Sau một thời gian dùng lò vi sóng, người dùng thường nhận ra tiếng ồn cao và cách giảm tiếng ồn

Bạn có bao giờ mở cửa lò vi sóng, đặt một đĩa ăn và ngay lập tức nghe thấy tiếng rít, tiếng kêu vang lên như một chiếc máy móc đang “cưỡi” lên? Đó không phải là một hiện tượng hiếm gặp, mà thực tế là rất nhiều người dùng gặp phải sau một thời gian sử dụng. Khi tiếng ồn bắt đầu xuất hiện, cảm giác bực bội thường nhanh chóng thay thế niềm tin vào một thiết bị “tiện lợi”. Bài viết dưới đây sẽ đi sâu vào nguyên nhân gây ra tiếng ồn, đồng thời chia sẻ những cách thực tế để giảm bớt âm thanh không mong muốn, giúp lò vi sóng của bạn trở lại yên tĩnh như lúc mới mua.

Tiếng ồn trong lò vi sóng: Câu chuyện bắt đầu từ đâu?

Hãy tưởng tượng một buổi tối bận rộn: bạn vừa xong nấu ăn, muốn hâm nóng phần còn lại nhanh chóng. Bạn mở cửa lò, nhấn nút và chờ. Thay vì chỉ nghe tiếng “bíp” nhẹ nhàng, bạn lại bị bất ngờ bởi âm thanh rầm rầm, thậm chí có thể nghe thấy những tiếng kêu “cạch cạch” khi máy bắt đầu hoạt động. Đối với người mới, đó có thể là một dấu hiệu “đổ vỡ”. Nhưng thực tế, tiếng ồn này thường xuất phát từ một vài yếu tố kỹ thuật đơn giản mà chúng ta có thể nhận diện và khắc phục.

Nguyên lý tạo tiếng ồn trong lò vi sóng

Để hiểu cách giảm tiếng ồn, trước hết chúng ta cần biết nguồn gốc của âm thanh này. Lò vi sóng không chỉ là một “hộp” chứa sóng điện từ; bên trong còn có các bộ phận chuyển động và dao động, mỗi bộ phận đều có khả năng phát ra âm thanh khi hoạt động.

Magnetron – “trái tim” của lò vi sóng

Magnetron là bộ phận tạo ra sóng vi ba, giúp thực phẩm nóng lên. Khi hoạt động, nó tạo ra một trường điện từ mạnh, và cùng lúc đó, một bộ phận gọi là các cánh quạtXem các sản phẩm Quạt làm mát quay để tản nhiệt. Sự quay này là nguyên nhân chính gây ra tiếng ồn “vo ve”. Nếu magnetron hoặc cánh quạt bị lệch, tiếng ồn sẽ to hơn.

Quạt làm mát và ống dẫn không khí

Quạt không chỉ giúp làm mát magnetron mà còn hút không khí nóng ra khỏi bên trong. Khi quạt bị bám bụi, mất cân bằng hoặc trục trặc trong trục quay, âm thanh sẽ có xu hướng tăng lên, giống như khi một chiếc máy hút bụi cũ đã hết dầu.

Cửa và cơ cấu đóng mở

Cửa lò vi sóng được giữ bằng các bản lề và bộ chốt từ. Khi cơ cấu này không được bôi trơn đúng cách hoặc đã mòn, mỗi lần đóng mở cửa sẽ tạo ra tiếng “cạch” hoặc “kịch”. Điều này thường xuất hiện sau một thời gian dài sử dụng, khi các bộ phận này đã chịu mài mòn tự nhiên.

Những nguyên nhân phổ biến khiến tiếng ồn tăng dần theo thời gian

Không phải mọi tiếng ồn đều xuất phát từ một nguyên nhân duy nhất. Thực tế, chúng thường là kết hợp của nhiều yếu tố, và dưới đây là những nguyên nhân thường gặp nhất:

• Độ bám bụi và mảnh vụn trên cánh quạt và lưới thông gió. Khi bụi tích tụ, nó làm tăng ma sát, khiến quạt quay không mượt mà.
• Độ lỏng lẻo của các bộ phận gắn kết như vít, ốc, bản lề. Khi chúng bị nới lỏng, rung lắc sẽ truyền tới vỏ ngoài, tạo ra tiếng kêu.
• Hư hỏng hoặc lão hóa của magnetron. Magnetron có tuổi thọ nhất định; khi nó bắt đầu suy giảm, tần số dao động có thể không ổn định, dẫn tới tiếng ồn không đồng đều.
• Đặt lò trên bề mặt không bằng phẳng. Khi lò bị nghiêng, trọng lực sẽ làm cho các bộ phận bên trong di chuyển không ổn định, tạo ra tiếng rít.
• Chất lượng của vật liệu cách âm. Các lớp cách âm bên trong vỏ lò nếu bị hỏng hoặc mất độ dẻo sẽ không còn khả năng hấp thụ âm thanh, làm tiếng ồn lan tỏa mạnh hơn.

