Cách làm mô hình bánh tét và bánh chưng bằng giấy gói giá rẻ cho không gian Tết

Trong không khí rộn ràng của mùa Tết, việc tạo ra những chi tiết trang trí mang đậm bản sắc văn hoá luôn là một lựa chọn hấp dẫn cho những gia đình muốn làm mới không gian sống mà không tốn quá nhiều chi phí. Một trong những cách sáng tạo và vừa thực tế vừa mang tính giáo dục cao là làm mô hình bánh tét và bánh chưng bằng giấy gói. Không chỉ giúp trẻ em hiểu hơn về truyền thống, những mô hình này còn có thể được dùng để tô điểm bàn thờ, kệ sách hay góc bàn ăn, tạo nên một không gian Tết ấm cúng, đầy màu sắc.

Vì sao nên chọn giấy gói làm nguyên liệu chính?

Giấy gói có những ưu điểm đặc trưng khiến nó trở thành lựa chọn lý tưởng cho các dự án thủ công:

• Giá thành thấp: Với mức giá chỉ khoảng 6.300 đồng cho một cuộn, giấy gói đáp ứng nhu cầu lớn mà không gây áp lực tài chính.
• Độ bền vừa phải: Giấy có độ dẻo và độ bám dính tốt, dễ dàng uốn cong, gập lại mà không bị rách.
• Đa dạng màu sắc và họa tiết: Các loại giấy gói hiện nay có nhiều mẫu mã, từ họa tiết truyền thống như hoa mai, hoa đào tới các họa tiết hiện đại, giúp người làm dễ dàng tạo ra sản phẩm phong phú.
• Dễ dàng cắt và dán: Khi dùng kéo hoặc dao giấy, giấy gói cắt sạch, và khi dán, keo dán giấy thường đáp ứng đủ độ bám mà không để lại vết bẩn.

Chuẩn bị nguyên liệu và dụng cụ

Nguyên liệu cơ bản

• Giấy gói giá rẻ (kích thước tùy chọn, thường 50 cm × 70 cm)
• Keo dán giấy hoặc keo trắng
• Kéo cắt giấy hoặc dao rọc
• Thước dây hoặc thước kẻ
• Bút chì và bút màu (tùy chọn để vẽ họa tiết)
• Gối nệm, bìa cứng hoặc tấm bìa carton để làm khung nền

Dụng cụ hỗ trợ

• Đồ gáy (cái chốt gỗ hoặc kim loại) để tạo khung cho bánh chưng
• Thanh gỗ nhỏ (đũa tre) để mô phỏng lá dong và lá chuối
• Băng keo trong suốt (dùng để cố định các chi tiết nhỏ)

Bước thực hiện mô hình bánh tét

1. Định hình khối bánh

Hình dạng của bánh tét truyền thống là hình trụ dài, vì vậy đầu tiên bạn cần cắt một tấm giấy gói thành hình chữ nhật có độ dài khoảng 30 cm và chiều rộng 10 cm. Đối với những người muốn tạo mô hình lớn hơn để trưng bày, có thể tăng gấp đôi kích thước này.

Sau khi cắt, dùng keo dán hai đầu lại để tạo thành một ống trụ. Đảm bảo keo được bôi đều và dán chặt để tránh rách khi gấp lại.

2. Tạo lớp lá bao quanh

Trong thực tế, bánh tét được gói bằng lá dong hoặc lá chuối. Để mô phỏng, bạn có thể dùng giấy gói màu xanh lá cây hoặc tự vẽ lá bằng bút màu lên giấy trắng. Cắt thành các dải dài, sau đó cuộn nhẹ để tạo độ dày và dán quanh ống trụ vừa tạo. Khi dán, hãy để lại một khoảng trống nhỏ ở phía trên để có thể gập nắp sau.

3. Hoàn thiện chi tiết

Để tăng tính thực tế, bạn có thể tạo “đầu bánh” bằng cách gập nhẹ phần đầu ống trụ lên một chút, sau đó dán một lớp giấy gói màu vàng (đại diện cho lớp vỏ nâu). Ngoài ra, một vài nét vẽ mô phỏng các vân gỗ trên bánh sẽ giúp mô hình trông sinh động hơn.

