Hiện tượng màu sắc và mùi giấy ảnh hưởng đến sự tập trung khi học ngoại văn trong phòng trọ

Trong một buổi chiều mưa nhẹ ở thành phố, tôi ngồi bên chiếc bàn gỗ cũ kỹ trong phòng trọ nhỏ bé, mở quyển sách ngoại vănXem các sản phẩm Sách ngoại văn tiếng Pháp mà mình vừa mới mua. Ánh đèn vàng ấm áp chiếu lên trang giấy, nhưng ngay khi tôi lật sang trang mới, một mùi giấy mới in vừa chầm chầm lọt vào mũi, khiến tôi bỗng cảm thấy khó tập trung. Cùng lúc ấy, màu tường xanh nhạt xung quanh bỗng trở nên “nổi” lên trong mắt, như muốn kéoXem các sản phẩm Kéo tôi ra khỏi không gian học. Đó là khoảnh khắc đầu tiên tôi nhận ra rằng, không chỉ nội dung sách quyết định hiệu quả học tập, mà môi trường xung quanh – màu sắc và mùi giấy – cũng có thể ảnh hưởng sâu sắc đến khả năng tập trung.

Những trải nghiệm như vậy không hiếm trong đời sống sinh viên, nhất là những người đang sinh sống trong các phòng trọ khiêm tốn, nơi không gian học thường bị chi phối bởi những yếu tố không ngờ tới. Bài viết sẽ cùng bạn khám phá hiện tượng màu sắc và mùi giấy ảnh hưởng đến sự tập trung khi học ngoại văn, đồng thời đưa ra những cách xử lý thực tế, giúp biến phòng trọ thành một “vùng an toàn” cho việc học ngôn ngữ.

Màu sắc trong không gian học: Khi nào là trợ giúp, khi nào là cản trở

Một trong những yếu tố dễ nhận thấy nhất trong môi trường học là màu sắc tường, nội thất và các vật dụng xung quanh. Màu sắc không chỉ là yếu tố thẩm mỹ; nó còn có khả năng kích thích các vùng não bộ, từ đó ảnh hưởng đến mức độ tỉnh táo, cảm xúc và khả năng ghi nhớ.

Màu xanh – “bạn đồng hành” hay “kẻ thù”?

Trong nhiều nghiên cứu tâm lý, màu xanh được xem là màu “làm dịu” – giúp giảm căng thẳng và tăng sự tập trung. Đối với sinh viên học ngoại văn, một bức tường xanh nhạt có thể tạo cảm giác yên bình, khiến người học dễ dàng duy trì thời gian ngồi lâu hơn mà không cảm thấy mệt mỏi. Tuy nhiên, nếu màu xanh quá đậm hoặc quá “bão” (như xanh lục đậm), nó có thể gây cảm giác “ngột ngạt”, khiến não bộ phải nỗ lực hơn để duy trì sự tỉnh táo.

Ví dụ, trong một phòng trọ có diện tích chỉ 12m², tường được sơn màu xanh lá cây đậm để “tạo cảm giác thiên nhiên”. Khi tôi ngồi học, sau một giờ, mắt bắt đầu mỏi và cảm giác “đóng băng” xuất hiện. Khi chuyển sang một tấm giấy dán tường màu xanh nhạt hơn, cảm giác này giảm đáng kể. Điều này cho thấy, không chỉ màu sắc mà cả độ bão hòa và độ sáng cũng đóng vai trò quan trọng.

Màu vàng – ánh sáng của năng lượng hay cạm bẫy quá tải?

Màu vàng thường được liên kết với năng lượng và sự lạc quan. Trong không gian học, một ít ánh sáng vàng – ví dụ từ đèn bàn có ánh sáng 2700K – có thể tạo cảm giác “ấm áp”, giúp giảm cảm giác mệt mỏi khi ngồi lâu. Tuy nhiên, màu vàng quá sáng hoặc quá “bão” có thể kích thích quá mức, gây cảm giác “hối hả”, khiến người học khó duy trì sự tập trung lâu dài.