So sánh tiếng ồn lò vi sóng với các thiết bị gia đình khác

Đôi khi, việc so sánh giúp chúng ta hình dung rõ hơn mức độ nghiêm trọng của vấn đề. Hãy tưởng tượng tiếng ồn của một máy xay sinh tố mới mở hộp, thường chỉ khoảng 55-60 decibel – đủ để bạn nghe thấy nhưng không gây phiền nhiễu. Khi máy xay cũ, vì lưỡi dao đã mòn và trục quay không còn cân bằng, tiếng ồn có thể lên tới 70 decibel hoặc hơn, khiến người dùng phải giảm tốc độ hoặc dừng lại.

Trong trường hợp lò vi sóng, tiếng ồn thường dao động từ 45-55 decibel khi mới. Khi các nguyên nhân trên xuất hiện, mức độ có thể tăng lên 65-70 decibel, gần tương đương với tiếng nói lớn. Như vậy, việc “điều chỉnh lại” các bộ phận trong lò vi sóng cũng giống như bảo dưỡng một chiếc xe máy: nếu không chăm sóc đúng cách, âm thanh sẽ trở nên ồn ào và không còn “êm ái” như ban đầu.

Các bước kiểm tra nhanh để xác định nguồn gốc tiếng ồn

Trước khi quyết định gọi kỹ thuật viên, bạn có thể tự mình thực hiện một vài kiểm tra đơn giản. Những bước này không đòi hỏi kiến thức chuyên sâu, chỉ cần một chút kiên nhẫn và thời gian.

Bước 1: Kiểm tra vị trí đặt lò

Đặt lò trên một mặt phẳng, chắc chắn. Dùng một tờ giấy hoặc thước cân để kiểm tra xem lò có nghiêng hay không. Nếu có, hãy di chuyển lò sang vị trí mới và lắp lại các chân đế sao cho cân bằng.

Bước 2: Vệ sinh lưới thông gió và cánh quạt

Tắt nguồn, mở cửa lò và dùng một bàn chải mềm hoặc một ống hút bụi nhẹ nhàng loại bỏ bụi bám trên lưới thông gió. Nếu có thể, tháo cánh quạt (nhiều mẫu lò cho phép mở nhẹ) và lau sạch bằng khăn ẩm, tránh dùng chất tẩy mạnh.

Bước 3: Kiểm tra độ chặt của các vít

Sử dụng một tuốc nơ vít phù hợp, kiểm tra các vít ở phía sau lò, bản lề cửa và khung vỏ. Nếu thấy có vít lỏng, hãy siết chặt nhẹ nhàng. Đừng siết quá mạnh, vì có thể làm hỏng ren.

Bước 4: Nghe tiếng ồn khi lò không có thực phẩm

Thực hiện một chu trình hâm nóng ngắn (khoảng 10 giây) mà không đặt thực phẩm bên trong. Quan sát xem tiếng ồn xuất hiện ở giai đoạn nào: khi magnetron bật, khi quạt quay, hay khi cửa đóng mở. Việc này giúp bạn “đánh dấu” nguồn phát ra âm thanh.

Biện pháp giảm tiếng ồn trong từng trường hợp cụ thể

Sau khi đã xác định được nguyên nhân, việc áp dụng các biện pháp giảm tiếng ồn sẽ trở nên dễ dàng hơn. Dưới đây là một số cách thực tế, phù hợp với các tình huống phổ biến.

1. Khi tiếng ồn xuất phát từ quạt làm mát

• Vệ sinh định kỳ: Mỗi 3-4 tháng, tắt nguồn, mở lò và dùng cọ mềm hoặc máy hút bụi để làm sạch cánh quạt và lưới thông gió.
• Thay bộ lọc không khí (nếu lò có): Một số mẫu lò vi sóng được trang bị bộ lọc carbon hoặc HEPA; khi bộ lọc bám đầy, không khí không lưu thông mượt mà, gây tiếng ồn.
• Sử dụng vòng đệm cao su: Đặt một lớp cao su mỏng dưới chân lò hoặc quanh khung quạt để giảm rung lắc truyền tới vỏ.

