Thị trường luôn trong trạng thái biến đổi liên tục, dù là do yếu tố kinh tế vĩ mô, xu hướng công nghệ hay hành vi người tiêu dùng. Đối với các chuyên gia growth marketing, những thách thức này không chỉ là cơ hội mà còn ẩn chứa vô vàn “bẫy” tiềm ẩn, khiến chiến lược không đạt được kết quả như mong đợi. Khi môi trường kinh doanh trở nên khó lường, việc nhận diện và tránh những sai lầm thường gặp là yếu tố quyết định để duy trì tăng trưởng bền vững. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết những lỗi phổ biến mà nhiều chuyên gia thường bỏ qua, đồng thời cung cấp các bí quyết thực tiễn giúp bạn điều chỉnh chiến lược một cách linh hoạt và hiệu quả.

Khi thị trường biến động, những sai lầm mà các chuyên gia growth marketing thường bỏ qua

1. Đánh giá quá mức dựa trên dữ liệu lịch sử

Trong môi trường kinh doanh nhanh biến, việc dựa hoàn toàn vào dữ liệu lịch sử để dự đoán tương lai có thể dẫn đến những quyết định sai lầm. Dữ liệu trong quá khứ phản ánh các điều kiện và hành vi đã từng tồn tại, nhưng chúng không luôn phản ánh đúng xu hướng hiện tại hoặc những thay đổi đột ngột trong tâm lý người tiêu dùng.

Lý do khiến lỗi này dễ xảy ra:

Quá tin tưởng vào mô hình dự báo truyền thống mà không cập nhật các yếu tố mới như thay đổi trong hành vi trực tuyến, các kênh truyền thông mới.
Thiếu sự kiểm tra thường xuyên (validation) của các giả thuyết dựa trên dữ liệu cũ.
Không cân nhắc đến “đột biến” thị trường – ví dụ như sự xuất hiện của một đối thủ mạnh mẽ hoặc biến đổi luật pháp.

Để giảm thiểu rủi ro, các chuyên gia nên:

Sử dụng công cụ phân tích thời gian thực để cập nhật nhanh các xu hướng mới.
Kết hợp dữ liệu lịch sử với các chỉ số hiện tại (real‑time metrics) và dự báo ngắn hạn.
Thường xuyên thực hiện A/B testing để kiểm chứng giả thuyết trong bối cảnh thị trường đang thay đổi.

2. Thiếu linh hoạt trong việc điều chỉnh kênh và ngân sách

Một chiến dịch growth marketing thành công thường dựa vào đa kênh và phân bổ ngân sách hợp lý. Tuy nhiên, khi thị trường biến động, việc duy trì mức ngân sách cố định cho một số kênh nhất định – ví dụ: tiếp tục đổ tiền vào quảng cáo trên một nền tảng mà hiệu suất đang giảm sút – là một sai lầm phổ biến.

Nguyên nhân:

Người quản lý chiến dịch quá chú trọng vào ROI lịch sử của các kênh, thay vì đánh giá lại ROI trong bối cảnh hiện tại.
Thiếu khả năng dự đoán thời gian phản hồi nhanh của các kênh mới, dẫn đến chậm chuyển hướng.
Sự “đồng cảm” với đội ngũ vận hành kênh cũ, khiến quyết định cắt giảm ngân sách trở nên khó khăn.

Một số phương pháp thực tiễn:

Áp dụng budget agility: thiết lập ngân sách linh hoạt, có thể tăng hoặc giảm trong vòng 1‑2 tuần dựa trên KPI thực tế.
Sử dụng các bảng dashboards tích hợp để giám sát KPI theo kênh, giúp nhận diện sớm những kênh kém hiệu quả.
Thử nghiệm nhanh các kênh tiềm năng (đặc biệt là những nền tảng xã hội mới) với ngân sách nhỏ, sau đó quyết định mở rộng dựa trên kết quả.

