Khi nhiều thiết bị trên bàn bếp, sách toán giấy và app ảnh hưởng ra sao tới giải bài tập nhóm

Trong một buổi chiều cuối tuần, tôi ngồi bên chiếc bàn bếp cũ kỹ, xung quanh là những chiếc điện thoại, máy tính bảng, một cuốn sách toán giấy dày và một vài tờ giấy ghi chú. Khi tôi vừa mở một ứng dụng giải toán trên điện thoại, vừa lật trang sách, thì một tiếng chuông bếp vang lên: “Bây giờ chúng ta sẽ giải bài tập nhóm thế nào?” Câu hỏi ấy không chỉ là một lời mời mà còn là một thách thức thực tế, khi môi trường học tập đang bị chi phối bởi những thiết bị và công cụ đa dạng. Cảm giác ban đầu là một hỗn loạn nhẹ, như những âm thanh và hình ảnh tranh nhau chiếm lĩnh không gian tư duy. Nhưng chính trong sự hỗn loạn ấy, tôi nhận ra có những hiểu lầm phổ biến khiến nhiều người chưa khai thác hết tiềm năng của những “đối tượng” trên bàn bếp.

Những hiểu lầm này không chỉ ảnh hưởng đến cách chúng ta tiếp cận bài tập nhóm mà còn quyết định hiệu quả học tập, sự gắn kết trong nhóm và thậm chí là niềm vui khi giải quyết một vấn đề. Hãy cùng tôi khám phá từng quan niệm sai lầm, sau đó đào sâu vào cơ chế thực tế và trải nghiệm thực tế của việc sử dụng đa thiết bị, sách toán giấy và ứng dụng trong một buổi học nhóm.

Hiểu lầm 1: Nhiều thiết bị đồng nghĩa với sự phân tán tập trung

Rất nhiều người cho rằng, khi có quá nhiều thiết bị trên bàn, não bộ sẽ phải “đánh đổi” giữa các nguồn thông tin, dẫn đến giảm hiệu suất. Hình ảnh một lớp học ồn ào, mọi người liên tục nhìn vào màn hình khiến người ta nghĩ rằng trí nhớ sẽ “rối loạn”.

Thực tế: Thiết bị như các “công cụ mở rộng” của bộ não

Thay vì xem chúng như kẻ gây nhiễu, chúng thực sự là những công cụ mở rộng khả năng lưu trữ và xử lý thông tin. Khi một thành viên trong nhóm mở một ứng dụng tính toán, anh ta không phải “đánh đổi” suy nghĩ, mà đang chuyển một phần công việc tính toán sang “điện não” của máy. Điều này giảm tải cho bộ não, cho phép họ tập trung hơn vào khía cạnh logic và sáng tạo của bài toán.

Ví dụ, khi chúng tôi giải một bài toán về hệ phương trình, một người dùng máy tínhXem các sản phẩm Máy Tính bảng để nhập các hệ số và nhận ngay kết quả trung gian. Nhóm không phải dành thời gian “đánh giá lại” các phép tính tay, mà có thể ngay lập tức chuyển sang thảo luận cách giải, kiểm tra tính hợp lý và đưa ra các giả thiết mới. Nhờ vậy, thời gian dành cho việc suy nghĩ sâu hơn giảm đáng kể.

Trải nghiệm cảm giác “được hỗ trợ” chứ không phải “bị áp lực”

Trong khoảnh khắc đầu tiên khi tôi bật một ứng dụng vẽ đồ thị, cảm giác ban đầu là hơi “đau đầu” vì phải điều chỉnh ánh sáng và vị trí màn hình. Tuy nhiên, sau vài phút, tôi cảm nhận được sự thoải mái: tay không còn phải vẽ tay trên giấy, mắt có thể nhìn rõ các đường cong, và nhóm có thể tập trung thảo luận về ý nghĩa của các điểm giao nhau. Cảm giác “được hỗ trợ” này dần thay thế cảm giác “bị áp lực”.

