Trong thời đại mà công việc và tiền tệ thường được xem như hai khía cạnh tách rời, “Cao thủ chia tiền” mở ra một góc nhìn mới: cách chúng ta phân chia công việc sẽ quyết định cách tiền được phân bổ. Khi hiểu được mối quan hệ này, các doanh nghiệp, nhóm làm việc và thậm chí các dự án cá nhân có thể tối ưu hoá nguồn lực mà không cần dựa vào những nỗ lực không cân xứng. Bài viết sẽ đi sâu vào những nguyên tắc nền tảng mà cuốn sách đề xuất, đồng thời đưa ra những ví dụ thực tiễn giúp người đọc suy ngẫm và áp dụng trong thực tế.

Khái niệm cơ bản về cách chia việc và tiền

“Cách chia việc” không chỉ là việc phân công nhiệm vụ một cách ngẫu nhiên mà là quá trình xác định ai làm gì, làm như thế nào và nhận được gì sau khi hoàn thành. Khi một công việc được chia ra một cách hợp lý, giá trị mà mỗi thành viên tạo ra sẽ được phản ánh rõ ràng trong phần tiền thưởng hoặc lợi nhuận cuối cùng. Ngược lại, nếu việc chia việc không cân đối, một số người có thể phải gánh vác quá tải trong khi người khác nhận phần lợi nhuận không tương xứng.

Tại sao việc chia việc lại quan trọng

Trong bất kỳ tổ chức nào, việc phân công công việc là bước đầu tiên quyết định hiệu suất chung. Khi công việc được gán cho người có năng lực và kinh nghiệm phù hợp, thời gian hoàn thành ngắn hơn và chất lượng cao hơn. Điều này không chỉ giảm chi phí mà còn tạo ra một môi trường công bằng, nơi mỗi người cảm nhận được sự công nhận xứng đáng. Khi cảm giác công bằng được duy trì, động lực làm việc tăng lên, dẫn đến việc tiền tệ phản ánh đúng đóng góp của từng cá nhân.

Tiền như một công cụ phản ánh cách chia việc

Tiền không phải là mục tiêu cuối cùng mà là một công cụ đo lường kết quả. Khi một nhóm chia việc dựa trên năng lực, kết quả thu được thường là lợi nhuận hoặc doanh thu được phân bổ một cách hợp lý. Ngược lại, nếu công việc được chia không dựa trên năng lực, tiền sẽ không phản ánh đúng giá trị thực tế, dẫn đến bất mãn và giảm năng suất. Vì vậy, cách chia việc và cách chia tiền luôn tồn tại trong một vòng luân hồi chặt chẽ.

Hình ảnh sản phẩm Sách Cao thủ chia tiền - Chia việc, Tiền lớn không đến từ nỗ lực, mà đến từ cách chia — Hình ảnh: Sách Cao thủ chia tiền - Chia việc, Tiền lớn không đến từ nỗ lực, mà đến từ cách chia - Xem sản phẩm

Những nguyên tắc nền tảng từ “Cao thủ chia tiền”

Nguyên tắc 1: Định vị giá trị cá nhân

Đầu tiên, mỗi thành viên cần hiểu rõ giá trị riêng của mình trong bối cảnh dự án hoặc doanh nghiệp. Điều này không chỉ liên quan đến kỹ năng chuyên môn mà còn bao gồm khả năng giải quyết vấn đề, mạng lưới quan hệ và mức độ chịu rủi ro. Khi giá trị cá nhân được xác định, việc gán nhiệm vụ sẽ trở nên minh bạch hơn, đồng thời phần tiền thưởng cũng sẽ phản ánh đúng mức độ đóng góp.

Nguyên tắc 2: Phân bổ công việc dựa trên năng lực thực tế

Một trong những sai lầm phổ biến là gán công việc dựa trên vị trí chức danh thay vì năng lực thực tế. “Cao thủ chia tiền” nhấn mạnh rằng, nếu một người có năng lực vượt trội trong một lĩnh vực nào đó, họ nên được giao nhiệm vụ tương ứng, bất kể cấp bậc. Điều này không chỉ tối ưu hoá hiệu suất mà còn giảm thiểu rủi ro sai sót, từ đó tiền tệ được phân chia một cách công bằng hơn.

