

Thường thì vết nứt sẽ xuất hiện dưới dạng những đường kẻ mảnh, có thể là màu xám hoặc trắng. Khi ánh sáng chiếu vào, bạn sẽ thấy ánh sáng phản chiếu khác nhau, cho thấy sự bất thường trên bề mặt. Để chắc chắn, hãy dùng một đèn pinXem các sản phẩm Pin và di chuyển dọc theo toàn bộ chiều dài của khung, chú ý đến các góc nối và các điểm chịu tải lớn nhất.

Đối với người mới, việc nhận diện vết nứt có thể khó khăn. Một cách đơn giản là so sánh với ảnh chụp thang lúc mới mua (nếu có) hoặc nhờ người có kinh nghiệm kiểm tra. Nếu phát hiện vết nứt dài hơn 2 mm hoặc rãnh sâu hơn 1 mm, đây là dấu hiệu cảnh báo không nên bỏ qua.

Độ bám của các bộ phận nối: dấu hiệu nào cho thấy chúng đang yếu đi?

Thang nhôm thường được lắp ráp bằng các khớp nối bằng vít hoặc chốt nhựa. Khi thời gian trôi qua, các ốc vít có thể bị lỏng, các chốt nhựa có thể mất độ dẻo và nứt. Điều này không chỉ làm giảm tính ổn định mà còn gây nguy hiểm khi thang phải chịu trọng lượng người dùng.

Trong một lần kiểm tra, tôi đã phát hiện một trong những khớp nối chính của thang đã có tiếng kêu “cạch cạch” khi di chuyển. Khi tháo ra kiểm tra, vít đã bị rỉ sét và không còn chặt chẽ như lúc mới mua. Đó là một trong những điểm yếu tiềm ẩn mà nhiều người thường bỏ qua vì không cảm nhận được sự thay đổi nào khi sử dụng hàng ngày.

Cách kiểm tra độ chặt của vít và chốt nhựa một cách nhanh gọn

• Chuẩn bị một cờ lê hoặc tua vít phù hợp với loại ốc trên thang.
• Kiểm tra từng ốc vít bằng cách vặn nhẹ; nếu cảm thấy có độ lỏng hoặc không phản hồi, hãy siết lại.
• Đối với chốt nhựa, dùng ngón tay nhẹ nhàng ấn vào để cảm nhận độ dẻo; nếu cảm thấy cứng hoặc nứt, nên thay thế.
• Kiểm tra lại sau khi đã siết chặt, di chuyển thang nhẹ để chắc chắn không còn tiếng kêu lạ.
• Ghi chú lại vị trí các ốc đã được siết lại để theo dõi trong các lần kiểm tra tiếp theo.

Thảm bề mặt và lớp sơn: có nên lo lắng khi chúng bắt đầu bong tróc?

Lớp sơn bảo vệ trên thang nhôm không chỉ có vai trò thẩm mỹ mà còn giúp ngăn ngừa ăn mòn. Khi lớp sơn bắt đầu bong tróc, các vết nứt bên dưới sẽ dễ dàng bị oxy hoá hơn, dẫn đến ăn mòn nhanh chóng. Tôi từng thấy một chiếc thang nhôm đã qua 6 năm sử dụng, lớp sơn ở phần chân thang đã bị bong tróc một phần lớn, và chỉ sau một thời gian ngắn, các phần nhôm ở dưới đã xuất hiện màu nâu – dấu hiệu ăn mòn.

Đối với người dùng không chuyên, việc quyết định thay lớp sơn hay không có thể gây bối rối. Thực tế, nếu lớp sơn chỉ bong tróc một phần nhỏ, việc tô lại bằng sơn chịu ăn mòn có thể kéo dài tuổi thọ của thang. Tuy nhiên, nếu diện tích bong tróc quá rộng, việc sơn lại có thể không đủ để bảo vệ, và nên cân nhắc thay mới.

Những tiêu chí nào để quyết định “sơn lại” hay “thay mới”?

1. Diện tích bong tróc: Nếu chỉ dưới 10 % tổng diện tích, sơn lại thường là đủ.

2. Độ sâu của ăn mòn: Khi nhôm đã có vết ăn mòn sâu (có màu nâu, đen), sơn lại không thể ngăn chặn được quá trình ăn mòn.