Hiểu lầm 2: Sách toán giấy là “cổ điển” và không còn phù hợp với thời đại số

Nhiều người tin rằng, trong thời đại công nghệ, việc dùng sách giấy sẽ chỉ làm chậm tiến độ và gây khó khăn trong việc chia sẻ nội dung. Họ cho rằng mọi thứ nên được chuyển sang định dạng điện tử để “tiết kiệm” thời gian.

Thực tế: Sách giấy vẫn giữ vai trò “điểm neo” trong quá trình học

Sách giấy cung cấp một “khung” vật lý giúp não bộ dễ dàng định vị thông tin. Khi một người lật trang, não sẽ tạo ra một chuỗi liên kết không gian, giúp ghi nhớ lâu hơn. Đồng thời, việc viết tay các công thức, ghi chú trên giấy tạo ra một quá trình “điều chỉnh” nội dung, khiến người học phải suy nghĩ lại về mỗi bước.

Trong buổi học nhóm của chúng tôi, một thành viên luôn mang theo cuốn sách toán cũ. Khi có một câu hỏi về định lý Pythagore, anh ta mở trang, chỉ tay vào phần minh hoạ, và đồng thời giải thích bằng lời. Sự kết hợp giữa hình ảnh tĩnh và lời nói tạo ra một “điểm neo” cho cả nhóm, giúp mọi người dễ dàng hình dung và nhớ lại.

Trải nghiệm: Cảm giác “đầm chầm” khi viết và lật trang

Ngồi trên ghế bếp, tôi cảm nhận được tiếng “cạch” của giấy khi lật trang, âm thanh nhẹ nhàng ấy như một nhịp đập đồng đều, giúp tâm trí ổn định. Khi tôi viết một công thức trên giấy, cảm giác bút chạm giấy, mực lan tỏa, tạo ra một liên kết cảm giác-thông tin mạnh mẽ. Đó là một trải nghiệm không thể sao chép hoàn toàn bằng màn hình.

Hiểu lầm 3: Ứng dụng giải toán luôn “đúng” và không cần suy nghĩ

Rất nhiều sinh viên, thậm chí cả giáo viên, cho rằng một ứng dụng giải toán sẽ luôn đưa ra đáp án chính xác, vì vậy không cần phải kiểm tra lại hoặc suy nghĩ sâu hơn. Họ tin rằng việc nhập dữ liệu và nhận kết quả là đủ để hoàn thành bài tập.

Thực tế: Ứng dụng là “đối tác” chứ không phải “đối thủ”

Một ứng dụng giải toán, dù mạnh mẽ, vẫn dựa trên các thuật toán và dữ liệu nhập vào. Nếu dữ liệu sai, kết quả cũng sẽ sai. Hơn nữa, việc hiểu cách mà ứng dụng đưa ra kết quả – các bước trung gian, các giả thiết – là quan trọng hơn việc chỉ nhận đáp án cuối cùng.

Trong một buổi giải bài tập nhóm, chúng tôi dùng một ứng dụng để tính tích phân. Khi kết quả không trùng khớp với dự đoán, chúng tôi không vội bỏ qua mà cùng nhau rà soát lại các bước nhập, kiểm tra lại giới hạn và điều kiện. Quá trình này không chỉ giúp chúng tôi phát hiện lỗi mà còn củng cố kiến thức về nguyên tắc tích phân.

Trải nghiệm: Cảm giác “đối thoại” với công nghệ

Khi tôi gõ công thức vào ứng dụng, màn hình phản hồi nhanh chóng, đưa ra các bước giải. Tôi cảm nhận được một “đối thoại” nhẹ nhàng: tôi đưa câu hỏi, ứng dụng trả lời, tôi lại hỏi lại. Quá trình này giống như một buổi thảo luận với một người bạn thông minh, giúp tôi mở rộng tư duy thay vì chỉ nhận thụ động.

Những yếu tố tương tác giữa thiết bị, sách giấy và ứng dụng

Không có một công cụ nào hoạt động độc lập trong môi trường học nhóm. Thực tế, sự kết hợp hài hòa giữa các yếu tố này tạo nên một “hệ sinh thái” học tập đa chiều. Dưới đây là ba khía cạnh quan trọng của sự tương tác này.