3. Bỏ qua tầm quan trọng của trải nghiệm khách hàng (CX) trong giai đoạn chuyển đổi

Trong thời kỳ thị trường không ổn định, người tiêu dùng trở nên thận trọng hơn và đòi hỏi mức độ minh bạch, tiện lợi cao. Nhiều chuyên gia growth marketing tập trung vào việc tối ưu funnel bán hàng mà quên rằng trải nghiệm khách hàng trong mỗi bước tiếp xúc ảnh hưởng rất lớn đến quyết định mua hàng cuối cùng.

Đặc biệt, các sai lầm phổ biến bao gồm:

Không tối ưu hoá tốc độ tải trang web trên thiết bị di động, dẫn đến tỷ lệ thoát cao.
Quá tải thông tin, làm cho người dùng cảm thấy bối rối khi cố gắng hoàn thành một hành động (đặt hàng, đăng ký).
Thiếu tùy chọn thanh toán linh hoạt (ví dụ: trả góp, ví điện tử) trong giai đoạn người tiêu dùng đang tìm kiếm các giải pháp tài chính an toàn.

Để cải thiện CX, bạn nên:

Thực hiện kiểm tra tốc độ và tối ưu hoá UX/UI dựa trên dữ liệu người dùng thực tế.
Sử dụng bản đồ hành trình khách hàng (customer journey map) để nhận diện các “pain points” và giải quyết chúng nhanh chóng.
Thử nghiệm các mô hình thanh toán mới và thu thập phản hồi khách hàng để đưa ra các giải pháp phù hợp.

4. Đánh giá thấp tác động của yếu tố nội bộ – Văn hoá và quy trình

Rất nhiều nhà quản lý marketing tập trung vào các yếu tố bên ngoài (cạnh tranh, công nghệ, xu hướng) mà quên rằng yếu tố nội bộ như văn hoá công ty, quy trình làm việc cũng quyết định đến khả năng thực hiện chiến lược. Khi thị trường dao động, áp lực nội bộ tăng lên, dẫn đến rủi ro như:

Đội ngũ không đồng nhất trong việc hiểu và thực hiện chiến lược.
Quy trình phê duyệt chậm làm mất thời cơ trong các chiến dịch nhanh gọn.
Thiếu tính sáng tạo vì môi trường làm việc không khuyến khích thử nghiệm.

Các giải pháp cải thiện:

Áp dụng mô hình OKR (Objectives and Key Results) để đồng bộ mục tiêu và đo lường kết quả trên mọi cấp độ.
Thúc đẩy văn hoá “fail fast, learn fast” – khuyến khích thử nghiệm và học hỏi nhanh chóng.
Đơn giản hoá quy trình phê duyệt bằng các công cụ quản lý dự án (ví dụ: Trello, Asana) để giảm thiểu thời gian chờ.

5. Không duy trì học hỏi và cập nhật kiến thức

Growth marketing là một lĩnh vực không ngừng thay đổi, đặc biệt trong thời kỳ công nghệ phát triển nhanh như hiện nay. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia vẫn dựa vào các kiến thức đã học từ vài năm trước mà không cập nhật xu hướng mới như AI, dữ liệu lớn, hay các thuật toán mới trên nền tảng quảng cáo.

Hậu quả:

Chiến lược lạc hậu, không tận dụng tối đa khả năng tối ưu hoá tự động.
Mất cơ hội khai thác các kênh mới (ví dụ: TikTok, Clubhouse) có tiềm năng tăng trưởng mạnh.
Không thể đáp ứng nhanh chóng yêu cầu của các nền tảng quảng cáo thay đổi thuật toán.

Để duy trì năng lực cạnh tranh, hãy:

Tham gia các hội thảo, webinars chuyên ngành thường xuyên.
Theo dõi các blog, podcast của các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực growth.
Đầu tư thời gian đọc và thực hành các case study thực tế.

6. Tham khảo tài liệu và nguồn học tập chất lượng

Trong quá trình học hỏi, việc chọn lựa tài liệu đúng đắn là rất quan trọng. Có nhiều sách và nguồn tài liệu cung cấp cái nhìn toàn diện về growth marketing, giúp các nhà chiến lược nắm bắt được cách thiết kế, thử nghiệm và tối ưu hoá trong bối cảnh thị trường không ổn định.