Trong một trường hợp thực tế, một sinh viên ở Hà Nội dùng đèn LED vàng mạnh để chiếu sáng góc học. Ban đầu, cảm giác tỉnh táo tăng lên, nhưng sau khoảng 45 phút, anh cảm thấy “bị cháy” mắt và không thể tiếp tục đọc các đoạn văn dài. Khi thay đổi sang ánh sáng trắng 4000K, cảm giác mệt mỏi giảm và khả năng tiếp thu từ vựng tăng lên. Điều này cho thấy màu ánh sáng cũng cần được cân nhắc phù hợp với thời gian và loại bài học.

Màu đỏ – “đánh thức” hay “gây xao lạc”?

Đỏ thường được mô tả là màu “kích thích” – giúp tăng nhịp tim và tạo cảm giác “đánh thức”. Khi học ngoại văn, một chút màu đỏ (chẳng hạn như một chiếc gối tựa hoặc khung ảnh) có thể giúp duy trì sự tỉnh táo trong những buổi học ngắn. Tuy nhiên, nếu màu đỏ chiếm quá nhiều diện tích, nó có thể làm tăng mức độ lo âu, gây ra sự xao lạc và giảm khả năng ghi nhớ.

Trong một phòng trọ ở Đà Nẵng, tường được sơn màu đỏ tươi để “tạo cảm hứng”. Khi tôi thử học trong môi trường này, đầu óc luôn cảm thấy “phấn khích” trong 15–20 phút đầu, nhưng sau đó nhanh chóng chuyển sang cảm giác “bồn chồn”, khiến việc tiếp thu ngữ pháp trở nên khó khăn. Thay vào đó, việc thêm một tấm tranh màu xanh nhạt vào góc phòng đã giúp cân bằng lại năng lượng, tạo ra môi trường học tập ổn định hơn.

Mùi giấy và cảm giác tập trung: Những gì khoa học gợi ý

Mùi giấy – một khái niệm có vẻ giản đơn – thực tế lại là một yếu tố môi trường đa chiều. Mùi hương từ giấy inXem các sản phẩm Giấy In, giấy photocopy, hoặc giấy bìa có thể kích hoạt các thụ thể khứu giác, ảnh hưởng đến hệ thống limbic – trung tâm điều khiển cảm xúc và trí nhớ.

Mùi giấy mới – “tươi mát” hay “phân tán”?

Khi mở một cuốn sách mới, mùi giấy mới thường mang đến cảm giác “tươi mát”. Nhiều người cho rằng mùi này giúp tăng hứng thú và sự tò mò, tạo động lực học tập. Tuy nhiên, trong một không gian kín như phòng trọ, mùi giấy mới mạnh có thể “chiếm lĩnh” không gian, khiến não bộ phải dành năng lượng để xử lý thông tin khứu giác, từ đó làm giảm tài nguyên cho việc xử lý ngôn ngữ.

Trong một thí nghiệm tự nhiên, tôi để một cuốn sách ngoại văn mới trên bàn học trong ba ngày liên tiếp. Ngày thứ hai, cảm giác “hứng khởi” vẫn còn, nhưng vào ngày thứ ba, khi mùi giấy đã “hạ nhiệt”, sự tập trung trở nên ổn định hơn, và thời gian học kéo dài mà không cảm thấy mệt mỏi. Điều này cho thấy, mùi giấy mới có thể tạo ra “đỉnh” hứng thú ngắn hạn, nhưng không phải là môi trường lý tưởng cho việc học kéo dài.

Mùi giấy đã cũ – “bị chán” hay “đánh lạc”?

