Mong tìm cảm hứng thiết kế từ sách nghệ thuật khi nấu bữa tối, thực tế lại khác ra sao

Bạn đã bao giờ tự hỏi tại sao một cuốn sách nghệ thuật lại có thể “đánh thức” cảm hứng thiết kế trong lúc bạn đang chuẩn bị bữa tối? Câu hỏi này không chỉ là một suy nghĩ thoáng qua, mà còn là cánh cửa mở ra một thế giới nơi mà màu sắc, hình khối và cảm xúc từ những bức tranh, bản phác thảo có thể len lỏi vào khung nồi chảo, thay đổi cách chúng ta nhìn nhận và trình bày món ăn hàng ngày.

Làm sao một cuốn sách nghệ thuật có thể truyền cảm hứng cho việc bày biện món ăn?

Ngay từ những trang đầu tiên của một cuốn sách nghệ thuật, mắt bạn sẽ bắt gặp những bố cục tinh tế, những dải màu hài hòa và cách các yếu tố được sắp xếp một cách cân bằng. Khi bạn đọc, não bộ tự động ghi nhớ những mẫu này và, không ngờ, chúng có thể xuất hiện trong suy nghĩ khi bạn đang cắt rau, xếp thực phẩm lên đĩa. Ví dụ, một cuốn sách giới thiệu về phong trào Bauhaus với nguyên tắc “hình thức phục vụ chức năng” có thể khiến bạn suy nghĩ về việc giảm bớt những chi tiết thừa thãi trên đĩa, chỉ giữ lại những yếu tố thực sự cần thiết để làm nổi bật hương vị.

Thêm vào đó, việc nhìn thấy một bức tranh tĩnh vật với những trái cây được sắp xếp thành hình tam giác có thể gợi nhớ cho bạn cách tạo độ sâu và chiều cao trong việc xếp salad. Khi bạn thực hiện, bạn không chỉ đơn thuần đặt rau lên đĩa, mà còn tạo ra một “bức tranh ăn được” mà mắt và vị giác cùng thưởng thức.

Từ Renaissance đến hiện đại: sự chuyển đổi của cách trình bày thực phẩm

Trong thời kỳ Renaissance, các họa sĩ như Leonardo da Vinci thường vẽ những bữa tiệc sang trọng với thực phẩm được bày biện tỉ mỉ, mỗi món ăn đều có vị trí cố định, tạo nên một tổng thể hài hòa. Khi thời gian trôi qua, các trào lưu nghệ thuật như Impressionism và Abstract Expressionism đã phá vỡ quy tắc này, đưa vào những đường nét tự do và màu sắc táo bạo. Sự thay đổi này phản ánh trực tiếp trong cách các đầu bếp hiện đại tiếp cận việc bày biện: từ những món ăn “cổ điển” chặt chẽ đến những “đĩa nghệ thuật” phá cách, nơi mà màu sắc và hình dạng được dùng như một ngôn ngữ riêng.

Nhìn lại lịch sử, chúng ta có thể thấy rằng mỗi giai đoạn nghệ thuật đều để lại một “di sản” cho ẩm thực: từ việc chú trọng vào tỷ lệ và đối xứng trong thời kỳ Baroque, đến việc tôn vinh sự đơn giản và tinh khiết trong Minimalism. Khi một người yêu sách nghệ thuật mở một cuốn sách về Minimalism, họ có thể cảm nhận được sự nhẹ nhàng trong cách sắp xếp thực phẩm, chỉ dùng một vài nguyên liệu chất lượng cao, để mỗi miếng ăn đều “nói” lên câu chuyện riêng của mình.

Có nên áp dụng nguyên tắc thiết kế đồ họa khi lên thực đơn hàng ngày?

Nguyên tắc thiết kế đồ họa như “độ tương phản”, “độ cân bằng” hay “điểm nhấn” không chỉ dành cho các nhà thiết kế quảng cáo. Khi bạn lên thực đơn cho gia đình, việc cân nhắc những yếu tố này có thể giúp bữa ăn trở nên hấp dẫn hơn mà không cần phải tốn quá nhiều công sức. Ví dụ, một thực đơn được sắp xếp theo “độ tương phản màu sắc” sẽ khiến người ăn cảm thấy hứng thú hơn khi nhìn thấy một đĩa xanh lá xen kẽ với các lát cà chua đỏ tươi.

Thêm vào đó, việc áp dụng “độ cân bằng” không chỉ là cân bằng hương vị mà còn là cân bằng hình ảnh. Nếu một món ăn có phần màu xanh lá rất nhiều, bạn có thể bổ sung một ít màu vàng (như bắp ngô hoặc ớt ngọt) để tạo cảm giác hài hòa. Điều này không chỉ làm cho mắt người ăn cảm thấy thoải mái mà còn kích thích vị giác, vì các nhà khoa học đã chỉ ra rằng màu sắc có thể ảnh hưởng tới nhận thức về hương vị.

