Khi có trẻ sơ sinh trong nhà, những hạn chế thực tế của sách kinh doanh chỉ lộ sau vài tuần áp dụng

Trong những ngày đầu tiên khi một em bé chào đời, không ít người vừa muốn chăm sóc con vừa muốn duy trì thói quen tự học, đặc biệt là những cuốn sách kinh doanh mà họ đã dành nhiều thời gian đọc trước khi làm cha mẹ. Cảnh tượng một người đang cố gắng lật trang sách trong khi tiếng khóc của trẻ vang lên liên tục, hay cố gắng ghi chú trên một cuốn sổ khi phải thay tã, thường xuất hiện trong những buổi tối yên tĩnh. Những trải nghiệm này thường không được đề cập trong lời khuyên của các tác giả, và chỉ sau vài tuần thực tế, những giới hạn thực tiễn mới dần hiện ra.

Hơn nữa, khi một cuốn sách kinh doanh hứa hẹn sẽ giúp cải thiện năng suất, tăng doanh thu hoặc xây dựng thói quen thành công, người đọc mới làm cha mẹ thường phải đối mặt với một thực tế khác: thời gian và năng lượng của họ đã được chia sẻ một cách đáng kể. Bài viết dưới đây sẽ đưa ra một loạt các câu hỏi mà nhiều người mới làm cha mẹ thường tự đặt ra, đồng thời so sánh các tình huống khác nhau để làm rõ những hạn chế thực tế mà sách kinh doanh có thể không lường trước được.

Thời gian và năng lượng: Khi nào việc đọc sách kinh doanh trở nên khó khăn?

So sánh với giai đoạn không có con

Trước khi có con, một người thường có thể dành từ 30 phút đến vài giờ mỗi ngày cho việc đọc và suy ngẫm. Khi bé mới sinh, chu kỳ ngủ của trẻ thường không đồng bộ, và việc thức dậy vào giữa đêm để cho bé ăn hoặc thay tã là điều bình thường. So với việc có thể ngồi yên tại bàn làm việc, giờ phút này trở nên “đứt đoạn” liên tục. Khi một chương sách đề cập đến việc “đặt thời gian làm việc cố định mỗi ngày”, người mới làm cha mẹ có thể nhận ra rằng khái niệm “cố định” không còn áp dụng được.

Hơn nữa, năng lượng sau mỗi lần chăm sóc bé thường giảm sút, khiến việc tập trung vào nội dung chuyên sâu trở nên khó khăn. Trong khi một cuốn sách có thể khuyến khích “đọc 15 phút mỗi ngày để duy trì thói quen”, thực tế có thể chỉ còn lại những khoảng thời gian ngắn khi bé đang ngủ sâu. So sánh với giai đoạn không có con, nơi mà việc lên lịch và thực hiện kế hoạch thường ít bị gián đoạn, người mới làm cha mẹ cần điều chỉnh kỳ vọng về thời gian và mức độ tập trung.

Không gian làm việc: Nhà bầu không khí nào phù hợp?

So sánh giữa phòng riêng và phòng chung

Trong một môi trường làm việc truyền thống, nhiều tác giả nhấn mạnh việc tạo ra “không gian làm việc riêng biệt” để tối ưu hoá sự tập trung. Khi bé sinh, không gian trong nhà thường phải chia sẻ giữa phòng ngủ, phòng khách và khu vực chăm sóc trẻ. Nếu không có một góc yên tĩnh, việc đọc sách kinh doanh có thể bị gián đoạn bởi tiếng rên rỉ, tiếng bật đèn hoặc những tiếng động khác.

Ngược lại, một số gia đình đã biến một góc phòng thành “văn phòng tại nhà” với bàn làm việc, đèn chiếu sáng và tai nghe chống ồn. So sánh với việc không có con, nơi mà không gian làm việc có thể được thiết kế hoàn toàn theo nhu cầu cá nhân, người mới làm cha mẹ thường phải cân nhắc cách bố trí sao cho vừa đáp ứng nhu cầu chăm sóc bé vừa duy trì được môi trường học tập hợp lý. Đôi khi, việc di chuyển sách sang một không gian tạm thời như góc bếp khi bé đang ngủ cũng là một giải pháp thực tế.

Áp lực tài chính: Lời khuyên trong sách có thực tế?

Quan điểm của người mới làm cha mẹ vs doanh nhân

Rất nhiều cuốn sách kinh doanh khuyến khích “đầu tư vào bản thân” bằng cách mua các khóa học, phần mềm quản lý hoặc các công cụ hỗ trợ. Khi có con, ngân sách gia đìnhXem các sản phẩm Sách Gia Đình thường phải chia sẻ cho các nhu cầu thiết yếu như thực phẩm, đồ dùng trẻ em và chi phí y tế. So sánh với một doanh nhân chưa có con, người mới làm cha mẹ có thể cảm thấy khó khăn khi áp dụng các chiến lược “đầu tư mạnh” mà không gây áp lực tài chính.

