Khi tủ đông phát tiếng ồn lạ, những dấu hiệu nào cho thấy thiết bị cần được thay mới

Trong một bữa tối yên tĩnh, khi mở tủ đôngXem các sản phẩm Tủ đông để lấy gà tây đã rã đông, tiếng kêu rít vang lên như một tiếng còi báo động. Nhiều người chỉ lướt mắt qua, cho rằng đó chỉ là “tiếng ồn bình thường” của một thiết bị điện tử. Thực tế, âm thanh lạ có thể là dấu hiệu cảnh báo rằng tủ đông đang gặp vấn đề nghiêm trọng, thậm chí có thể sắp đến lúc phải thay mới. Bài viết này sẽ đưa bạn qua ba giai đoạn quan trọng của một chiếc tủ đông – trước khi dùng, trong khi dùng và sau khi dùng – để nhận diện những tiếng ồn bất thường và quyết định xem có nên giữ lại hay thay mới.

Trước khi dùng: Kiểm tra ban đầu để nhận diện “tiếng ồn tiềm tàng”

1. Kiểm tra âm thanh khi bật nguồn lần đầu

Ngay sau khi lắp đặt, hãy bật tủ đông và lắng nghe tiếng máy nén khởi động. Đối với người mua mới, tiếng nổ nhẹ và tiếng rít nhẹ thường là dấu hiệu cho thấy máy nén đang làm việc bình thường. Ngược lại, nếu bạn nghe thấy tiếng kêu lạch cạch, tiếng kêu “cạch cạch” liên tục hoặc tiếng rít kéo dài, có thể là do ốc vít chưa siết chặt, ống dẫn gas bị lỏng hoặc bộ phận giảm áp chưa được cân bằng. So sánh với tiếng nổ của một tủ lạnhXem các sản phẩm Tủ lạnh mini, thường ngắn gọn và không kéo dài, sẽ giúp bạn nhận ra sự khác biệt.

2. Quan sát mức độ rung động

Đặt tay lên thân tủ và cảm nhận độ rung. Một tủ đông mới thường có độ rung nhẹ, chỉ đủ để cảm nhận được nhịp làm việc của máy nén. Nếu rung mạnh đến mức bạn có thể cảm nhận được chuyển động của tủ, đó là dấu hiệu cho thấy khung kim loại chưa được gia cố đúng cách hoặc tủ không được đặt thẳng trên mặt đất. Người dùng gia đình thường bỏ qua chi tiết này, trong khi người quản lý nhà hàng sẽ ngay lập tức điều chỉnh vị trí để tránh gây mất cân bằng trong môi trường bận rộn.

3. Đánh giá môi trường xung quanh

Đối với những người sống trong căn hộ chung cư, tủ đông thường phải chia sẻ không gian với các thiết bị khác như máy giặt, máy rửa chén. Nếu môi trường xung quanh quá ồn ào, tiếng ồn của tủ đông có thể bị “ngầm” và khó phát hiện. Ngược lại, trong một ngôi nhà riêng biệt, tiếng ồn sẽ dễ dàng hơn để nhận biết. Việc so sánh với mức độ tiếng ồn của máy lọc không khí (thường chỉ 30‑40 dB) sẽ giúp bạn xác định xem tủ đông có vượt quá mức chấp nhận hay không.

Trong khi dùng: Nhận diện các âm thanh bất thường trong quá trình hoạt động

1. Tiếng kêu “bập bùng” khi máy nén bật/tắt

Trong suốt một ngày sử dụng, máy nén sẽ bật và tắt theo chu kỳ làm lạnh. Khi quá trình này diễn ra, tiếng “bập bùng” nhẹ là bình thường. Tuy nhiên, nếu tiếng kêu kéo dài hơn 10 giây, hoặc kèm theo tiếng rít cao, có thể là do van mở/đóng bị mòn hoặc dầu bôi trơn trong máy nén đã hết. Người mới mua thường không nhận ra sự khác biệt này, trong khi kỹ thuật viên sẽ ngay lập tức kiểm tra mức dầu và thay van nếu cần.

2. Tiếng kêu “đập” hoặc “cúi” khi cửa mở

Đối với các hộ gia đình có trẻ nhỏ, việc mở cửa tủ đông thường xuyên là điều không thể tránh. Khi mở cửa, nếu bạn nghe thấy tiếng “đập” mạnh hoặc tiếng “cúi” vang lên, có thể là do giá đỡ ngăn đá đã bị lệch hoặc bộ phận đệm cao su bị mòn. So sánh với tiếng “cúi” nhẹ của tủ lạnh khi mở cửa, tủ đông thường có cấu trúc ngăn đá dày hơn, do đó tiếng kêu nếu lớn hơn sẽ đáng chú ý hơn.