4. Đặt mô hình lên nền

Đặt bánh tét đã hoàn thiện lên một tấm bìa cứng đã được sơn màu trắng hoặc màu nền Tết (đỏ, vàng). Dùng keo dán hoặc băng keo để cố định bánh sao cho không bị lắc lư khi di chuyển.

Bước thực hiện mô hình bánh chưng

1. Xây dựng khung vuông

Bánh chưng có hình vuông, vì vậy bạn cần chuẩn bị bốn tấm giấy gói có kích thước khoảng 20 cm × 20 cm. Đối với mô hình lớn hơn, có thể tăng gấp đôi hoặc ba lần kích thước tùy vào không gian trưng bày.

Đặt các tấm giấy thành hình vuông, dùng keo dán các góc lại để tạo thành một khung vững chắc. Để tăng độ cứng, bạn có thể lót khung bằng một tấm bìa carton mỏng.

2. Mô phỏng lá dong

Giấy gói màu xanh lá cây hoặc giấy kraft là lựa chọn phổ biến để thay thế lá dong. Cắt thành các miếng hình chữ nhật dài, sau đó gập đôi và dán quanh khung vuông, tạo thành lớp lá bao bọc toàn bộ bánh. Khi dán, hãy chú ý để các lớp lá chồng lên nhau một cách đồng đều, tạo cảm giác dày dặn như trong thực tế.

3. Gắn “đai buộc”

Trong quy trình làm bánh chưng, người ta thường dùng dây lạt để buộc chặt bánh. Để mô phỏng, bạn có thể dùng dây màu nâu hoặc dây vải bọc keo, cắt thành các đoạn ngắn và quấn quanh bánh chưng theo hình thoi. Đảm bảo các đoạn dây không quá dày, tránh làm mất đi vẻ đẹp tự nhiên của lá.

4. Thêm chi tiết trang trí

Để làm cho mô hình bánh chưng trở nên sinh động, bạn có thể vẽ hoặc dán các họa tiết truyền thống lên lá, như hình hoa mai, hoa đào hoặc các biểu tượng may mắn. Ngoài ra, một vài nét vẽ mô phỏng vân gỗ trên lớp bánh sẽ giúp mô hình trông gần gũi hơn với thực tế.

5. Đặt mô hình lên nền

Giống như bánh tét, bánh chưng cũng cần một nền ổn định. Bạn có thể dùng tấm bìa cứng đã được sơn màu vàng hoặc đỏ, dán bánh chưng lên đó để tạo điểm nhấn cho góc trưng bày.

Lợi ích của việc làm mô hình bánh tét, bánh chưng bằng giấy gói

• Gắn kết gia đình: Hoạt động thủ công là dịp để các thành viên trong gia đình, đặc biệt là trẻ em, cùng nhau tham gia, tạo ra những kỷ niệm đáng nhớ.
• Giáo dục văn hoá: Khi trẻ tự tay làm mô hình, chúng sẽ hiểu hơn về quy trình làm bánh truyền thống, từ việc chuẩn bị lá, gói bánh đến cách buộc và nấu.
• Tiết kiệm chi phí: So với việc mua các vật dụng trang trí sẵn, việc tự làm mô hình bằng giấy gói giảm đáng kể chi phí, đồng thời tái sử dụng nguyên liệu còn thừa trong gia đình.
• Thân thiện môi trường: Giấy gói thường được làm từ giấy tái chế, việc tái sử dụng chúng cho các dự án thủ công giúp giảm lượng rác thải.
• Đa dạng hoá không gian: Mô hình có thể được đặt ở nhiều vị trí khác nhau: bàn thờ, kệ sách, cửa sổ, tạo nên một không gian Tết phong phú và đồng nhất.

Mẹo nhỏ để nâng cao chất lượng mô hình

Chọn giấy gói phù hợp

Giấy gói có độ dày khác nhau; giấy dày hơn sẽ cho mô hình chắc chắn hơn, trong khi giấy mỏng hơn dễ uốn cong và tạo các chi tiết nhỏ. Khi làm mô hình bánh chưng, nên chọn giấy dày để giữ được hình dạng vuông, còn bánh tét có thể dùng giấy mỏng hơn để dễ cuộn.

Sử dụng keo dán đúng cách

Keo trắng thường khô nhanh và tạo độ bám chắc, nhưng nếu dùng quá nhiều sẽ làm giấy bị bết và mất độ trong suốt. Thay vào đó, bạn có thể dùng keo dán giấy dạng que, vừa dễ bôi vừa kiểm soát được lượng keo.