Thêm vào đó, một số sách đề xuất việc “tăng thu nhập nhanh chóng bằng các dự án phụ” hoặc “đánh giá lại dòng tiền cá nhân”. Khi bé còn nhỏ, thời gian dành cho các dự án phụ thường bị cắt giảm, và việc cân bằng giữa công việc hiện tại và các ý tưởng kinh doanh mới có thể trở nên phức tạp hơn. So với người không có con, người mới làm cha mẹ cần một cách tiếp cận thực tế hơn, tập trung vào việc tối ưu hoá nguồn lực hiện có thay vì mở rộng quy mô ngay lập tức.

Quản lý đội ngũ và gia đình: Khi vai trò chồng chồng giao nhau

Ví dụ thực tế

Trong môi trường doanh nghiệp, sách kinh doanh thường nhấn mạnh việc “phân công công việc rõ ràng” và “đặt mục tiêu cho từng thành viên”. Khi một cặp vợ chồng đồng thời là đồng nghiệp và là cha mẹ, việc phân chia công việc trong gia đình thường không thể tách rời hoàn toàn. Ví dụ, khi một người đang lên kế hoạch cho một chiến dịch marketing, đồng thời cũng phải chuẩn bị bữa ăn cho bé, việc “phân công” trở nên lẫn lộn.

So sánh với một đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp, trong đó mỗi người có mô tả công việc rõ ràng, gia đình không có một sơ đồ tổ chức cố định. Khi một thành viên trong gia đình phải “điều chỉnh” thời gian làm việc để đáp ứng nhu cầu của bé, các nguyên tắc quản lý thời gian trong sách kinh doanh có thể không còn phù hợp. Thay vào đó, người mới làm cha mẹ thường phải áp dụng các kỹ thuật linh hoạt như “đánh dấu ưu tiên theo mức độ khẩn cấp” và “đặt lại deadline” thường xuyên.

Thói quen và kỷ luật: Liệu có thể duy trì khi bé khóc?

So sánh với môi trường văn phòng

Nhiều cuốn sách kinh doanh đề cập đến việc “xây dựng thói quen sáng tạo” bằng cách thực hiện các hoạt động nhất định vào cùng một thời điểm mỗi ngày. Khi bé đang trong giai đoạn phát triển, tiếng khóc có thể xuất hiện bất ngờ, làm gián đoạn mọi kế hoạch. So với môi trường văn phòng, nơi mà thời gian nghỉ ngơi và làm việc được quy định rõ ràng, việc duy trì thói quen cố định trong nhà trở nên khó khăn hơn.

Ví dụ, một người muốn thực hành “đọc một chương sách mỗi buổi sáng” có thể phải thay đổi kế hoạch thành “đọc khi bé đang ngủ trưa” hoặc “nghe audiobook trong khi làm việc nhà”. So sánh với việc có thể ngồi yên tại bàn làm việc trong môi trường yên tĩnh, người mới làm cha mẹ thường phải học cách “tận dụng thời gian ngắn” và “đặt mục tiêu linh hoạt” để không làm mất đi tính liên tục của thói quen.

Đánh giá lại mục tiêu: Khi kỳ vọng thay đổi

So sánh mục tiêu ngắn hạn vs dài hạn

Trong sách kinh doanh, việc đặt mục tiêu cụ thể, đo lường được và có thời hạn thường được coi là nền tảng cho thành công. Khi bé sinh, các mục tiêu cá nhân có thể bị “điều chỉnh” để phù hợp với nhu cầu gia đình. So với việc có thể tập trung vào mục tiêu ngắn hạn như “hoàn thành một chương sách trong tuần”, người mới làm cha mẹ có thể phải chuyển sang mục tiêu dài hạn hơn, ví dụ “đọc hết cuốn sách trong vòng ba tháng”.

Việc này không chỉ là thay đổi thời gian mà còn là thay đổi cách đo lường thành công. Thay vì đo lường bằng số lượng trang đã đọc, người mới làm cha mẹ có thể đo lường bằng “số lần thực hiện một phần nội dung quan trọng” hoặc “số lần áp dụng một nguyên tắc vào thực tiễn gia đình”. So sánh với việc có thể đánh giá tiến độ một cách rõ ràng trong môi trường làm việc, việc đánh giá lại mục tiêu khi có con đòi hỏi một cách tiếp cận mềm dẻo hơn.

Phương pháp học và thực hành: Khi tài liệu không còn phù hợp

So sánh giữa học qua sách và học qua kinh nghiệm thực tế

Rất nhiều tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của “đọc và thực hành ngay lập tức” để biến kiến thức thành hành động. Khi có bé, việc thực hành ngay có thể gặp rào cản do thời gian và năng lượng bị chia sẻ. So với một người có thể thử nghiệm một chiến lược kinh doanh trong một ngày, người mới làm cha mẹ có thể phải “đợi” cho đến khi bé ngủ sâu hoặc khi có sự hỗ trợ từ người thân.