Nguyên tắc 3: Thiết lập “điểm chia” công bằng

“Điểm chia” là một khái niệm mô tả cách tính toán phần lợi nhuận dựa trên các tiêu chí như thời gian, mức độ khó khăn và giá trị gia tăng. Để thực hiện, các bên cần thống nhất các tiêu chí đo lường và tỉ lệ chia trước khi bắt đầu dự án. Khi các tiêu chí này được công khai và đồng thuận, mọi người sẽ cảm nhận được sự công bằng, tránh những tranh chấp sau khi dự án kết thúc.

Nguyên tắc 4: Đánh giá và điều chỉnh liên tục

Thực tiễn luôn thay đổi, vì vậy quá trình chia việc và tiền cũng cần được xem xét định kỳ. Khi có sự thay đổi về năng lực, thị trường hoặc mục tiêu dự án, các “điểm chia” cần được điều chỉnh để duy trì tính công bằng. Việc này không chỉ giúp duy trì động lực mà còn tạo ra một hệ thống linh hoạt, thích nghi tốt với môi trường biến động.

Áp dụng thực tiễn trong môi trường doanh nghiệp

Ví dụ 1: Nhóm khởi nghiệp công nghệ

Trong một startup công nghệ, thường có một nhóm sáng lập gồm các nhà phát triển, nhà thiết kế và chuyên gia thị trường. Thay vì chia lợi nhuận dựa trên tỷ lệ cổ phần cố định, nhóm này áp dụng “điểm chia” dựa trên các yếu tố: thời gian lập trình, số lượng tính năng hoàn thiện, và mức độ thu hút người dùng. Khi một thành viên chịu trách nhiệm phát triển tính năng cốt lõi, họ sẽ nhận được phần lợi nhuận cao hơn so với người chỉ tham gia thiết kế giao diện. Nhờ cách này, mọi người cảm thấy công việc và phần thưởng luôn tương xứng, giảm thiểu xung đột nội bộ.

Ví dụ 2: Dự án xây dựng đội ngũ bán hàng

Trong một công ty bán lẻ, việc chia mục tiêu doanh thu giữa các nhân viên bán hàng thường gặp khó khăn vì năng lực và khu vực địa lý khác nhau. Áp dụng nguyên tắc của “Cao thủ chia tiền”, công ty quyết định phân bổ doanh thu dựa trên ba tiêu chí: số lượng khách hàng tiềm năng, tỉ lệ chuyển đổi và mức độ khó khăn của khu vực. Nhân viên ở khu vực khó khăn nhưng đạt được tỷ lệ chuyển đổi cao sẽ nhận được phần thưởng lớn hơn, phản ánh đúng mức độ nỗ lực và khả năng thích nghi. Kết quả là tinh thần cạnh tranh lành mạnh được khơi dậy, đồng thời doanh thu tổng thể tăng lên.

Câu hỏi mở cho người đọc

Trong môi trường làm việc hiện tại, bạn đã từng cảm thấy phần tiền thưởng không phản ánh đúng mức độ đóng góp của mình chưa?
Những tiêu chí nào bạn cho là quan trọng nhất khi xác định “điểm chia” trong một dự án?
Làm thế nào bạn có thể đề xuất một hệ thống chia việc và tiền công bằng hơn trong nhóm của mình?
Trong trường hợp năng lực của một thành viên thay đổi, bạn sẽ điều chỉnh “điểm chia” như thế nào?
Bạn có nghĩ rằng việc áp dụng các nguyên tắc này có thể giảm bớt xung đột nội bộ và nâng cao hiệu suất làm việc không?

Cách chia việc và tiền theo triết lý của sách “Cao thủ chia tiền” – Những nguyên tắc nền tảng