2. Khi tiếng ồn đến từ magnetron hoặc bộ nguồn

• Kiểm tra độ ổn định của nguồn điện: Sử dụng ổn áp (UPS) hoặc ổ cắm có tính năng ổn định điện áp. Khi nguồn điện không ổn, magnetron có thể hoạt động không đồng đều, tạo ra tiếng kêu “rì rầm”.
• Kiểm tra kết nối dây nguồn nội bộ: Nếu bạn có kinh nghiệm mở nắp lò, hãy kiểm tra xem các dây nối vào magnetron có bị lỏng hay không. Đôi khi chỉ cần siết chặt lại một đầu cáp cũng giảm được tiếng ồn.
• Thay magnetron (khi cần): Nếu magnetron đã sử dụng quá 5-7 năm và tiếng ồn tăng dần, khả năng cao nó đã hỏng. Thay mới sẽ mang lại âm thanh yên tĩnh hơn, nhưng việc này nên để cho kỹ thuật viên thực hiện.

3. Khi tiếng ồn xuất hiện khi đóng mở cửa

• Bôi trơn bản lề: Dùng một ít dầu bôi trơn dạng silicone (không gây ăn mòn) để bôi vào các bản lề, giảm ma sát và tiếng kêu.
• Kiểm tra và thay gối đệm cửa: Gối đệm (gasket) nếu bị rách hoặc cứng lại sẽ không còn khả năng giảm rung, tạo ra tiếng “cạch”. Thay mới gối đệm sẽ cải thiện đáng kể.
• Đảm bảo cửa đóng kín: Khi cửa không đóng hoàn toàn, magnetron có thể hoạt động không đúng cách, dẫn tới tiếng ồn. Hãy kiểm tra lại cơ cấu chốt và đảm bảo cửa luôn khít.

4. Khi tiếng ồn do vị trí đặt lò không ổn định

• Đặt lò trên mặt bàn hoặc bệ chịu lực: Tránh đặt lò trên tủ bếp có độ rung cao hoặc trên mặt sàn không bằng.
• Dùng miếng đệm silicone dưới chân lò để giảm truyền rung tới bề mặt.
• Kiểm tra độ cân bằng bằng cách đặt một thước cân hoặc một tờ giấy dày dưới lò; nếu giấy di chuyển, lò chưa cân bằng.

Khi nào nên nhờ đến kỹ thuật viên?

Dù bạn có thể tự mình làm sạch và siết chặt các bộ phận, vẫn có những trường hợp cần đến sự can thiệp chuyên môn. Nếu sau khi thực hiện các bước trên tiếng ồn vẫn không giảm, hoặc bạn nghe thấy tiếng “còi” lạ, “rít” liên tục, có thể có vấn đề nghiêm trọng hơn:

• Magnetron có dấu hiệu cháy hoặc phát ra khói.
• Tiếng ồn đi kèm với mùi lạ, có thể là điện giật.
• Quạt quay không đều, có rung mạnh đến mức lò rung lên bàn.
• Lò không còn tắt tự động sau thời gian hâm nóng.

Trong những trường hợp này, việc nhờ một kỹ thuật viên có chứng chỉ và kinh nghiệm sẽ giúp tránh gây hỏng hóc thêm và bảo đảm an toàn khi sử dụng.

Mẹo duy trì lò vi sóng yên tĩnh lâu dài

Những thói quen nhỏ hàng ngày có thể giúp lò vi sóng của bạn luôn hoạt động êm ái:

• Vệ sinh sau mỗi lần sử dụng: Lau sạch bề mặt bên trong bằng khăn ẩm, tránh để thực phẩm bám dính vào tường lò.
• Không đặt vật nặng lên trên lò: Tránh để nồi, chảo hoặc các vật nặng khác gây áp lực lên vỏ, làm biến dạng cấu trúc.
• Kiểm tra thường xuyên các vít và bản lề: Mỗi 6 tháng, dùng tuốc nơ vít kiểm tra và siết chặt lại.
• Không mở cửa lò khi máy đang hoạt động: Điều này không chỉ gây tiếng ồn mà còn làm giảm hiệu suất hâm nóng.
• Sử dụng dụng cụ phù hợp: Khi đặt thực phẩm, tránh sử dụng các vật dụng bằng kim loại hoặc có cạnh sắc, vì chúng có thể gây phản hồi điện từ, làm tăng tiếng ồn.

Những thói quen này không chỉ giúp giảm tiếng ồn mà còn kéo dài tuổi thọ của lò, đồng thời bảo vệ sức khỏe gia đình bằng cách hạn chế việc tiếp xúc với sóng vi ba không cần thiết.

Cuối cùng, nếu bạn gặp phải tiếng ồn bất thường, đừng vội vã lo lắng. Hầu hết các vấn đề đều có nguyên nhân rõ ràng và có thể giải quyết bằng cách kiểm tra, vệ sinh và bảo dưỡng đúng cách. Việc duy trì lò vi sóng trong môi trường sạch sẽ, cân bằng và ổn định sẽ giúp bạn tận hưởng những bữa ăn nhanh chóng mà không phải chịu đựng tiếng ồn phiền toái.