Trong những trường hợp này, việc học qua kinh nghiệm thực tế – như quan sát cách quản lý thời gian khi chăm sóc bé – có thể trở thành nguồn học quan trọng hơn là chỉ dựa vào sách. So sánh với môi trường doanh nghiệp, nơi mà các dự án có thể được triển khai nhanh chóng, trong gia đình việc “thử nghiệm” thường diễn ra chậm rãi và cần nhiều kiên nhẫn.

Giao tiếp và hỗ trợ xã hội: Khi mạng lưới thay đổi

So sánh giữa cộng đồng doanh nhân và cộng đồng phụ huynh

Trong sách kinh doanh, việc “xây dựng mạng lưới quan hệ” thường được đề cập như một yếu tố quyết định. Khi có bé, mạng lưới xã hội thường chuyển sang các nhóm phụ huynh, diễn đàn chăm sóc trẻ hoặc các câu lạc bộ gia đình. So với việc tham gia các buổi hội thảo kinh doanh, các buổi gặp gỡ phụ huynh thường tập trung vào chia sẻ kinh nghiệm nuôi dạy con hơn là chiến lược kinh doanh.

Điều này không có nghĩa là việc xây dựng quan hệ không còn quan trọng, mà là nội dung và mục tiêu của các mối quan hệ thay đổi. Người mới làm cha mẹ có thể tìm thấy giá trị trong việc trao đổi “cách cân bằng thời gian làm việc và chăm sóc bé” thay vì “cách tối ưu hoá quy trình bán hàng”. So sánh với môi trường doanh nghiệp, nơi mà mỗi cuộc gặp gỡ thường hướng tới mục tiêu kinh doanh, trong gia đình các cuộc trò chuyện thường mang tính hỗ trợ lẫn nhau và chia sẻ cảm xúc.

Quản lý stress: Khi áp lực công việc gặp áp lực nuôi con

So sánh giữa kỹ thuật giảm stress trong sách và thực tế tại nhà

Các sách kinh doanh thường giới thiệu các kỹ thuật như “thiền định 10 phút”, “lập danh sách ưu tiên” hoặc “đặt ra thời gian ngắt quãng”. Khi bé đang khóc, việc ngồi yên để thiền có thể trở nên bất khả thi. So với môi trường làm việc, nơi mà một góc yên tĩnh có thể được tạo ra dễ dàng, trong nhà có thể không có không gian yên tĩnh đủ để thực hiện các kỹ thuật giảm stress truyền thống.

Thay vào đó, người mới làm cha mẹ thường phải tìm cách giảm stress “trong chuyển động”, như nghe nhạc nhẹ khi thay tã, hoặc thực hành hơi thở sâu trong khi bế bé. So sánh với việc có thể dành thời gian riêng cho bản thân, tại nhà việc giảm stress đòi hỏi sự linh hoạt và sáng tạo hơn, đồng thời phải cân nhắc đến nhu cầu của bé.

Đánh giá hiệu quả: Khi “kết quả” không phải là con số

So sánh giữa chỉ số KPI và cảm giác hài lòng cá nhân

Trong sách kinh doanh, việc đo lường thành công thường dựa trên các chỉ số KPI (Key Performance Indicator) như doanh thu, thời gian hoàn thành dự án, hoặc số lượng khách hàng mới. Khi có trẻ sơ sinh, các chỉ số này có thể không phản ánh đúng thực tế cuộc sống gia đình. Thay vì tập trung vào doanh thu tăng, người mới làm cha mẹ có thể đánh giá hiệu quả bằng “số lần tôi có thể dành thời gian chất lượng với con” hoặc “cảm giác bình an khi hoàn thành một nhiệm vụ trong khi bé ngủ”.

So với môi trường doanh nghiệp, nơi mà các chỉ số có thể được định lượng và so sánh, trong gia đình việc đo lường thường mang tính chủ quan và dựa trên cảm nhận cá nhân. Điều này đòi hỏi một cách tiếp cận mới, nơi mà “thành công” được định nghĩa lại dựa trên sự cân bằng và hạnh phúc gia đình.

Những câu hỏi và so sánh trên chỉ là một phần nhỏ của những thách thức thực tế mà sách kinh doanh có thể không đề cập đầy đủ khi một người mới làm cha mẹ bắt đầu áp dụng kiến thức vào cuộc sống hàng ngày. Khi thời gian, không gian, tài chính và cảm xúc thay đổi, việc điều chỉnh cách tiếp cận và kỳ vọng trở nên quan trọng hơn bất kỳ công cụ nào được mô tả trong sách.

Với những suy ngẫm này, người đọc có thể tự hỏi: làm thế nào để kết hợp giữa việc học hỏi từ sách và thực tiễn gia đình một cách hiệu quả? Liệu có nên tạo ra “kế hoạch linh hoạt” thay vì “kế hoạch cố định”? Những câu hỏi mở này khuyến khích mỗi người tiếp tục khám phá, thử nghiệm và điều chỉnh cho phù hợp với hoàn cảnh riêng, thay vì cố gắng áp dụng một cách máy móc những nguyên tắc được viết cho một môi trường hoàn toàn khác.