Màu sắc và vị giác: Khi lý thuyết màu sắc gặp hương vị

Lý thuyết màu sắc trong thiết kế đồ họa thường nhắc đến “bánh xe màu” và cách các màu bổ sung nhau tạo nên sự hài hòa. Khi áp dụng vào bếp, bạn có thể sử dụng “bánh xe màu thực phẩm” để lựa chọn nguyên liệu sao cho mỗi món ăn có màu sắc hài hòa. Ví dụ, một món gà xào có thể kết hợp với ớt đỏ (bổ sung màu đỏ), hành tây vàng (bổ sung màu vàng) và rau xanh (bổ sung màu xanh lá) – ba màu này nằm trên bánh xe màu cách nhau một khoảng cách đều, tạo nên một “công thức màu sắc” dễ nhìn và dễ ăn.

Thực tế, nhiều đầu bếp nổi tiếng đã áp dụng nguyên tắc này. Họ không chỉ dựa vào hương vị mà còn dựa vào “cảm quan” thị giác để quyết định cách cắt, cách xếp và cách trang trí. Khi bạn áp dụng cách tiếp cận này trong bữa tối gia đình, không chỉ món ăn trở nên bắt mắt mà còn giúp các thành viên trong gia đình, đặc biệt là trẻ em, cảm thấy hứng thú hơn khi ăn rau xanh, vì chúng xuất hiện trong một “bức tranh” đầy màu sắc.

Thực tế trong bếp có gặp khó khăn gì khi thực hiện ý tưởng từ sách nghệ thuật?

Trong khi sách nghệ thuật mở ra vô vàn ý tưởng sáng tạo, bếp lại là nơi có những giới hạn thực tiễn. Thời gian chuẩn bị, số lượng người ăn, và cả công cụ sẵn có đều ảnh hưởng lớn đến việc bạn có thể hiện thực hoá một ý tưởng “đẹp” như trong sách hay không. Một ví dụ điển hình là việc muốn tạo ra một “đĩa nghệ thuật” với các lớp thực phẩm được cắt thành hình kim cương – điều này có thể mất hàng giờ để chuẩn bị, trong khi bữa tối gia đình thường chỉ có 30 phút.

Thêm vào đó, không phải ai cũng có sẵn những dụng cụ chuyên nghiệp như dao chém hình học hay khuôn silicone để tạo hình. Khi bạn cố gắng áp dụng một thiết kế phức tạp mà không có công cụ phù hợp, kết quả cuối cùng có thể không chỉ mất thẩm mỹ mà còn ảnh hưởng tới hương vị, vì việc cắt quá mỏng hay quá dày có thể làm thay đổi cách thực phẩm chín và giữ nước.

Giới hạn không gian và dụng cụ: Khi ý tưởng đẹp phải nhượng bộ với thực tiễn

Hầu hết các cuốn sách nghệ thuật không đề cập tới “kích thước bếp” hay “số lượng chảo”. Khi bạn đang nấu ăn trong một căn bếp nhỏ, việc sắp xếp các thành phần trên một đĩa lớn, giống như trong một bức tranh tĩnh vật, có thể trở nên bất khả thi. Thay vào đó, bạn có thể “thu gọn” ý tưởng bằng cách dùng những chiếc đĩa nhỏ hơn, hoặc tạo ra những “bộ sưu tập” mini – mỗi phần là một món ăn phụ, nhưng khi ghép lại lại, chúng tạo thành một tổng thể hài hòa.

Ví dụ, thay vì cố gắng làm một “đĩa nghệ thuật” duy nhất cho cả gia đình, bạn có thể chuẩn bị ba hoặc bốn “đĩa mini” với các màu sắc và hình dạng khác nhau, sau đó để chúng trên một khay lớn. Cách này không chỉ tiết kiệm không gian mà còn giúp mỗi người tự do lựa chọn món ăn mình muốn, đồng thời vẫn giữ được tính thẩm mỹ mà bạn đã học được từ sách.

Những câu chuyện thực tế nào cho thấy sự giao thoa giữa nghệ thuật và nấu ăn thành công?

Một trong những câu chuyện đáng chú ý là của một người nội trợ ở Hà Nội, người đã tự học qua những cuốn sách về tân thời trang và nghệ thuật trang trí. Cô ấy bắt đầu thử nghiệm bằng cách dùng các nguyên liệu quen thuộc như rau thơm, thịt gà và cá, nhưng áp dụng các nguyên tắc về “độ tương phản” và “điểm nhấn” mà cô học được. Kết quả là, mỗi bữa ăn không chỉ ngon mà còn trở thành “điểm nhấn” trong những buổi họp mặt gia đình, khiến mọi người không chỉ ăn mà còn “ngắm” món ăn.