Mùi giấy đã cũ, thường xuất hiện khi giấy đã được lưu trữ trong môi trường ẩm ướt hoặc không thông gió. Mùi này có thể gây cảm giác “bị chán” hoặc thậm chí “đánh lạc” vì não bộ sẽ liên kết mùi này với cảm giác không thoải mái. Khi học ngoại văn, một môi trường có mùi giấy cũ có thể làm giảm khả năng tập trung và làm chậm quá trình ghi nhớ từ mới.

Trong một phòng trọ ở Hồ Chí Minh, tôi để một cuốn sách ngoại văn đã được lưu trữ trong tủ sách suốt một năm. Khi mở ra để học, mùi giấy đã cũ lan tỏa mạnh, khiến tôi cảm thấy “đau đầu” và không muốn tiếp tục đọc. Khi thay cuốn sách bằng một bản in mới, cảm giác khó chịu giảm đi đáng kể, và thời gian học kéo dài hơn.

Mùi thơm nhẹ – “tăng cường” hay “phân tâm”?

Nhiều sinh viên thường dùng nến thơm, tinh dầu hoặc cây xanh để “đánh bật” mùi giấy. Một số mùi như hương lavender, cam quýt hay bạc hà được cho là có khả năng giảm căng thẳng và tăng sự tỉnh táo. Tuy nhiên, nếu mùi quá mạnh hoặc không phù hợp với sở thích cá nhân, chúng có thể trở thành “tiếng ồn” khứu giác, gây xao lạc.

Ví dụ, một sinh viên dùng tinh dầu bạc hà trong phòng trọ để “thơm mát”. Khi học từ vựng, anh cảm thấy hơi “phấn khích” trong 10–15 phút đầu, nhưng sau đó cảm giác “bị chán” xuất hiện nhanh hơn, khiến việc ghi nhớ giảm sút. Ngược lại, khi sử dụng hương lavender nhẹ nhàng, cảm giác thư giãn kéo dài hơn, và thời gian học được duy trì ổn định.

Những giải pháp thực tiễn cho sinh viên thuê phòng trọ

Hiểu được tác động của màu sắc và mùi giấy, chúng ta có thể thực hiện một số biện pháp đơn giản, không tốn kém, để tối ưu hoá môi trường học trong phòng trọ.

Điều chỉnh màu sắc một cách tinh tế

• Lựa chọn tông màu trung tính. Các màu như be, xám nhạt hoặc xanh pastel thường mang lại cảm giác ổn định, không gây quá tải thị giác. Khi muốn thay đổi màu tường, hãy ưu tiên sơn một bức tường “nổi bật” với màu nhẹ, thay vì sơn toàn bộ phòng.
• Sử dụng phụ kiện màu sắc. Thay vì sơn tường, bạn có thể dùng rèm cửa, gối tựa hay tấm thảm có màu nhẹ để tạo điểm nhấn. Điều này giúp thay đổi không gian nhanh chóng và dễ dàng điều chỉnh khi cảm thấy cần thiết.
• Điều chỉnh ánh sáng. Đèn bàn với ánh sáng trắng 4000K đến 5000K thường phù hợp cho việc đọc và viết. Nếu muốn tạo không gian “ấm áp” cho việc nghe nhạc hoặc ôn lại từ vựng, có thể dùng đèn có ánh sáng vàng nhẹ (2700K) trong khoảng thời gian ngắn.

Quản lý mùi giấy một cách khoa học

• Thông gió thường xuyên. Mở cửa sổ hoặc sử dụng quạt thông gió trong ít nhất 10 phút mỗi ngày để giảm nồng độ mùi giấy mới hoặc mùi ẩm ướt. Điều này giúp không khí trong phòng luôn tươi mới.
• Chọn sách in chất lượng. Khi mua sách, ưu tiên các nhà xuất bản sử dụng giấy không chứa formaldehyde hoặc các chất phụ gia gây mùi mạnh. Sách in bằng giấy tái chế thường có mùi nhẹ hơn và thân thiện hơn với môi trường học.
• Sử dụng hộp lưu trữ kín. Đặt sách và tài liệu trong hộp nhựa hoặc túi zip để giảm sự lan truyền mùi giấy ra không khí. Khi cần học, chỉ lấy ra một vài cuốn cần thiết.
• Thêm cây xanh. Cây như cây kim ngân, lưỡi hổ hoặc cây lan ý không chỉ tạo không gian xanh mà còn hấp thụ một phần mùi giấy, đồng thời cải thiện độ ẩm không khí.