Ví dụ, một cuốn sách gần đây đang nhận được nhiều phản hồi tích cực từ cộng đồng là Sách Growth Marketing - Chìa Khóa Kinh Doanh Khi Thị Trường Trở Nên Khó Lường do AZ Việt Nam phát hành. Sách cung cấp:

Khung làm việc (framework) chi tiết giúp xây dựng chiến lược growth từ đầu tới cuối.
Những trường hợp thực tế (case studies) minh hoạ cách ứng phó khi thị trường biến động.
Các công cụ và mẫu (templates) có thể áp dụng ngay vào dự án hiện tại.

Với mức giá gốc 101.156 VND và giá ưu đãi hiện tại 83.600 VND, đây là một nguồn đầu tư hợp lý cho bất kỳ ai đang muốn nâng cao năng lực quản lý tăng trưởng. Độc giả có thể khám phá thêm và mua sách qua đường link này.

7. Cách xây dựng quy trình quyết định nhanh (Decision‑Making Loop) trong bối cảnh biến động

Một quy trình quyết định nhanh giúp nhóm marketing phản ứng kịp thời với các thay đổi bất ngờ của thị trường. Quy trình này bao gồm năm bước chính:

Observe (Quan sát): Thu thập dữ liệu thực tế từ các kênh và công cụ giám sát.
Interpret (Giải thích): Phân tích nguyên nhân và đưa ra giả thuyết ngắn hạn.
Decide (Quyết định): Chọn hướng hành động (tối ưu hoá, duy trì, giảm ngân sách).
Act (Thực thi): Thực hiện thay đổi nhanh chóng, thường trong vòng 24‑48 giờ.
Review (Đánh giá): Kiểm tra kết quả, thu thập phản hồi và lặp lại vòng lặp.

Áp dụng quy trình này giúp giảm thiểu thời gian “phải suy nghĩ lâu” và tăng tốc độ phản hồi, từ đó giảm thiểu tổn thất khi thị trường bộc lộ bất ổn.

Lộ trình cải thiện chiến lược growth marketing khi thị trường biến động

Dưới đây là một lộ trình gợi ý, giúp bạn và nhóm của mình thực hiện các bước cải thiện một cách có hệ thống.

Bước 1 – Đánh giá lại KPI: Xem xét xem các chỉ số hiện tại có phản ánh đúng thực tế chưa. Loại bỏ những KPI không còn phù hợp.
Bước 2 – Tối ưu hoá nguồn dữ liệu: Kết hợp dữ liệu lịch sử với dữ liệu thời gian thực; áp dụng công cụ BI (Business Intelligence) để dễ dàng phân tích.
Bước 3 – Tái cấu trúc ngân sách kênh: Thiết lập ngân sách linh hoạt, tập trung vào những kênh mang lại ROI tốt nhất trong ngắn hạn.
Bước 4 – Nâng cao trải nghiệm người dùng: Kiểm tra tốc độ website, tối ưu hoá quy trình checkout, và đưa ra các giải pháp thanh toán đa dạng.
Bước 5 – Đào tạo và nâng cao kiến thức: Đọc sách, tham gia khóa học ngắn hạn, và áp dụng các case study thực tiễn.
Bước 6 – Xây dựng quy trình quyết định nhanh: Áp dụng vòng lặp Decision‑Making để đáp ứng nhanh các tín hiệu thay đổi.
Bước 7 – Đánh giá liên tục và cải tiến: Thiết lập lịch kiểm tra hàng tuần để rà soát các điểm yếu và điều chỉnh.

Ví dụ thực tế: Áp dụng kiến thức từ sách “Growth Marketing” vào một doanh nghiệp SaaS

Giả sử bạn đang quản lý một doanh nghiệp SaaS cung cấp giải pháp quản lý dự án. Thị trường đang chịu ảnh hưởng của suy giảm chi tiêu doanh nghiệp, làm giảm tỷ lệ chuyển đổi.

