Sau vài tuần dùng thực phẩm bổ sung axit folic và DHA cho bà bầu, người mẹ nhận ra điều mà ít ai chú ý

Trong những tuần đầu mang thai, việc chú ý tới chế độ ăn uống và các chất dinh dưỡng thiết yếu luôn được nhiều bà bầu quan tâm. Tuy nhiên, có một khía cạnh nhỏ mà hầu hết phụ nữ thường bỏ qua: cảm nhận và phản ứng của cơ thể sau một thời gian ngắn sử dụng các thực phẩm bổ sung như axit folic và DHA. Những thay đổi tinh tế này không chỉ phản ánh sự tương tác của các dưỡng chất với cơ thể mà còn giúp người mẹ có cái nhìn sâu sắc hơn về nhu cầu dinh dưỡng của mình và bé. Bài viết sẽ đi sâu vào những dấu hiệu ít người chú ý, đồng thời cung cấp những phân tích, so sánh và lời khuyên thiết thực giúp bà bầu lựa chọn và sử dụng thực phẩm bổ sung một cách hiệu quả và an toàn.

Sau vài tuần dùng thực phẩm bổ sung axit folic và DHA cho bà bầu, người mẹ nhận ra điều mà ít ai chú ý

Tầm quan trọng của axit folic và DHA trong thai kỳ

Axit folic (vitamin B9) và DHA (axit docosahexaenoic) được xem là hai thành phần dinh dưỡng cốt lõi trong giai đoạn mang thai đầu. Axit folic tham gia vào quá trình tổng hợp DNA, giúp ngăn ngừa các dị tật ống thần kinh ở thai nhi, trong khi DHA đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển não và võng mạc. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, nếu mức độ cung cấp hai dưỡng chất này đủ và ổn định, khả năng hỗ trợ quá trình phát triển bẩm sinh sẽ được tăng cường.

• Axit folic: Hỗ trợ quá trình chia cắt tế bào, góp phần hình thành mô thần kinh và tim của thai nhi.
• DHA: Là thành phần chính của màng tế bào não, hỗ trợ phát triển trí tuệ và thị giác.
• Cả hai dưỡng chất đều không thể tự tổng hợp được đủ trong cơ thể, do đó cần bổ sung từ thực phẩm hoặc thực phẩm chức năng.

Với vai trò đặc thù này, nhiều chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ nên bắt đầu bổ sung axit folic ít nhất 1 tháng trước khi có thai và tiếp tục trong suốt thai kỳ. DHA thường được khuyến nghị từ tuần thứ ba của thai kỳ và kéo dài cho đến giai đoạn cho con bú.

Thực tế sau vài tuần dùng: Những dấu hiệu ít ai để ý

Khi bắt đầu sử dụng thực phẩm bổ sung, nhiều bà bầu tập trung vào việc xem xét các chỉ số xét nghiệm hoặc kết quả siêu âm. Tuy nhiên, cơ thể còn phản ánh một số dấu hiệu tinh tế khác mà không phải ai cũng nhận ra ngay:

• Thay đổi độ nhạy cảm giác vị giác và mùi giác: Một số người báo cáo rằng thực phẩm có vị đắng nhẹ, đặc biệt là các viên bào chế có DHA, trở nên khó chịu hơn so với trước khi dùng.
• Điều chỉnh mức độ mệt mỏi: Sau 2–3 tuần, một số bà cảm thấy tinh thần ít mệt mỏi hơn trong thời gian buổi sáng, dù không có sự thay đổi lớn về lượng ngủ.
• Rối loạn tiêu hóa nhẹ: Cảm giác đầy hơi, khó tiêu hay tăng hơi bụng có thể xuất hiện khi cơ thể đang thích nghi với việc hấp thu axit folic và DHA.
• Sự thay đổi trong độ dày của tóc và móng tay: Một số người mô tả tóc và móng tay trở nên dẻo hơn, giảm bớt gãy rụng sau khoảng 4 tuần dùng.

Những thay đổi này thường không mang tính chất khẩn cấp, nhưng là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang tương tác với dưỡng chất mới. Nếu cảm thấy quá bất tiện, người mẹ có thể thảo luận với chuyên gia dinh dưỡng hoặc bác sĩ để điều chỉnh liều lượng hoặc lựa chọn dạng bào chế khác.

Cách nhận biết và đánh giá hiệu quả cá nhân

Việc đánh giá mức độ phù hợp của thực phẩm bổ sung phụ thuộc vào cảm nhận cá nhân và một số yếu tố khách quan. Dưới đây là một số cách thực tiễn giúp bà bầu tự mình theo dõi:

• Nhật ký sức khỏe: Ghi lại các cảm giác, mức độ mệt mỏi, và bất kỳ thay đổi nào trong tiêu hoá hay da trong vòng 1–2 tuần.
• Kiểm tra nồng độ axit folic: Nếu có thể, thực hiện xét nghiệm máu định kỳ để xem mức độ này có ở mức thích hợp không.
• Tham khảo phản hồi cơ thể: Đánh giá mức độ hương vị, khả năng nuốt và phản ứng tiêu hoá khi uống thực phẩm bổ sung.
• So sánh với thời kỳ trước: Đánh giá tổng thể năng lượng, độ tỉnh táo và cảm giác chung so với thời gian chưa dùng.