3. Tiếng rít “huýt” liên tục trong môi trường yên tĩnh

Trong những buổi tối yên lặng, tiếng “huýt” phát ra từ tủ đông có thể khiến người dùng cảm thấy khó chịu. Đây thường là dấu hiệu của ống dẫn gas bị chèn ép hoặc bộ giảm áp không hoạt động ổn định. Người cao tuổi thường nhạy cảm hơn với âm thanh này vì thính lực giảm dần, trong khi người trẻ có thể cho rằng đó chỉ là “tiếng máy”. Khi so sánh với tiếng huýt của máy điều hòaXem các sản phẩm Máy điều hòa (thường chỉ xuất hiện khi chế độ làm lạnh mạnh), bạn sẽ nhận ra rằng tủ đông không nên có âm thanh kéo dài như vậy.

4. Rung lắc khi tủ đông hoạt động ở mức công suất cao

Trong mùa hè, khi nhiệt độ môi trường tăng, tủ đông phải làm việc mạnh hơn để duy trì nhiệt độ bên trong. Nếu bạn cảm nhận được rung lắc mạnh, có thể là do bộ phận cân bằng đã bị lỏng hoặc bộ truyền động của máy nén đã hỏng. Người dùng doanh nghiệp như nhà hàng thường sẽ kiểm tra ngay để tránh ảnh hưởng tới chất lượng thực phẩm, trong khi người tiêu dùng cá nhân có thể bỏ qua cho đến khi thiết bị ngừng hoạt động.

Sau khi dùng: Đánh giá hậu quả và quyết định thay mới

1. Sự gia tăng dần âm lượng tiếng ồn qua thời gian

Hầu hết các tủ đông sẽ phát ra tiếng ồn ổn định trong vòng 6‑12 tháng đầu. Nếu sau một năm, âm lượng tiếng ồn đã tăng lên đáng kể – ví dụ từ 40 dB lên 55 dB – đây là dấu hiệu của sự mài mòn các bộ phận bên trong như vòng bi, bộ giảm áp hoặc dây curoa. So sánh với mức tăng âm lượng của máy giặt cũ sau nhiều năm sử dụng, tủ đông thường không nên đạt mức trên 50 dB trong môi trường gia đình.

2. Độ bền của các bộ phận chịu ảnh hưởng bởi tiếng ồn

Tiếng kêu “cạch cạch” liên tục có thể dẫn đến hư hỏng nhanh hơn cho bộ phận làm mát. Khi âm thanh này kéo dài, các chi tiết kim loại sẽ bị mài mòn, làm giảm hiệu suất làm lạnh và tăng tiêu thụ điện năng. Người tiêu dùng có xu hướng bỏ qua chi phí sửa chữa ngắn hạn, nhưng nếu so sánh với chi phí thay thế toàn bộ một chiếc tủ lạnh cũ, việc đầu tư vào một tủ đông mới sẽ mang lại lợi ích lâu dài hơn.

3. Rủi ro an toàn khi âm thanh bất thường kéo dài

Một tủ đông phát tiếng ồn lạ trong thời gian dài có thể gây ra các vấn đề an toàn, chẳng hạn như rò rỉ gas lạnh hoặc quá tải điện. Đối với các gia đình có trẻ em, việc rò rỉ gas lạnh có thể gây ngạt thở hoặc làm giảm nhiệt độ phòng quá mức. Khi so sánh với rủi ro của bếp ga có rò rỉ, tủ đông dù ít nguy hiểm hơn nhưng vẫn không nên bỏ qua nếu có dấu hiệu bất thường kéo dài.

4. Khi nào nên cân nhắc thay mới thay vì sửa chữa

Quyết định thay mới hay sửa chữa phụ thuộc vào tuổi thọ còn lại và mức độ hỏng hóc. Nếu tủ đông đã hoạt động trên 10 năm và xuất hiện nhiều âm thanh lạ đồng thời tiêu thụ điện năng tăng đáng kể, khả năng sửa chữa sẽ tốn kém hơn giá trị thực tế của thiết bị. Ngược lại, nếu chỉ gặp một vấn đề duy nhất như van giảm áp bị kẹt, việc thay thế bộ phận đó có thể kéo dài tuổi thọ thêm 5‑7 năm. So sánh với quyết định thay mới một chiếc máy lạnh cũ, người tiêu dùng thường dựa vào chi phí sửa chữa so với giá mua mới để đưa ra lựa chọn hợp lý.

Những lời khuyên thực tiễn để kiểm soát tiếng ồn và kéo dài tuổi thọ tủ đông

Đầu tiên, hãy đặt tủ đông trên nền phẳng, tránh đặt trên thảm hoặc bề mặt không ổn định; điều này giảm rung lắc và ngăn tiếng ồn lan tỏa. Thứ hai, thường xuyên vệ sinh các bộ phận như quạtXem các sản phẩm Quạt và ống dẫn gas để tránh bụi bẩn gây tắc nghẽn và tiếng rít. Thứ ba, kiểm tra mức dầu bôi trơn trong máy nén ít nhất một lần mỗi năm; nếu dầu đã bốc hơi hoặc bẩn, hãy thay mới ngay. Cuối cùng, nếu phát hiện bất kỳ tiếng ồn nào kéo dài hơn 5‑10 giây hoặc thay đổi đột ngột, hãy gọi kỹ thuật viên kiểm tra sớm – việc này không chỉ bảo vệ an toàn mà còn giúp bạn quyết định kịp thời liệu nên thay mới hay có thể sửa chữa.