Khả năng chuyển đổi ngữ cảnh nhanh chóng

Khi một thành viên muốn chuyển từ việc xem công thức trên sách sang việc vẽ đồ thị trên máy tính bảng, họ chỉ cần đặt sách xuống, mở ứng dụng và tiếp tục. Sự chuyển đổi này không mất nhiều thời gian vì mỗi công cụ đã được “định vị” trên bàn bếp. Khi mọi người đã quen với việc di chuyển linh hoạt, họ sẽ cảm thấy ít “đứt quãng” hơn và có thể duy trì dòng suy nghĩ liên tục.

Phản hồi đa kênh giúp củng cố kiến thức

Ví dụ, một công thức vừa được viết trên giấy, sau đó được nhập vào ứng dụng để tính giá trị, và cuối cùng được hiển thị dưới dạng biểu đồ trên màn hình. Mỗi kênh cung cấp một cách nhìn khác nhau: hình ảnh, số liệu, biểu đồ. Khi não bộ nhận được cùng một thông tin qua nhiều kênh, khả năng ghi nhớ và hiểu sâu sẽ tăng lên.

Giao tiếp và đồng thuận trong nhóm

Trong nhóm, không phải ai cũng có cùng mức độ quen thuộc với mỗi công cụ. Một người có thể thích viết tay, người khác lại thích thao tác trên điện thoại. Khi các thành viên chia sẻ cách họ sử dụng công cụ, họ tạo ra một “ngôn ngữ chung” cho nhóm. Điều này giúp giảm bớt hiểu lầm và tăng tính đồng thuận trong việc giải quyết vấn đề.

Làm sao để tối ưu hoá môi trường bàn bếp khi học nhóm?

Để biến một không gian bếp bình thường thành một “phòng học” hiệu quả, chúng ta không cần phải mua thiết bị mới hay thay đổi lớn. Thay vào đó, chỉ cần một vài điều chỉnh nhỏ, dựa trên những hiểu biết thực tế ở trên.

Sắp xếp thiết bị theo “luồng công việc”

• Đặt sách giấy ở vị trí trung tâm để mọi người có thể dễ dàng nhìn và chạm vào.
• Đặt thiết bị di động và máy tính bảng ở hai bên – một bên cho việc nhập dữ liệu, một bên cho việc hiển thị kết quả hoặc đồ thị.
• Chuẩn bị một không gian trống để ghi chú nhanh bằng bút và giấy, tránh việc phải tìm giấy mới trong lúc thảo luận.

Thiết lập quy tắc “đọc trước, nhập sau”

Một quy tắc đơn giản nhưng hiệu quả là: mọi người đọc và thảo luận ý tưởng trên sách hoặc giấy trước, sau đó mới chuyển sang nhập vào ứng dụng. Điều này giúp nhóm không “bắt đầu” bằng công nghệ mà bắt đầu bằng tư duy.

Đánh giá lại kết quả cùng nhau

Khi một ứng dụng đưa ra đáp án, hãy để ít nhất một thành viên giải thích cách nó đến kết quả đó. Nếu có sự không khớp, nhóm nên cùng nhau kiểm tra lại các bước. Quá trình này không chỉ tránh sai sót mà còn tăng cường kỹ năng phân tích.

Những câu hỏi mở cho người đọc

Bạn đã từng trải nghiệm một buổi học nhóm trong không gian bếp chưa? Khi đó, cảm giác “bị chi phối” bởi các thiết bị có thực sự là một rào cản hay chỉ là một phần của quá trình học? Liệu việc kết hợp sách giấy và ứng dụng có thể giúp bạn và đồng đội “điểm mạnh” hơn trong việc giải quyết những bài toán phức tạp? Hãy thử áp dụng một trong những gợi ý trên và quan sát cách nhóm của bạn phản hồi.

Trong hành trình học tập, môi trường xung quanh luôn là một phần không thể tách rời. Khi chúng ta hiểu rõ hơn về cách các công cụ tương tác, chúng ta sẽ không còn phải lo lắng về “nhiều thiết bị” hay “sách giấy cũ kỹ” nữa. Thay vào đó, chúng sẽ trở thành những người bạn đồng hành, giúp mỗi thành viên trong nhóm phát huy tối đa tiềm năng tư duy và sáng tạo.