Việc tự quan sát giúp người mẹ có dữ liệu thực tế để quyết định có tiếp tục, thay đổi hoặc ngừng sử dụng loại thực phẩm bổ sung nào.

So sánh các loại thực phẩm bổ sung trên thị trường

Thị trường hiện nay có nhiều thương hiệu cung cấp các viên bổ sung axit folic và DHA riêng lẻ hoặc trong công thức tổng hợp. Dưới đây là một số tiêu chí so sánh quan trọng:

• Dạng bào chế: Viên nén, viên nang hoặc dạng nhầy. Viên nén thường có độ ổn định cao, trong khi viên nang giúp bảo vệ DHA khỏi oxy hoá.
• Nồng độ axit folic và DHA: Lượng thường gặp là 400–800 µg axit folic và 200–300 mg DHA mỗi ngày. Người dùng cần cân nhắc liều lượng dựa trên chỉ định bác sĩ.
• Thành phần phụ: Một số sản phẩm bổ sung canxi, sắt hoặc vitamin D. Các thành phần này có thể hỗ trợ bổ sung, nhưng cũng cần chú ý tương tác.
• Giá cả và chương trình khuyến mại: Giá có thể dao động mạnh tùy vào nguồn gốc, quy trình kiểm nghiệm và thương hiệu.

Ví dụ, một trong những sản phẩm được nhiều bà bầu lựa chọn hiện nay là Vitamin tổng hợp cho bà bầu Nature Made Prenatal Folic Acid+DHA của Mỹ. Sản phẩm này cung cấp 400 µg axit folic và 200 mg DHA trong mỗi viên, đóng gói 150 viên. Với mức giá 778.700 VND, hiện đang có chương trình giảm giá xuống còn 599.000 VND. Thông tin chi tiết và mua hàng có thể truy cập tại đây. So với một số sản phẩm nội địa, mức giá này nằm trong tầm trung nhưng được đánh giá nhờ quy trình kiểm định nghiêm ngặt và nguồn gốc nguyên liệu từ Mỹ.

Khi so sánh, bà bầu nên cân nhắc không chỉ dựa vào giá mà còn dựa vào các yếu tố như độ tinh khiết của DHA, nguồn gốc axit folic (synthetic vs natural), và giấy chứng nhận an toàn thực phẩm. Đọc kỹ nhãn mác và xem xét các tiêu chuẩn kiểm nghiệm sẽ giúp giảm thiểu rủi ro tiềm ẩn.

Lời khuyên thực tế khi lựa chọn và sử dụng thực phẩm bổ sung

Để đạt được lợi ích tối đa từ các viên bổ sung axit folic và DHA, bà bầu có thể tham khảo một số nguyên tắc sau:

• Thời điểm uống: Thông thường nên uống sau bữa ăn chính để giảm thiểu khó chịu dạ dày.
• Liều lượng phù hợp: Đối với axit folic, liều khuyến nghị cho phụ nữ mang thai là 400–800 µg mỗi ngày. DHA thường được khuyên dùng 200–300 mg mỗi ngày. Tránh tự ý tăng liều mà không có sự đồng ý của chuyên gia.
• Kết hợp thực phẩm tự nhiên: Đưa các thực phẩm giàu axit folic như rau lá xanh, đậu lăng, và các nguồn DHA như cá hồi, cá ngừ vào thực đơn hằng ngày.
• Kiểm tra nguồn gốc và chứng nhận: Ưu tiên các sản phẩm có giấy chứng nhận GMP, FDA hoặc tương đương.
• Thận trọng với tương tác thuốc: Nếu đang dùng thuốc chống đông, sắt hoặc thuốc điều trị các bệnh mãn tính, nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi bổ sung.

Cuối cùng, việc duy trì một lối sống lành mạnh bao gồm ăn đủ chất, ngủ đủ giờ, và thực hiện các bài tập nhẹ nhàng sẽ hỗ trợ cơ thể hấp thụ hiệu quả hơn các dưỡng chất bổ sung. Nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào xuất hiện, nên thông báo ngay cho bác sĩ để có hướng xử lý kịp thời.

Những quan sát sau vài tuần dùng axit folic và DHA không chỉ là những “điểm số” trên xét nghiệm mà còn là những phản ứng thực tế của cơ thể. Hiểu rõ các dấu hiệu này, cùng với việc lựa chọn sản phẩm phù hợp, sẽ giúp bà bầu cảm thấy an tâm hơn trong hành trình mang thai, đồng thời tối ưu hoá nguồn dinh dưỡng cho cả mẹ và bé.