Làm sạch các góc cạnh

Sau khi dán, các góc cạnh có thể bị dẹt hoặc không thẳng. Dùng dao rọc nhẹ nhàng cắt bỏ phần keo thừa và dùng bút chì nhẹ chà nhẹ để làm thẳng các góc, tạo cảm giác gọn gàng hơn.

Thêm lớp bảo vệ

Đối với những mô hình dự định để trưng bày lâu dài, bạn có thể phủ một lớp keo dán trong suốt lên bề mặt để bảo vệ giấy khỏi bụi và ẩm ướt. Lưu ý chỉ dùng lớp keo mỏng để không làm mất đi màu sắc gốc.

Ý tưởng trưng bày sáng tạo trong không gian Tết

• Góc “Bánh Tết” trên kệ sách: Sắp xếp các mô hình bánh tét và bánh chưng xen kẽ với các cuốn sách, lọ hoa đào, tạo nên một góc học tập và thư giãn.
• ĐènXem các sản phẩm Đèn lồng giấy kèm mô hình: Treo đèn lồng giấy màu lên trần và đặt mô hình bánh ở dưới, tạo nên một không gian ấm áp, ánh sáng nhẹ nhàng.
• Bàn thờ mini: Dùng một tấm bìa cứng làm nền, dán các mô hình bánh kèm với các biểu tượng Tết như câu đối, hoa mai, tạo nên một bàn thờ mini cho trẻ em.
• Trang trí cửa sổ: Dán các mô hình lên khung cửa sổ, kết hợp với giấy màu đỏ, vàng để tạo hiệu ứng “đông đúc” ánh sáng và màu sắc.
• Vòng tròn “Bánh Tết” trên tường: Dán các mô hình bánh thành vòng tròn quanh một bức tranh Tết, tạo cảm giác liên kết và hài hòa.

Những câu hỏi thường gặp khi làm mô hình bánh tét, bánh chưng bằng giấy gói

Có cần dùng keo dán đặc biệt không?

Keo dán giấy thông thường hoặc keo trắng đều đáp ứng đủ yêu cầu. Nếu muốn độ bám chắc hơn cho các chi tiết nhỏ, bạn có thể dùng keo dán trong suốt dạng que.

Giấy gói có nên được bảo quản trước khi sử dụng?

Giấy gói nên được bảo quản ở nơi khô ráo, tránh ánh nắng trực tiếp để không bị phai màu hoặc biến dạng. Nếu giấy đã được gập hoặc cuộn, để chúng ở trạng thái thẳng trước khi cắt sẽ giúp cắt chính xác hơn.

Làm sao để mô hình không bị cong sau một thời gian?

Đảm bảo các góc và mép được dán chặt, đồng thời sử dụng bìa cứng làm nền sẽ giúp mô hình giữ được hình dạng ổn định. Nếu muốn bảo quản lâu dài, bạn có thể đặt mô hình trong hộp nhựa kín để tránh ẩm ướt.

Có thể thay đổi màu sắc của mô hình không?

Có. Bạn có thể sơn lên giấy gói bằng sơn acrylic hoặc dùng bút màu để tạo hiệu ứng màu sắc mới, miễn là không làm ảnh hưởng đến độ bám keo và độ bền của giấy.

Làm sao để mô hình trông thật hơn so với chỉ là giấy?

Thêm các chi tiết như vân gỗ, các nếp gấp nhẹ trên lá, hoặc sử dụng lớp keo mỏng để tạo độ bóng sẽ giúp mô hình có cảm giác thực tế hơn. Kết hợp với các vật liệu phụ trợ như dây buộc, thanh gỗ nhỏ sẽ tăng tính thẩm mỹ.

Kết thúc hành trình sáng tạo

Việc làm mô hình bánh tét và bánh chưng bằng giấy gói không chỉ là một hoạt động thủ công đơn giản mà còn là cách để mỗi người, mỗi gia đình thể hiện tình yêu với truyền thống, đồng thời tạo ra những góc trang trí Tết độc đáo, đầy ý nghĩa. Khi các chi tiết nhỏ được chăm chút tỉ mỉ, không gian nhà cửa sẽ trở nên sinh động hơn, mang lại cảm giác ấm áp, hạnh phúc trong những ngày đầu năm mới.