Trong một buổi tiệc sinh nhật của một nhóm bạn, một thành viên đã mang đến một cuốn sách về Pop Art và quyết định “làm lại” các món ăn theo phong cách của Andy Warhol – màu sắc rực rỡ, hình ảnh lặp lại. Anh ta cắt bánh mì thành các hình vuông đồng màu, xếp thành các dải màu giống như các bức tranh Warhol. Mọi người không chỉ ngạc nhiên trước hương vị mà còn trầm trồ trước cách mà một cuốn sách nghệ thuật đã “thổi hồn” vào thực đơn, biến một bữa tiệc bình thường thành một trải nghiệm nghệ thuật thực sự.

Câu chuyện của một đầu bếp tự học qua sách nghệ thuật

Nguyễn Minh, một nhân viên văn phòng tại Đà Nẵng, luôn cảm thấy bữa tối của mình “đơn điệu”. Một ngày nọ, anh quyết định mua một cuốn sách về nghệ thuật trang trí bánh. Dù không phải là một đầu bếp chuyên nghiệp, nhưng anh đã áp dụng những nguyên tắc về “độ cân bằng” và “độ tương phản” vào việc làm bữa trưa cho đồng nghiệp. Anh cắt rau củ thành những hình tam giác, sắp xếp chúng trên đĩa sao cho màu xanh và đỏ tạo nên một “đường viền” tự nhiên. Kết quả, đồng nghiệp không chỉ khen ngợi hương vị mà còn khen ngợi “cách trình bày” khiến họ “cảm thấy bữa ăn trở nên sang trọng hơn”. Từ đó, Minh đã bắt đầu ghi chép lại những ý tưởng từ sách, thử nghiệm và dần dần xây dựng một “thư viện” các cách bày biện mà anh có thể áp dụng trong những bữa tối thường ngày.

Những câu chuyện như trên cho thấy rằng việc lấy cảm hứng từ sách nghệ thuật không chỉ là một “trò chơi” trí tuệ, mà còn là một cách thực tế để nâng cao chất lượng bữa ăn gia đình, tạo ra những khoảnh khắc đáng nhớ mà không cần phải đầu tư vào nguyên liệu đắt tiền hay thiết bị hiện đại.

Làm sao chúng ta có thể duy trì sự sáng tạo mà không để nó trở thành gánh nặng?

Sự sáng tạo, khi được nuôi dưỡng đúng cách, sẽ trở thành một thói quen, không phải là một nhiệm vụ nặng nề. Một trong những cách hiệu quả là ghi chép nhanh những ý tưởng xuất hiện khi bạn lướt qua các trang sách nghệ thuật. Bạn có thể dùng một quyển sổ nhỏ đặt ngay bên bếp, ghi lại các hình dạng, màu sắc hoặc bố cục mà bạn muốn thử. Khi có thời gian rảnh, bạn sẽ quay lại và thực hiện những ý tưởng đó, dần dần xây dựng một “kho tàng” sáng tạo riêng.

Thêm vào đó, việc thử nghiệm trong quy mô nhỏ sẽ giúp giảm áp lực. Thay vì cố gắng tạo ra một “đĩa nghệ thuật” cho cả bữa tối, bạn có thể bắt đầu với một món khai vị đơn giản: một cuộn rau xanh với nước chấm màu xanh dương (từ nước cốt dừa) hoặc một món tráng miệng nhỏ với lớp sôcôla màu đỏ. Khi bạn cảm thấy tự tin hơn, dần dần mở rộng quy mô, áp dụng các nguyên tắc thiết kế phức tạp hơn.

Thói quen ghi chép và thử nghiệm: Bước đầu từ trang sách tới bếp

Hầu hết những người thành công trong việc kết hợp nghệ thuật và ẩm thực đều có một “cuốn sổ ý tưởng”. Khi họ đọc một cuốn sách về thiết kế nội thất, họ không chỉ dừng lại ở việc ngắm nhìn hình ảnh, mà còn tự hỏi: “Màu sắc này có thể áp dụng cho món salad nào?” hoặc “Cấu trúc này có thể biến thành một cách xếp bánh mì như thế nào?”. Việc đặt câu hỏi này ngay tại thời điểm đọc sẽ giúp ý tưởng “định vị” trong não, dễ dàng chuyển sang thực tiễn khi bạn thực sự đứng trước bếp.

Cuối cùng, việc chia sẻ những sáng tạo của mình với người thân, bạn bè cũng là một động lực mạnh mẽ. Khi bạn nhận được phản hồi tích cực, dù chỉ là một lời khen ngợi về “cách bày biện”, bạn sẽ cảm thấy hứng khởi hơn để tiếp tục khám phá. Ngược lại, nếu gặp khó khăn, hãy xem đó là một “bài học” để điều chỉnh, không phải là lý do để dừng lại.

Vậy, khi bạn mở một cuốn sách nghệ thuật trong lần tới, bạn sẽ để cho những hình ảnh, màu sắc và cấu trúc ấy “lăn vào” trong không gian bếp của mình như thế nào?