Kết hợp màu sắc và mùi hương một cách hài hòa

• Chọn mùi hương nhẹ phù hợp với màu sắc. Khi phòng có màu xanh nhạt, mùi lavender hoặc hương hoa cỏ nhẹ sẽ tạo cảm giác “thư giãn”. Khi phòng có màu vàng ấm, hương cam quýt có thể tăng cường cảm giác “tươi mới”.
• Thử nghiệm ngắn hạn. Trước khi quyết định dùng một loại tinh dầu hay nến thơm, hãy thử trong 15–20 phút và cảm nhận sự thay đổi. Nếu cảm thấy “phân tâm”, hãy giảm lượng hoặc thay sang mùi khác.
• Đặt thời gian sử dụng mùi thơm. Dùng tinh dầu hoặc nến thơm trong khoảng 30 phút trước khi bắt đầu học, sau đó tắt để tránh mùi quá mạnh ảnh hưởng đến quá trình học kéo dài.

Thói quen cá nhân hỗ trợ môi trường học

• Đặt lịch học cố định. Khi môi trường đã được tối ưu, việc duy trì thời gian học cố định giúp não bộ “điều chỉnh” nhanh chóng, giảm sự phụ thuộc vào các yếu tố môi trường.
• Chia nhỏ thời gian học. Áp dụng kỹ thuật Pomodoro (25 phút học, 5 phút nghỉ) giúp não bộ không bị “căng thẳng” quá mức, đồng thời cho phép bạn “điều chỉnh” ánh sáng hoặc mùi hương trong những khoảng nghỉ ngắn.
• Thực hiện “đánh giá” môi trường. Sau mỗi buổi học, tự hỏi: “Màu sắc có khiến mình mệt mỏi không?”, “Mùi giấy có gây khó chịu không?”. Ghi lại cảm nhận để điều chỉnh trong các buổi học tiếp theo.

Đặt câu hỏi cho bản thân: Môi trường học hiện tại đã thực sự phù hợp?

Những yếu tố về màu sắc và mùi giấy không chỉ là “chi tiết phụ” mà là những phần quan trọng của môi trường học. Khi bạn cảm thấy mình mất tập trung, hãy tự hỏi: “Màu tường đang gây ra cảm giác gì?”, “Mùi giấy có đang làm tôi cảm thấy không thoải mái?”. Đôi khi, chỉ cần thay đổi một tấm thảm màu sáng hoặc mở cửa sổ trong vài phút cũng đủ tạo ra sự khác biệt lớn.

Trong hành trình học ngoại văn, mỗi người sẽ có những “điểm nhạy cảm” khác nhau. Việc lắng nghe cơ thể, quan sát cảm xúc và điều chỉnh môi trường một cách linh hoạt sẽ giúp bạn duy trì sự tập trung lâu dài, đồng thời biến phòng trọ – dù nhỏ bé – thành một “phòng thí nghiệm” hiệu quả cho việc học.

Cuối cùng, khi bạn đã thực hiện những thay đổi này, hãy dành một khoảnh khắc để ngồi lại, nhắm mắt và cảm nhận không gian xung quanh. Liệu màu sắc đã trở nên hài hòa hơn? Mùi giấy có còn “đánh lạc” bạn không? Đó là những dấu hiệu cho thấy môi trường đã được “tinh chỉnh” đúng cách, sẵn sàng hỗ trợ bạn trong mỗi buổi học ngoại văn tiếp theo.