Áp dụng các khuyến nghị sau:

Dữ liệu thời gian thực: Theo dõi lượt truy cập, thời gian trên trang và tỷ lệ chạm nút “Dùng thử miễn phí”.
Thử nghiệm A/B trên trang giá: So sánh mô hình giá “tháng trả trước” vs “năm trả trước” để tìm ra lựa chọn phù hợp trong thời điểm khó khăn.
Tối ưu kênh quảng cáo: Giảm ngân sách Google Ads nếu CPL (Cost Per Lead) tăng quá mức, chuyển sang quảng cáo trên LinkedIn nơi khách hàng doanh nghiệp tập trung hơn.
Cải thiện CX: Rút ngắn quy trình đăng ký dùng thử, giảm bớt các trường thông tin không cần thiết.
Áp dụng quyết định nhanh: Khi thấy CTR giảm 15% trong 3 ngày, ngay lập tức điều chỉnh nội dung quảng cáo và đo lại kết quả trong vòng 48 giờ.

Kết quả thực tế cho thấy, sau khi thực hiện các biện pháp trên trong vòng một tháng, tỷ lệ chuyển đổi từ “dùng thử” sang “đăng ký trả phí” tăng 8%, đồng thời giảm 12% chi phí quảng cáo tổng thể.

Qua ví dụ trên, có thể nhận thấy việc áp dụng kiến thức từ các tài liệu chất lượng và các phương pháp thực tiễn giúp doanh nghiệp nhanh chóng thích nghi và duy trì tăng trưởng ngay cả trong thời kỳ thị trường khó lường.

Thực tiễn tích hợp các công cụ hỗ trợ quyết định trong growth marketing

Không chỉ là kiến thức, các công cụ hỗ trợ giúp tự động hoá và tinh chỉnh các quyết định quan trọng là vô giá. Dưới đây là một số công cụ mà các chuyên gia thường dùng:

Google Analytics 4 (GA4): Cung cấp dữ liệu thời gian thực và phân khúc chi tiết cho các hành vi người dùng.
Hotjar hoặc Mouseflow: Giúp hiểu rõ hành trình người dùng thông qua heatmap và recordings.

HubSpot hoặc Marketo:

Zapier hoặc Make (Integromat): Kết nối các công cụ và tạo luồng dữ liệu tự động, giảm thiểu thao tác thủ công.
Optimizely hoặc VWO: Nền tảng thử nghiệm A/B mạnh mẽ, giúp đưa ra quyết định nhanh chóng dựa trên kết quả thực tế.

Việc kết hợp các công cụ này với quy trình Decision‑Making Loop giúp tối ưu hoá tốc độ phản ứng, từ đó giảm thiểu tác động tiêu cực do biến động thị trường.

Kết nối chiến lược growth với mục tiêu kinh doanh tổng thể

Cuối cùng, một trong những sai lầm đáng chú ý là tách biệt chiến lược growth marketing khỏi các mục tiêu tài chính và chiến lược kinh doanh của công ty. Khi mọi nỗ lực marketing chỉ tập trung vào các chỉ số “đẹp” như số lượt click hay mức tăng follower mà không gắn liền với doanh thu, lợi nhuận hay lợi nhuận gộp, hiệu quả cuối cùng sẽ không bền vững.

Để tránh lỗi này, doanh nghiệp cần:

Đặt mục tiêu growth dựa trên KPI tài chính cụ thể (ví dụ: tăng doanh thu 15% trong 6 tháng).
Định kỳ họp liên phòng ban (marketing, sales, product) để đồng bộ hoá chiến lược.
Áp dụng hệ thống báo cáo tích hợp, nơi mỗi chiến dịch đều có chỉ số đóng góp vào mục tiêu doanh nghiệp.

Khi các mục tiêu marketing và kinh doanh được liên kết chặt chẽ, các quyết định sẽ có tính nhất quán, giúp công ty duy trì tăng trưởng ngay cả khi thị trường gặp nhiều biến động.

Khi thị trường biến động, những sai lầm mà các chuyên gia growth marketing thường bỏ qua