3. Chi phí và thời gian: Sơn lại thường ít tốn kém hơn, nhưng nếu phải tách rời các bộ phận và làm sạch kỹ lưỡng, thời gian cũng không ngắn.

4. Điều kiện môi trường sử dụng: Nếu thang thường được dùng ngoài trời, gần nguồn nước hoặc trong môi trường có độ ẩm cao, việc thay mới sẽ an toàn hơn.

Độ ổn định khi mở rộng và gập lại: những dấu hiệu nào cho thấy cơ chế đã yếu?

Thang nhôm hiện đại thường có cơ chế gập mở linh hoạt, nhưng sau nhiều lần mở rộng và gập lại, các khớp nối và thanh dẫn lực có thể bị mòn. Khi cơ chế không còn "cật" như lúc mới mua, người dùng sẽ cảm nhận được độ “lỏng” hoặc “có độ trễ” khi kéo thang lên.

Trong một lần tôi chuẩn bị dùng thang để treo đèn chiếu sáng, tôi cảm thấy khi kéo thanh kéo lên, nó không bật ngay mà có vẻ “đơ”. Khi kiểm tra, tôi thấy các lỗ trên thanh đã bị mài mòn, gây ra ma sát cao hơn. Nếu không giải quyết, khi thang chịu tải trọng lớn hơn, các bộ phận này có thể gãy đứt.

Phương pháp kiểm tra cơ chế mở rộng mà không cần tháo rời toàn bộ thang

• Đặt thang trên mặt phẳng, mở rộng hoàn toàn và để thang đứng yên.
• Quan sát xem các thanh dẫn lực có khít nhau không; nếu có khoảng trống lớn, có thể đã mòn.
• Dùng tay nhẹ ấn vào các điểm nối; nếu cảm nhận được độ “đơ” hoặc âm thanh kêu lạ, cần kiểm tra chi tiết hơn.
• Thử tải nhẹ (khoảng 5 kg) lên thang, cảm nhận độ ổn định; nếu thang rung lắc, dấu hiệu cơ chế chưa đủ chắc.
• Ghi lại các vị trí cần siết lại hoặc thay thế, tránh bỏ sót trong lần bảo trì tiếp theo.

Làm sao để xây dựng thói quen kiểm tra định kỳ, tránh “bất ngờ” khi cần dùng?

Rất nhiều người chỉ kiểm tra thang khi có sự cố hoặc khi đã cảm thấy không an toàn. Thực tế, việc thiết lập một lịch kiểm tra định kỳ (ví dụ mỗi 6 tháng một lần) sẽ giúp phát hiện sớm các dấu hiệu hao mòn, giảm thiểu rủi ro. Khi tôi bắt đầu thực hiện kiểm tra mỗi nửa năm, tôi đã phát hiện sớm một số ốc vít đã bị lỏng, kịp thời siết lại và tránh được một tai nạn tiềm ẩn.

Đối với người bận rộn, có thể kết hợp kiểm tra thang với các công việc bảo trì khác trong nhà, như kiểm tra cầu thang, cửa sổ, hoặc các dụng cụ làm vườn. Điều này không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn tạo thói quen “đánh giá an toàn” cho mọi thiết bị.

Những câu hỏi nhanh để tự kiểm tra mỗi lần sử dụng thang

Thang có tiếng kêu lạ khi di chuyển không? Tiếng kêu thường là dấu hiệu của ốc vít lỏng hoặc khớp nối mòn.
Phần bề mặt có vết nứt, rãnh hay ăn mòn không? Đặc biệt chú ý các góc nối và phần chân thang.
Độ bám của các thanh dẫn lực có còn “cật” không? Nếu cảm thấy “đơ” khi kéo, cần kiểm tra chi tiết.
Lớp sơn có bị bong tróc hay phồng rộp? Đây là lời cảnh báo về khả năng ăn mòn bên trong.
Đã qua bao lâu kể từ lần kiểm tra cuối cùng? Đặt nhắc nhở trên lịch để không bỏ lỡ.

Cuối cùng, khi đã nắm rõ các dấu hiệu hao mòn và mất độ bám, quyết định giữ thang hay thay mới sẽ trở nên sáng suốt hơn. Bạn có bao giờ tự hỏi, nếu thang nhôm của mình đã vượt qua mức an toàn, thì việc thay thế sớm có thực sự đáng đầu tư, hay chỉ là lo lắng không cần thiết?